Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông dự kiến các cuộc đàm phán với Iran sẽ nối lại trong tuần này, dù trước đó đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Tehran về mở lại eo biển Hormuz, theo tin của Axios được Bloomberg dẫn lại từ cuộc phỏng vấn qua điện thoại với ông Trump.

Ông Trump nhận định điều kiện Iran đưa ra hiện nay là điều Washington có thể đã chấp thuận từ khoảng một năm trước, đồng thời cho rằng Tehran đã tự làm khó mình vì đánh giá quá cao vị thế bản thân.

Iran không nới lỏng điều kiện

Trước đó hôm Chủ nhật, Iran cho biết đang chờ câu trả lời dứt khoát từ Mỹ đối với đề xuất thời hạn 7 ngày về mở lại eo biển Hormuz cùng các yêu cầu khác, khẳng định sẽ không nới lỏng điều kiện sau khi ông Trump bác bỏ kế hoạch mới nhất của Tehran.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cho biết nước này chưa nhận phản hồi từ các bên trung gian Qatar và Pakistan. "Tổng thống Mỹ đã có một số phát biểu tích cực nhưng cũng đưa ra nhiều tuyên bố mâu thuẫn, tiếc thay đó là điều chúng tôi vẫn thường xuyên nghe thấy từ ông," ông Araghchi nói, theo kênh truyền hình nhà nước IRIB. Ông nhấn mạnh chỉ một "giải pháp thông qua đàm phán" mới khai thông được bế tắc tại điểm nghẽn năng lượng toàn cầu này.

Trả lời chương trình Meet the Press của NBC, ông Araghchi giữ lập trường cứng rắn, đặt trách nhiệm nhượng bộ lên phía Mỹ: "Chúng tôi sẵn sàng mở lại eo biển nếu phía Mỹ thực hiện một số điều kiện nhất định. Và những điều này hoàn toàn không mới." Ông cảnh báo Iran "không có lý do gì để quay lại con đường ngoại giao" với chính quyền Trump sau các đợt tấn công trong nhiệm kỳ hai của ông, tuyên bố: "Chúng tôi đứng vững trước bất kỳ hành vi xâm lược nào, ngay cả khi điều đó dẫn đến một cuộc chiến ngày tận thế."

Trump: Iran "đang thua"

Phát biểu khi rời Nhà Trắng hôm thứ Bảy theo bản tin của Bloomberg, ông Trump xác nhận đã bác bỏ đề xuất của Iran: "Họ đã đưa ra một đề xuất nhưng tôi đã từ chối. Họ muốn đạt được một thỏa thuận để mở lại eo biển ngay lập tức vì họ đang thua thảm hại." Ông nói thêm rằng cuộc phong tỏa hải quân của Mỹ tại Hormuz đang gia tăng áp lực kinh tế lên Iran.

Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết các nhà đàm phán hai nước đang tìm một thỏa thuận theo đó Iran mở lại eo biển, đổi lại Mỹ dỡ bỏ phong tỏa các cảng biển Iran, tương tự bản ghi nhớ đạt được giữa tháng 6, vốn dẫn đến lệnh ngừng bắn mong manh nhưng sụp đổ chỉ vài tuần sau đó.

Áp lực kinh tế và nguy cơ leo thang

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng chiến dịch gây áp lực kinh tế đang phát huy hiệu quả, khi Trung Quốc, khách mua dầu lớn nhất của Iran, đã "giảm đáng kể mọi sự hỗ trợ dành cho Iran". "Có lẽ trong vòng hai tuần tới, họ sẽ thực hiện chuyến giao dầu cuối cùng cho Trung Quốc rồi sẽ chẳng còn gì," ông Bessent nói trên Fox News. "Tôi tin họ đang cảm nhận được áp lực và đó là lý do họ muốn có thỏa thuận."

Căng thẳng khu vực chưa hạ nhiệt. Thủ đô Riyadh của Saudi Arabia bị lực lượng Houthi ở Yemen tấn công hôm thứ Bảy. Lực lượng liên quân do Saudi Arabia hỗ trợ tại Yemen cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn hai máy bay không người lái nhắm vào Riyadh cùng một tên lửa hành trình nhắm vào khu vực biên giới phía Nam Khamis Mushait. Cơ quan bảo vệ dân sự nước này cho biết các cảnh báo nguy cơ tiềm ẩn cũng được phát đi tại Abha và Jazan qua đêm.

Cảnh báo không kích đã được phát tới cư dân Riyadh khoảng một tuần trước. Đây là lần đầu tiên xuất hiện cảnh báo dạng này kể từ đỉnh điểm giao tranh hồi tháng 3 và tháng 4. Đây là dấu hiệu mới nhất cho thấy các nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn đang gia tăng hoạt động thù địch nhắm vào đồng minh của Mỹ trong khu vực.

Wall Street Journal trước đó đưa tin ông Trump dự kiến khởi động lại chiến dịch ném bom Iran sau bầu cử giữa kỳ Mỹ đầu tháng 11, đồng thời nghi ngờ khả năng Iran đáp ứng yêu cầu của Washington. Ông Trump từ chối trả lời khi được hỏi có tiếp tục ném bom sau bầu cử hay không.

Phát biểu tại đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York hôm thứ Tư tuần trước, tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố nước này sẽ không cho phép tự do hàng hải qua eo biển Hormuz khi lệnh trừng phạt và phong tỏa của Mỹ còn hiệu lực, đồng thời khẳng định Tehran sẽ không từ bỏ quyền phát triển công nghệ hạt nhân vì mục đích kinh tế.

— Với sự hỗ trợ từ Dave Sebastian và Sara Gharaibeh