Nửa đầu năm 2026 là giai đoạn mà thị trường tài chính phải đi giữa hai thái cực đối lập. Một bên là cuộc xung đột tại Trung Đông làm dấy lên lo ngại về khủng hoảng năng lượng, giá dầu tăng vọt và lạm phát quay trở lại. Bên còn lại là sự bùng nổ của AI, thứ đang tạo ra kỳ vọng tăng trưởng mạnh đến mức đủ sức lấn át phần lớn những nỗi lo khác.

Kết quả là nếu nhìn vào bảng xếp hạng hiệu suất tài sản từ đầu năm, khoảng cách giữa nhóm thắng cuộc và thua cuộc hiện lên rõ ràng hơn bao giờ hết.

Người hưởng lợi lớn nhất không phải những tài sản phòng thủ truyền thống mà là các cổ phiếu nằm trong hệ sinh thái AI. Từ các hãng sản xuất chip, doanh nghiệp bộ nhớ cho đến nhà cung cấp hạ tầng dữ liệu, gần như mọi mắt xích liên quan đều chứng kiến dòng tiền đổ vào mạnh mẽ.

Tại Hàn Quốc, SK Hynix trở thành cái tên nổi bật nhất khi giá trị thị trường tăng nhanh đến mức vượt cả Samsung Electronics để trở thành doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất nước. Tại Nhật Bản, Kioxia Holdings - công ty chuyên về bộ nhớ máy tính - cũng tăng trưởng mạnh, bỏ xa nhiều tập đoàn công nghiệp lâu đời vốn từng được xem là biểu tượng của nền kinh tế Nhật.

Đằng sau những cái tên riêng lẻ đó là một xu hướng rộng hơn. Các thị trường có vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng AI như Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản đều liên tục lập đỉnh trong nửa đầu năm.

Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc, Taiex của Đài Loan hay Nikkei của Nhật Bản trở thành điểm đến của dòng vốn quốc tế khi giới đầu tư đặt cược rằng cơn sốt AI mới chỉ bắt đầu.

Điều đáng chú ý là sự hưng phấn lần này không giống những chu kỳ tăng trưởng truyền thống, nơi lợi nhuận thường lan tỏa sang nhiều ngành khác nhau. Dòng tiền hiện tập trung vào một số nhóm rất cụ thể và tạo ra sự phân hóa ngày càng mạnh giữa những người có mặt trong cuộc chơi AI và phần còn lại.

Ở chiều ngược lại, nhiều thị trường không có lợi thế về công nghệ lại trở thành những người tụt lại phía sau.

Indonesia là ví dụ rõ nhất. Chỉ số chứng khoán chính của nước này giảm hơn 30% kể từ đầu năm trong bối cảnh dòng vốn ngoại rút khỏi thị trường. Nguyên nhân không chỉ đến từ tâm lý thận trọng của nhà đầu tư mà còn liên quan tới nguy cơ quốc gia này bị hạ cấp trên các bộ chỉ số toàn cầu.

Điều đó cho thấy không phải cứ đầu tư vào chứng khoán là thắng. Trong cùng một giai đoạn, có thị trường tăng mạnh nhưng cũng có nơi khiến nhà đầu tư mất gần một phần ba giá trị tài sản.

Nếu chứng khoán AI là người chiến thắng lớn nhất, thì dầu mỏ có lẽ là tài sản biến động nhất.

Trước khi xung đột Trung Đông nổ ra, dầu WTI giao dịch quanh mức 65 USD mỗi thùng. Khi căng thẳng leo thang và nguy cơ gián đoạn vận chuyển tại Eo biển Hormuz xuất hiện, giá tăng dựng đứng lên gần 120 USD.

Nhiều người cho rằng dầu sẽ tiếp tục leo thang, nhưng diễn biến sau đó lại đi theo hướng khác. Khi Mỹ và Iran đạt tiến triển trong đàm phán, giá dầu nhanh chóng giảm trở lại quanh vùng 70 USD.

Với những nhà đầu tư mua đúng thời điểm, dầu mang lại khoản lợi nhuận rất lớn. Nhưng với số đông còn lại, đây giống một chuyến tàu lượn hơn là kênh tích lũy tài sản ổn định.

Vàng cũng trải qua một câu chuyện tương tự.

Trong những tháng đầu năm, kim loại quý tăng mạnh khi nhà đầu tư tìm nơi trú ẩn trước rủi ro địa chính trị và áp lực lạm phát. Giá vàng từng vượt 5.500 USD mỗi ounce và tạo cảm giác rằng tài sản này sẽ tiếp tục tăng không ngừng.

Tuy nhiên, thị trường nhanh chóng đổi hướng khi kỳ vọng về lãi suất Mỹ thay đổi. Đồng USD mạnh lên, lợi suất trái phiếu tăng và dòng tiền bắt đầu rút khỏi các quỹ vàng.

Giá kim loại quý sau đó giảm xuống dưới mốc 4.000 USD mỗi ounce, khiến những người tham gia muộn không còn hưởng lợi như kỳ vọng.

Trong khi đó, đồng USD lại âm thầm trở thành một trong những tài sản có hiệu suất ổn định nhất năm nay.

Khi thị trường bắt đầu tin rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có thể duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến, đồng bạc xanh tiếp tục hút tiền. Đồng yên Nhật rơi xuống mức thấp nhất gần bốn thập kỷ, còn đồng won Hàn Quốc xuống đáy của nhiều năm.

Với những nhà đầu tư nắm giữ tài sản bằng USD, nửa đầu năm vì thế dễ chịu hơn đáng kể so với những người giữ đồng nội tệ tại nhiều thị trường châu Á.

Nhìn lại sáu tháng qua, bức tranh đầu tư cho thấy một kết luận khá rõ ràng: AI không chỉ là câu chuyện công nghệ mà đang trở thành lực hút lớn nhất đối với dòng vốn toàn cầu.

Những người đặt cược đúng vào làn sóng này thu về mức lợi nhuận vượt xa phần còn lại của thị trường. Trong khi đó, những tài sản từng được xem là nơi trú ẩn quen thuộc như vàng hay dầu lại mang tới nhiều bất ngờ hơn dự kiến.

Điều đó có thể là tín hiệu cho thấy một thực tế mới đang hình thành: trên thị trường hiện nay, câu hỏi quan trọng không còn đơn thuần là đầu tư vào cổ phiếu hay hàng hóa, mà là liệu tài sản đó có liên quan tới AI hay không.