Iran cho biết thỏa thuận với Oman nhằm quản lý hoạt động vận tải biển qua eo Hormuz sắp hoàn tất, động thái có thể thắt chặt quyền kiểm soát của Tehran đối với tuyến đường thủy này và dấy lên những nghi vấn về cách Mỹ sẽ phản ứng.

Thỏa thuận mà hai nước đã đàm phán trong nhiều tuần qua đang ở giai đoạn cuối cùng và sẽ bao gồm các thông tin chi tiết về một tuyến đường an toàn tạm thời đi qua điểm trung chuyển quan trọng đối với nguồn cung năng lượng này, Esmail Baghaei, phát ngôn viên bộ Ngoại giao Iran, phát biểu với các phóng viên tại Tehran vào thứ Hai.

Mô tả đây là một “sự hiểu biết chung,” ông cho biết thỏa thuận sẽ được đăng ký tài liệu với tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cơ quan thuộc Liên hợp quốc chịu trách nhiệm về vận tải biển toàn cầu. “Các cuộc đàm phán đã đạt được tiến triển rất tốt,” ông Baghaei nói, đồng thời bổ sung rằng ông hy vọng sẽ không có sự can thiệp từ các bên thứ ba mà ông không nêu tên.

Giá dầu tạm thời thu hẹp đà tăng trước thông tin này, nhờ sự lạc quan rằng một thỏa thuận giữa Iran và Oman sẽ giúp nhiều tàu chở dầu cùng các tàu thương mại khác đi qua điểm thắt nút giao thông này, đồng thời làm giảm khả năng xảy ra các cuộc tấn công vào tàu thuyền từ phía Tehran. Giá dầu Brent giao dịch giảm nhẹ ở mức gần 97 USD/thùng vào lúc 12 giờ trưa tại London, sau khi từng giao dịch ở mức 97,93 USD/thùng vào đầu ngày.

Các chuyên gia phân tích tại Macquarie cho biết vào thứ Hai rằng họ nhận thấy khoảng 7 triệu thùng dầu thô và nhiên liệu tinh chế di chuyển qua Hormuz mỗi ngày, dẫn lại các cuộc trao đổi với khách hàng. Con số này so với khoảng 20 triệu thùng trước khi chiến tranh bắt đầu. Họ nói thêm rằng một nhóm nhỏ các chủ tàu sẵn sàng băng qua Hormuz nếu được trả mức giá hợp lý, giúp duy trì việc vận chuyển một lượng dầu đáng kể.

Thông tin về thỏa thuận tiềm năng giữa Iran và Oman xuất hiện sau những tuyên bố của Iran vào cuối tuần qua rằng họ đã tấn công 3 tàu đi theo tuyến đường không được phép và 3 tàu có liên quan đến Mỹ ở những nơi khác. Bloomberg chưa thể xác minh ngay lập tức các tuyên bố đó, và những người tham gia vào các chuyến trung chuyển qua eo biển cho biết họ không thấy bằng chứng nào về các sự cố lớn từ các cuộc tấn công của Iran trong vài ngày qua.

Quân đội Mỹ trước đó cho biết họ đã tấn công 3 tàu chở dầu thô của Iran, một trong số đó đã bị phá hủy, nhằm đáp trả việc Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo nhắm mục tiêu vào 2 tàu chiến của Hải quân Mỹ bằng tên lửa đạn đạo.

Các cơ sở dầu mỏ Jazan của Saudi Aramco trên biển Đỏ đã bị trúng đạn và thiệt hại đang được đánh giá, tờ Financial Times đưa tin hôm thứ Hai, dẫn lời các nguồn tin thân cận với vụ việc. Các bể chứa tại địa điểm này trước đây từng là mục tiêu của lực lượng phiến quân Houthi do Iran hỗ trợ tại Yemen.

Iran và Oman đang tìm cách chính thức hóa quyền kiểm soát đối với eo biển mà cả hai đều có đường biên giới giáp ranh, và nhiều khả năng sẽ tính đến việc thu phí dịch vụ. Mỹ, quốc gia đang phong tỏa các cảng của Iran để ngăn chặn hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, lại muốn tuyến đường thủy quay trở lại trạng thái tự do lưu thông như trước chiến tranh.

Iran về mặt thực tế đã phong tỏa eo biển sau khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc không kích vào cuối tháng 2. Tất cả các cuộc đàm phán nhằm giải quyết xung đột cho đến nay đều thất bại, tạo ra một thế bế tắc căng thẳng với những vòng tấn công ăn miếng trả miếng thỉnh thoảng lại diễn ra.

Cuộc chiến hiện đã bước sang tháng thứ bảy, làm đẩy giá dầu, nhiên liệu và khí đốt tự nhiên lên cao, đồng thời đe dọa kích hoạt lạm phát toàn cầu. Chính quyền của tổng thống Mỹ Donald Trump đã chịu nhiều áp lực đòi chấm dứt xung đột, vốn đã đẩy giá dầu diesel bán lẻ tại Mỹ lên mức cao kỷ lục và đặt đảng Cộng hòa trước nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Với sự hỗ trợ từ Alaric Nightingale