Việc giá chip nhớ leo thang không ngừng trong những tháng gần đây đang khiến khoảng cách giữa kẻ thắng và người thua trở nên rõ ràng hơn, và giới đầu tư vẫn chưa nhìn thấy điểm kết thúc của xu hướng này.

Từ nhà sản xuất máy chơi game Nintendo, các thương hiệu PC lớn, cho đến những doanh nghiệp cung ứng cho Apple, hàng loạt công ty đang phải đối mặt với đà giảm của giá cổ phiếu do lo ngại lợi nhuận bị bào mòn. Ngược lại, các nhà sản xuất chip nhớ lại liên tục thăng hoa. Các nhà quản lý quỹ và giới phân tích hiện tìm cách xác định doanh nghiệp nào có khả năng vượt qua được áp lực này, từ việc đảm bảo nguồn cung, điều chỉnh giá bán cho đến thiết kế lại sản phẩm nhằm giảm nhu cầu sử dụng bộ nhớ.

Thị trường thực ra đã chuẩn bị tinh thần cho kịch bản này. Chỉ số của Bloomberg theo dõi các nhà sản xuất điện tử tiêu dùng toàn cầu đã giảm 12% kể từ cuối tháng 9, trong khi rổ cổ phiếu các hãng chip nhớ bao gồm Samsung Electronics lại tăng hơn 160%. Câu hỏi đặt ra là: Mức độ tác động đã được phản ánh vào giá cổ phiếu như thế nào?

“Nguy cơ lớn nhất là cú sốc này có thể kéo dài hơn dự tính, và nhiều khả năng nó vẫn chưa được nhìn nhận đúng mức ,” bà Vivian Pai, quản lý quỹ tại Fidelity International, nhận định. “Định giá hiện nay phần lớn dựa trên giả định rằng sự gián đoạn sẽ sớm biến mất trong vòng một đến hai quý. Chúng tôi cho rằng tình trạng khan hiếm của ngành nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn.” Và bà nói thêm rằng tình trạng này có thể sẽ kéo dài đến hết năm nay.

Tình trạng thiếu chip nhớ và biến động giá đang xuất hiện ngày càng nhiều trong các báo cáo kết quả kinh doanh và các cuộc họp với nhà đầu tư. Những hồi chuông cảnh báo đã bắt đầu vang lên.

Cổ phiếu Qualcomm đã giảm hơn 8% vào thứ Năm tuần trước, sau khi hãng sản xuất chip xử lý cho smartphone cho biết các hạn chế về nguồn cung bộ nhớ sẽ ảnh hưởng đến sản lượng điện thoại. Nintendo cũng ghi nhận phiên giảm mạnh nhất trong vòng 18 tháng qua tại Tokyo, chỉ một ngày sau khi công ty cảnh báo biên lợi nhuận sẽ chịu sức ép từ tình trạng thiếu chip.

Nhà sản xuất thiết bị ngoại vi của Thụy Sĩ Logitech đã mất khoảng 30% giá trị vốn hóa so với đỉnh hồi tháng 11, khi giá chip cao hơn ảnh hưởng tiêu cực đến triển vọng nhu cầu PC. Cổ phiếu của các nhà sản xuất xe điện và smartphone Trung Quốc, từ BYD đến Xiaomi, cũng kém tích cực do những lo ngại liên quan đến tình trạng khan hiếm chip.

“Trong mùa công bố kết quả kinh doanh này, giá bộ nhớ đã thực sự rời khỏi hậu trường để trở thành tiêu điểm,” bà Charu Chanana, chiến lược gia đầu tư trưởng tại Saxo, cho biết. “Thị trường nhìn chung đều hiểu rằng giá bộ nhớ đang tăng và nguồn cung đang rất eo hẹp. Đó không phải tin gì mới, nên nhiều khả năng nó đã được phản ánh vào giá. Nhưng điều đang bắt đầu bị đặt dấu hỏi là tình trạng khan hiếm này sẽ kéo dài đến khi nào.”

“Siêu chu kỳ” chip nhớ

Những lo ngại về nhu cầu và lợi nhuận đang phủ bóng lên bức tranh doanh nghiệp, trong bối cảnh giới đầu tư ngày càng lo rằng làn sóng chi tiêu khổng lồ cho hạ tầng AI của các tập đoàn công nghệ Mỹ sẽ khiến tình trạng thiếu chip trở nên trầm trọng hơn. Việc các tập đoàn lớn như Amazon đầu tư ồ ạt vào hạ tầng AI đang khiến bộ nhớ băng thông cao (HBM) được ưu tiên sản xuất hơn so với DRAM truyền thống.

Điều này tạo ra cái mà thị trường gọi là “siêu chu kỳ”, phá vỡ mô hình bùng nổ rồi suy thoái quen thuộc của cung cầu chip nhớ.

Giá giao ngay của DRAM đã tăng hơn 600% chỉ trong vài tháng qua, ngay cả khi nhu cầu đối với các sản phẩm cuối như smartphone hay ô tô vẫn yếu. Không dừng lại ở đó, AI còn tạo ra nhu cầu mới đối với chip NAND và các sản phẩm lưu trữ khác, và đẩy chi phí ở những phân khúc này đi lên.

Nhờ vậy mà các nhà sản xuất chip nhớ đã trở thành kẻ thắng trong nhóm các cổ phiếu công nghệ. Cổ phiếu nhà cung cấp HBM chủ chốt cho Nvidia SK Hynix đã tăng hơn 150% kể từ cuối tháng 9 tại thị trường Seoul. Trong nhóm các hãng sản xuất chip “truyền thống” hơn, Kioxia Holdings của Nhật Bản và Nanya Technology của Đài Loan đều tăng khoảng 280% trong cùng giai đoạn, còn Sandisk tăng hơn 400% tại New York.

“Trong lịch sử, một chu kỳ chip nhớ thường kéo dài khoảng 3–4 năm,” bà Jian Shi Cortesi, quản lý quỹ tại GAM Investment Management ở Zurich, cho biết. Bà cũng nói rằng bà đã nắm giữ cổ phiếu chip nhớ trong thời gian dài. “Chu kỳ hiện tại đã vượt xa các chu kỳ trước cả về độ dài lẫn mức độ, và chúng tôi vẫn chưa thấy dấu hiệu suy yếu.”