Các điểm nghẽn luôn có ý nghĩa sống còn. Ở thời điểm hiện tại, quyền kiểm soát gần như tuyệt đối mà các nhà sản xuất chip nắm giữ đối với sự phát triển của AI đang tác động đến thị trường còn hơn cả việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch của dầu mỏ toàn cầu. Và chính điều đó đã thúc đẩy một đợt bùng nổ lợi nhuận gần như chưa từng có trong lịch sử.

Mỗi mùa báo cáo kết quả kinh doanh, các doanh nghiệp thường vượt dự báo vì chính họ cũng góp phần định hình các con số kỳ vọng. Nhưng cách mà chỉ số S&P 500 đang liên tục vượt xa ước tính lợi nhuận quý I lần này lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự bùng nổ đặc biệt mạnh của ngành bán dẫn. Nhu cầu tăng vọt nhờ làn sóng đầu tư vào AI, trong khi nguồn cung lại hạn chế hơn dự kiến, một tình trạng có thể còn nghiêm trọng hơn nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa.

Nhu cầu dành cho các dòng chip nhớ phổ thông, cũng như những con chip AI được thiết kế tinh vi đã đưa Nvidia trở thành doanh nghiệp giá trị nhất thế giới, đều đang vượt xa dự báo trước đó. Tổng hợp tất cả yếu tố này, giới môi giới hiện dự báo lợi nhuận năm tới của chỉ số bán dẫn SOX sẽ gần gấp đôi năm ngoái.

Đà tăng của cổ phiếu bán dẫn được hậu thuẫn bởi doanh thu và lợi nhuận rất thực tế, nhưng đồng thời cũng phản ánh nhận thức ngày càng rõ ràng rằng thị trường đã đánh giá sai những bên hưởng lợi lớn nhất từ AI.

Kể từ khi ChatGPT châm ngòi cho cơn sốt AI, nhóm Magnificent Seven gồm các nền tảng công nghệ được cho là sẽ thống trị lĩnh vực mô hình ngôn ngữ lớn, cùng với Nvidia, từng được cho là sẽ hưởng lợi nhiều hơn hẳn so với các nhà sản xuất chip, những doanh nghiệp cung cấp “cuốc xẻng và xà beng” cho các trung tâm dữ liệu. Thế nhưng trong sáu tháng qua, xu hướng này đã đảo chiều hoàn toàn. Hiện nay, chỉ số SOX đã vượt qua nhóm Magnificent Seven tính từ thời điểm ChatGPT ra mắt.

Tuy nhiên, có một điều vẫn chưa hề thay đổi: Lợi ích từ đợt tăng lên mức cao kỷ lục mới nhất của thị trường ngày càng tập trung vào số ít doanh nghiệp. Nhóm Magnificent Seven tiếp tục vượt xa phần còn lại của S&P 500.

Điều đáng chú ý hơn là phiên bản vốn hóa thị trường của chỉ số này đang bỏ xa phiên bản bình quân gia quyền, nơi mỗi công ty đều chỉ chiếm tỉ trọng 0,2% bất kể quy mô lớn nhỏ. Mức độ tập trung của thị trường đã liên tục gia tăng trong suốt kỷ nguyên AI.

Ở thời điểm hiện tại, thị trường dường như đang đặt cược rằng “chiếc bánh” tổng thể sẽ tiếp tục phình to dù phần lớn lợi ích có thể rơi vào tay một nhóm nhỏ doanh nghiệp chiến thắng. Trong ngắn hạn, rất khó để phản bác trước mức lợi nhuận mạnh mẽ như hiện nay, đặc biệt khi môi trường kinh tế vĩ mô nhìn chung vẫn tương đối thuận lợi bất chấp mọi biến động.