Hai năm trước, Rahul Patel từng lâm vào cảnh mất ăn mất ngủ.

Nhà sáng lập tiền số kiêm nhà đầu tư tự do này từng dành nhiều đêm trắng xoay xở với các trào lưu hài hước trên Internet có giá trị vốn hóa hàng tỉ USD từ Moo Deng, Labubu Coin đến Skibidi Toilet nhằm tranh thủ xả hàng trước khi đám đông tháo chạy. Nếu giữ lệnh qua đêm, anh có thể thức dậy và nhận ra "bữa tiệc" đã tan từ bao giờ.

Giờ đây, cơn sốt memecoin đã hạ nhiệt và Patel đã có thể ngủ ngon. Từ căn nhà ở Tampa Bay, người đàn ông 36 tuổi này đang quản lý một danh mục đầu tư khác hẳn so với thời kỳ đỉnh điểm của cơn điên cuồng đó. Những token ăn theo các loài động vật nổi tiếng hay trò đùa trên mạng xã hội đã nhường chỗ cho các khoản đặt cược vào những nhà sản xuất chip nằm ở trung tâm của bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI).

"Trải nghiệm này tốt hơn nhiều," anh chia sẻ, dùng từ lóng "bags" của dân tài sản số để chỉ các khoản nắm giữ của mình. "Bạn có thể kê cao gối ngủ trên các khoản đầu tư này. Còn với memecoin, suốt một thời gian dài, bạn chẳng thể nào có được giấc ngủ yên."

Patel là một trong số ngày càng nhiều người chuyên giao dịch tiền số dịch chuyển từ memecoin sang cổ phiếu AI và bán dẫn. Bản năng của họ vẫn vậy, đi trước một bước, theo đà và định vị trước các sự kiện kích hoạt so với phần còn lại của thị trường. Điểm khác biệt, theo Patel, là các công ty AI mang lại điều mà memecoin hiếm khi có: Doanh thu, mục tiêu sản xuất và các cột mốc thị trường rõ ràng để kiểm chứng cho các quyết định đầu tư.

Làn sóng dịch chuyển này đang thể hiện rõ trên các sàn giao dịch, nơi nhà đầu tư hiện có thể sử dụng các công cụ quen thuộc để đặt cược vào cổ phiếu. Theo đơn vị theo dõi hl.eco, các hợp đồng theo dõi SK Hynix, Micron Technology và SanDisk đã thu hút hơn 8 tỉ USD khối lượng giao dịch chỉ tính riêng trên Hyperliquid trong tuần qua. Tại Binance, sàn giao dịch tiền số lớn nhất thế giới, khối lượng giao dịch trung bình hàng ngày của các hợp đồng gắn với cổ phiếu đã tăng vọt từ 85 triệu USD hồi tháng 2 lên 5,5 tỉ USD vào tháng 7. Đây là thị trường hầu như chưa từng tồn tại cách đây 6 tháng.

Thị trường này đã tăng trưởng đủ lớn và đủ lệch pha để thu hút các nhà đầu tư chuyên nghiệp. Các quỹ đầu cơ từ Hong Kong đến New York hiện đang đứng ở vị thế đối ứng với đám đông, thu các khoản phí mà nhà đầu tư cá nhân phải trả để duy trì vị thế đặt cược của họ.

Thời điểm này có phần nghiệt ngã. Cổ phiếu ngành chip vừa trải qua đợt sụt giảm tồi tệ nhất trong hơn một năm qua khi sóng động lực có dấu hiệu suy yếu. Nhóm cổ phiếu bộ nhớ dẫn đầu đà giảm; SK Hynix mất giá hai chữ số chỉ trong một phiên giao dịch, mức biến động mà bất kỳ nhà giao dịch tiền số nào cũng thấy quen thuộc. Sivers Semiconductors AB, một trong những lựa chọn của Patel, đã giảm gần 70% so với đỉnh. Tuy nhiên, anh cho biết mình mua để nắm giữ trong nhiều năm chứ không phải vài giờ, nên có đủ lý do để vượt qua các đợt sụt giảm.

Anh bắt đầu mua Sivers, một công ty Thụy Điển niêm yết trên sàn Nasdaq Stockholm, sau khi đọc thông tin từ một tài khoản ẩn danh trên X có tên Serenity. Tài khoản này có hơn 970.000 người theo dõi và theo đánh giá của anh là có thói quen phát hiện các cổ phiếu AI tiềm năng trước khi thị trường đại chúng chú ý đến. Tài khoản Serenity đã không phản hồi yêu cầu bình luận trên X.

"Lý do tôi mua theo một số lựa chọn của tài khoản này, bên cạnh các yếu tố cơ bản, là sức hút và cộng đồng cuồng nhiệt mà tài khoản đó tạo ra xung quanh một số mã cổ phiếu, như Sivers Semiconductors," Patel nói.

Anh so sánh Serenity với Murad, nhân vật ảnh hưởng lớn trong bùng nổ memecoin, người đã phổ biến khái niệm siêu chu kỳ memecoin với luận điểm rằng những token mạnh nhất là các cộng đồng cuồng nhiệt trên không gian mạng chứ không đơn thuần là tài sản tài chính.

Các nhà giao dịch tiền số tìm đến cơn sốt AI và mang theo nguyên vẹn chiến thuật của mình: Những tài khoản ẩn danh trên X, các cộng đồng trực tuyến cùng nhau giao dịch, tỉ lệ đòn bẩy hoạt động 24/7. Tất cả tập trung tại một thị trường không bao giờ đóng cửa.

Tài sản mới, chiến thuật cũ. Điều này thể hiện rõ nhất ở những mã cổ phiếu mang tính đầu cơ: Một tài khoản nổi tiếng thu hút sự chú ý vào một công ty, người theo dõi ồ ạt mua vào và chính hành động mua đó trở thành lý do để tiếp tục nắm giữ, một vòng lặp phản hồi tương tự từng đẩy giá các token vô danh trước đây.

Không phải ai cũng nghĩ kịch bản này sẽ có kết cục đẹp đẽ.

"Tôi nghĩ đây là một kiểu giao dịch rất không lành mạnh," Jukan Choe, chuyên gia phân tích tại Citrini Research, người có lượng người theo dõi lớn trên X nhưng thường tránh nhắc tên từng cổ phiếu cụ thể trong các bài đăng, cho biết. "Đà tăng giá kiểu đó không dựa trên nền tảng cơ bản. Đó là bẫy thanh khoản do các nhà đầu tư cá nhân dựng nên, vì vậy sau một thời gian, nó gần như chắc chắn sẽ sụp đổ nhanh chóng."

Các sàn giao dịch đang chủ động đáp ứng nhu cầu này. Các nền tảng tiền số ngày càng mở rộng cung cấp các hợp đồng cổ phiếu, ETF và hàng hóa, trong khi các sàn giao dịch truyền thống như CME Group và Cboe Global Markets cũng mở rộng các sản phẩm tiền số nhằm đáp ứng đòi hỏi của nhà đầu tư về một thị trường giao dịch kéo dài hơn, và tiến tới là 24/7. Ranh giới cũ giữa thị trường tiền số và Wall Street đang tiếp tục mờ đi.

Trên sàn giao dịch tiền số Hyperliquid, các nhà giao dịch có thể mở vị thế mua hoặc bán khống với mức đòn bẩy lên tới 20 lần. Và danh mục theo dõi của họ không chỉ dừng lại ở Nvidia mà đã mở rộng sang các cổ phiếu mảng bộ nhớ và quang học.

Shunyet Jan, người đứng đầu bộ phận sàn giao dịch và giao dịch tại Binance, gọi sự tăng trưởng của các hợp đồng tương lai vĩnh cửu gắn với cổ phiếu và hàng hóa trên nền tảng của ông là "chưa từng có tiền lệ."

Khác với hợp đồng tương lai có kỳ hạn thông thường, hợp đồng tương lai vĩnh cửu không bao giờ đáo hạn. Chúng cho phép nhà giao dịch nương theo biến động giá của Nvidia mà không cần sở hữu một cổ phiếu nào, sử dụng chính công cụ từng được thiết kế cho Bitcoin và Ether.

Hoạt động giao dịch các hợp đồng này phần lớn thiên lệch về các lệnh đặt cược giá tăng. Hợp đồng vĩnh cửu sử dụng cơ chế thanh toán phí tài trợ định kỳ để giữ giá hợp đồng bám sát giá tài sản cơ sở. Khi cầu mở vị thế mua trở nên áp đảo, phe mua thường phải trả phí cho phe bán và mức phí này có thể tăng rất mạnh.

Về nguyên lý, chiến lược giao dịch khá đơn giản: Mua cổ phiếu cơ sở, bán khống hợp đồng vĩnh cửu và thu phí tài trợ chừng nào sự chênh lệch còn tồn tại.

Một trong những đơn vị thực hiện chiến lược này là Hyperithm có trụ sở tại Hàn Quốc. Nhờ mối quan hệ với các công ty môi giới chính và công ty chứng khoán nội địa, Hyperithm có thể tiếp cận nguồn cung cổ phiếu như SK Hynix, đồng thời thu khoản phí tài trợ phát sinh từ nhu cầu của nhà đầu tư cá nhân, theo Sangrok Oh, giám đốc điều hành kiêm sáng lập công ty.

"Móc nối của chúng tôi là nhu cầu của nhà đầu tư cá nhân tạo ra các khoảng hở và sự tham gia của các tổ chức sẽ thu hẹp một phần trong số đó. Tuy nhiên, chừng nào thị trường còn phân mảnh, کhiệu quả mà một công ty có mô hình vượt trội có thể khai thác sẽ vẫn tồn tại về mặt cấu trúc," Oh cho biết.

Đòn bẩy luôn là con dao hai lưỡi. Khi có quá nhiều người chen chân vào cùng một vị thế, một biến động nhỏ đi ngược lại kỳ vọng sẽ buộc họ phải bán ra giải chấp, đẩy giá xuống thấp hơn và kích hoạt làn sóng bán tháo tiếp theo. Cỗ máy tăng giá khi đó sẽ vận hành theo chiều ngược lại.

Về phần Patel, anh không bị nao núng bởi đợt tháo chạy khỏi cổ phiếu AI trong tháng này. Anh dự định nắm giữ nhiều vị thế của mình trong một hoặc hai năm, khoảng thời gian dài vô tận theo tiêu chuẩn memecoin, nơi một khoản đầu tư dài hạn vốn chỉ được tính bằng ngày.

"Bạn luôn muốn thoát hàng trước khi sự kiện 'bán khi tin ra' thực sự diễn ra," Patel chia sẻ.