Tại một đại lý của BYD ở khu tài chính Manila, Matthew Dominique Poh cho biết nhu cầu xe điện tăng mạnh đến mức lượng đơn đặt hàng trong hai tuần qua đã tương đương cả một tháng bình thường.

“Khách hàng đang đổi sang xe điện vì giá xăng dầu tăng quá cao,” Poh nói. Anh làm nhân viên bán hàng tại đại lý này đã được bảy tháng.

Cách đó khoảng 1.770 km tại Hà Nội, Nguyen Hoang Tu Anh cho biết các showroom VinFast của ông phải tuyển thêm nhân viên bán hàng sau khi lượt khách tăng gấp bốn lần. Trong ba tuần kể từ khi chiến sự tại Iran bùng nổ, showroom đã bán được 250 xe điện. Con số này tương đương hơn 80 xe mỗi tuần, gấp đôi mức trung bình của năm 2025.

“Chuyển sang xe điện sẽ giúp chúng tôi tiết kiệm đáng kể chi phí,” Lai The Manh Linh, nhân viên của một công ty viễn thông, nói. Anh đã đổi chiếc Toyota Vios chạy xăng để lấy chiếc VinFast 5 chạy hoàn toàn bằng điện cho quãng đường đi làm mỗi ngày 60–70 km.

Mặc dù các hãng xe chưa công bố số liệu bán hàng tháng 3, tháng đầu tiên đầy đủ kể từ khi xung đột bùng phát, các dấu hiệu ban đầu đã xuất hiện. Chúng cho thấy các hãng xe điện châu Á như BYD của Trung Quốc và VinFast của Việt Nam đang được hưởng lợi từ việc giá dầu thô tăng cao.

Áp lực từ giá xăng tăng đặc biệt rõ rệt ở khu vực Thái Bình Dương, nơi trước đây khoảng 80% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz thường được vận chuyển đến các nước trong khu vực. Tuyến đường này giờ gần như bị khóa cứng do chiến tranh.

“Giá dầu cao luôn thúc đẩy quá trình chuyển sang xe điện,” kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển Châu Á, nhận định. “Điều này tạo động lực kinh tế để tiến hành chuyển đổi xanh.”

Theo mô hình của BloombergNEF, việc sử dụng xe điện trên toàn cầu giúp tránh tiêu thụ lượng dầu tương đương 2,3 triệu thùng mỗi ngày trong năm ngoái.

Tăng trưởng ở châu Á

Nhưng để duy trì sự quan tâm của người tiêu dùng với xe điện, ngành công nghiệp này cần đầu tư mạnh tay hơn vào cơ sở hạ tầng để khắc phục tình trạng thiếu hụt trạm sạc, theo nhà phân tích của Bloomberg Intelligence Joanna Chen.

“Khả năng chi trả và trạm sạc luôn là hai yếu tố lớn nhất cản trở việc sử dụng xe điện,” bà nói, đồng thời cho rằng tổng chi phí sở hữu có thể cân bằng khi giá dầu tăng. “Nhưng ngoài Trung Quốc, giá xe điện ban đầu vẫn cao hơn giá xe chạy xăng.”

Trước cú sốc giá dầu từ chiến tranh Iran, tỉ lệ sử dụng xe điện tại châu Á đã tăng, ngoại trừ một số trường hợp ngoại lệ như Nhật Bản. Ở Trung Quốc, xe điện và xe hybrid chiếm hơn một nửa doanh số ô tô nhờ chính sách thúc đẩy ngành công nghiệp năng lượng thay thế trong nước. Tại Đông Nam Á, tỉ lệ sử dụng xe điện khoảng 40%, cao hơn mức ở Anh và châu Âu. Điều này biến khu vực trở thành một trong những nơi thân thiện với xe điện nhất thế giới, theo tổ chức tư vấn Ember của Anh.

“Trước đây, chúng tôi không quá lạc quan về nhu cầu xe điện năm 2026 vì mức trợ cấp của chính phủ thấp, khiến xe điện không hấp dẫn bằng xe xăng,” Surapong Paisitpatnapong, phát ngôn viên nhóm ngành ô tô của Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, cho biết. “Nhưng nếu giá dầu giữ mức giá hiện tại hoặc tăng, chúng tôi cho rằng nhu cầu xe điện sẽ tăng mạnh.”

Tại Lào, chính quyền phản ứng với tình hình giá dầu tăng bằng cách giảm 30% phí đăng ký và dịch vụ xe điện. Đồng thời, họ tăng mức phí tương ứng với xe xăng như một biện pháp khẩn cấp, theo thông báo từ Văn phòng Thủ tướng Lào.

Trung Quốc được dự báo sẽ là người chiến thắng trong bối cảnh nhu cầu sở hữu xe điện tăng. Lý do là vì quốc gia này là nhà sản xuất xe điện hàng đầu thế giới. Số xe điện và xe hybrid sạc điện xuất khẩu trong hai tháng đầu năm nay đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, theo số liệu Hiệp hội các Nhà sản xuất Ô tô Trung Quốc. Con số này là trước khi chiến sự tại Iran nổ ra.

Các thương hiệu không thuộc Trung Quốc như Hyundai, Nissan và Tesla cũng có lợi thế khi nhu cầu xe điện tăng ở châu Á. Ngược lại, nhiều hãng ô tô truyền thống ra mắt xe điện chậm và sau đó nhanh chóng điều chỉnh lại tham vọng. General Motors, Honda và Ford là những hãng đã cắt giảm kế hoạch xe điện, một phần vì chính sách của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã loại bỏ trợ cấp và hỗ trợ từ chính phủ.

Giá xăng New Zealand tăng

Trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, việc hạn chế mua xăng và xếp hàng dài tại các trạm khiến người tiêu dùng quan tâm hơn đến xe điện. Tại New Zealand, nhu cầu đối với dòng xe BYD cũng tăng mạnh. Ngày 14.3, số xe điện và hybrid bán ra đã tăng gấp bốn lần mức trung bình của một ngày thứ Bảy, CEO Warren Wilmot cho biết trên chương trình radio địa phương.

Giá xăng tại New Zealand đã tăng 20% từ đầu tháng 3, lên 3 đô la New Zealand (1,75 USD) mỗi lít, chỉ thấp hơn 6 cent so với mức đỉnh khi xung đột giữa Nga và Ukraine bùng phát.

Trong khi đó, tại tỉnh Nakhon Ratchasima phía Đông Bắc Bangkok, ba showroom bán xe MG do Jaruaypornphatra Leesomsiri quản lý đã chứng kiến doanh số xe điện tăng ít nhất 20% kể từ khi xung đột Iran bắt đầu. MG là thương hiệu hiện thuộc SAIC Motor của Trung Quốc.

Jaruaypornphatra cho biết khách sẵn sàng mua bất kỳ xe điện nào còn trong kho và yêu cầu giao nhanh để tránh giá xăng cao dù trợ cấp chính phủ chỉ bù một phần chi phí.

“Thách thức lớn nhất hiện nay là đảm bảo đủ nguồn cung xe điện để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn,” ông nói.

— Với sự hỗ trợ của Anuchit Nguyen, Ainsley Thomson, Peter Vercoe, Ishika Mookerjee, và Kevin Dharmawan