Hamdi Ulukaya thực sự cần ngủ nhiều hơn. Khi chúng tôi gặp nhau tại trụ sở của gã khổng lồ sữa chua Chobani ở khu SoHo sôi động thuộc Manhattan, nhà sáng lập kiêm CEO 53 tuổi này trông vẫn tràn đầy năng lượng.

Thế nhưng, ông đã phải nhờ đến một chuyên gia để tìm hiểu vì sao mình luôn thiếu ngủ. Ulukaya cho rằng nguyên nhân không phải do thói quen uống 7 đến 8 tách cà phê đen mỗi ngày, dù Chobani có rất nhiều loại kem pha cà phê. Thói quen này có từ khi ông đầu tư cá nhân vào La Colombe Coffee Roasters năm 2015, trước khi Chobani mua lại toàn bộ vào năm 2023.

Ông phần nào đổ lỗi cho việc có ba con nhỏ dưới 10 tuổi, nhưng lại nghi mình mắc chứng ngưng thở khi ngủ. Chuyên gia thì không đồng ý và nói thẳng: “Không phải vậy. Não của ông không bao giờ ngừng hoạt động. Đó là lý do ông không ngủ được.”

Với những ai biết Ulukaya, nguồn năng lượng gần như vô tận này hoàn toàn phù hợp với hành trình khởi nghiệp mang đậm màu sắc giấc mơ Mỹ của ông. Năm 1994, ở tuổi 22, ông rời Thổ Nhĩ Kỳ sang Mỹ sau khi từng bị tạm giữ vì đăng tải các bài viết về vi phạm nhân quyền đối với người Kurd trên tờ báo do chính mình sáng lập. Năm 2005, ông vay 800.000 USD từ Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Mỹ để mua lại một nhà máy sữa chua ở bang New York, khi đó đang được Kraft Foods rao bán. Hai năm sau, sản phẩm sữa chua Hy Lạp của Chobani chính thức ra mắt.

Chobani không phải là thương hiệu sữa chua Hy Lạp đầu tiên tại Mỹ. Dù sao thì Fage đã có mặt từ thập niên 1990. Nhưng chính Chobani mới là cái tên làm thay đổi toàn bộ thị trường. Trước đó, sữa chua Hy Lạp chỉ chiếm khoảng 0 đến 1% doanh số sữa chua tại Mỹ. Hiện nay, con số đã vượt một nửa, theo chuyên gia kinh tế Betty Berning của HighGround Dairy. Sữa chua Hy Lạp trở thành mặt hàng quen thuộc trong tủ lạnh của người Mỹ, và Chobani, doanh nghiệp dẫn đầu thị trường, được định giá khoảng 20 tỉ USD.

Thành công đến nhanh đến mức ngay từ những ngày đầu, Ulukaya đã phải từ chối một đề nghị thâu tóm trị giá hàng tỉ USD từ một tập đoàn châu Âu. Khi đó ông vẫn đang sống trong căn hộ một phòng ngủ ở Utica, gần nhà máy đầu tiên. Đến năm 2012, doanh thu công ty chạm mốc 1 tỉ USD và mở rộng sang Úc. Cùng năm đó, ông khánh thành nhà máy thứ hai tại Twin Falls, bang Idaho. Đến năm 2016, Chobani vượt qua Yoplait để trở thành thương hiệu sữa chua số một tại Mỹ. Năm nay, doanh thu dự kiến vượt 4,6 tỉ USD, tăng 20 phần trăm so với năm trước.

Sau sự thành công của Chobani, nhiều hãng sữa chua phong cách Hy Lạp, Pháp hay skyr Bắc Âu đã tham gia vào thị trường. Nhu cầu protein tại Mỹ tiếp tục tăng, được thúc đẩy bởi việc sử dụng các thuốc GLP-1 rộng rãi và xu hướng dinh dưỡng mới. Để mở rộng thị phần, Lactalis đã mua lại mảng sữa chua Mỹ của General Mills, bao gồm Yoplait, vào năm ngoái. Đối thủ Danone, nhà sản xuất Activia và Oikos, cũng cho biết cần mở rộng công suất để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, đặc biệt là với các sản phẩm sữa chua giàu protein.

Nhưng Chobani vẫn là đối thủ rất khó vượt qua. Theo Corey Geiger, chuyên gia kinh tế ngành sữa tại CoBank, “công ty luôn đi trước về đầu tư”. Tháng 4 năm ngoái, Chobani công bố kế hoạch chi hơn 1 tỉ USD xây dựng nhà máy thứ ba tại Rome, bang New York. Đến tháng 10, công ty cho biết sẽ tài trợ dự án này cùng việc mở rộng nhà máy Twin Falls bằng khoản đầu tư 650 triệu USD từ các nhà đầu tư tổ chức.

Các mức thuế mới dưới thời Tổng thống Donald Trump khiến chi phí mở rộng của Chobani tăng lên, do công ty nhập khẩu thiết bị từ châu Âu. Tuy vậy, kế hoạch vẫn được triển khai. Ulukaya cho biết việc xây dựng là cần thiết. Ông vẫn trực tiếp tham gia vào các chi tiết vận hành, thậm chí ngay trước buổi phỏng vấn còn họp về việc thay máy bơm tại một nhà máy. “Tôi vẫn rất yêu công việc này,” ông nói, kèm một vụ cười lớn.

Chiều hôm chúng tôi gặp nhau, văn phòng Chobani tại New York rất nhộn nhịp, cho thấy công ty đã sẵn sàng chuyển sang trụ sở mới tại NoHo. Khu bếp luôn đầy ắp sữa chua, cùng các loại topping như nam việt quất khô và hạt óc chó. Cà phê La Colombe thì luôn sẵn sàng. Trong bộ đồ đơn giản cùng chiếc mũ lưỡi trai Chobani, Ulukaya hào hứng nói về sữa chua.

Ông kể rằng vào năm 2005, nhiều thương hiệu bán chạy tại Mỹ có lượng đường trong mỗi khẩu phần rất cao. Dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ cho thấy năm 2009, một hộp sữa chua không béo 6 ounce có hương trái cây chứa trung bình 32,3 gram đường. “Với tôi, đó là kẹo”, ông nói. Ngoài ra, loại sữa chua này còn loãng và ít protein hơn so với sữa chua Hy Lạp.

Ngày nay, khi bước vào quầy sữa chua trong siêu thị, có thể thấy rõ lượng đường đã giảm đáng kể. “Chobani chính là đơn vị tiên phong trong xu hướng này,” Geiger nhận định. Hiện sản phẩm của hãng dao động từ không đường đến khoảng 16 gram đường bổ sung, một số còn sử dụng chất tạo ngọt như allulose và stevia. Năm 2019, Chobani ra mắt sữa yến mạch, trong đó phiên bản dành cho pha chế đã có mặt tại các cửa hàng Starbucks. Tuy nhiên, sản phẩm bán chạy nhất vẫn là hộp sữa chua nguyên chất 32 ounce.

Chobani từng cân nhắc việc niêm yết cổ phiếu. Công ty đã nộp hồ sơ vào năm 2021 nhưng quyết định rút lại vào đầu năm sau. Ulukaya cho biết quyết định này nhằm tập trung toàn lực vào mở rộng sản xuất sau đại dịch. “Đó là một quyết định có chủ đích,” ông nói.

Chiến lược này có vẻ như đã mang lại kết quả khi doanh thu đã tăng gấp đôi trong ba năm qua. Các thương vụ mua lại La Colombe và công ty sinh tố đông lạnh Daily Harvest không đóng góp nhiều vào tăng trưởng này, theo ông. Dù vậy, Chobani vẫn đang tăng công suất cho La Colombe. Tháng 3 vừa qua, công ty công bố kế hoạch chi 567 triệu USD để mở rộng nhà máy cà phê tại Michigan.

Ngoài kinh doanh, Ulukaya còn được biết đến với các hoạt động hỗ trợ người tị nạn. Năm 2016, ông thành lập Tent Partnership for Refugees, một mạng lưới các doanh nghiệp quốc tế nhằm hỗ trợ người phải di dời, trong đó có việc tạo việc làm. Khi chính quyền ông Trump siết chặt nhập cư, ông đã chỉ đạo bộ phận pháp lý và nhân sự hỗ trợ nhân viên gặp khó khăn. Hiện nay, Tent vẫn hoạt động nhưng tập trung vào người tị nạn ở nước ngoài, như tại Pháp, Mexico và Tây Ban Nha, sau khi Mỹ gần như dừng tiếp nhận người mới từ năm 2025.

So với nhiệm kỳ đầu của ông Trump, Ulukaya hiện ít phát biểu công khai hơn dù từng ông hợp tác với Ivanka Trump trong các sáng kiến giảm lãng phí thực phẩm. Tuy vậy, ông khẳng định triết lý “đặt con người lên trước” không thay đổi. Nếu một nhân viên gặp rắc rối pháp lý, công ty sẽ đứng ra bảo vệ. “Bạn sẽ làm gì để bảo vệ một người trong gia đình mình? Đó là điều chúng tôi sẽ làm”, ông nói.

Với tài sản khoảng 11 tỉ USD theo Bloomberg Billionaires Index, Ulukaya không có lối sống xa hoa kiểu tỉ phú. Ông không sở hữu đảo hay du thuyền, nhưng vẫn có cách riêng để sử dụng tiền. Năm 2024, ông mua lại hãng bia thủ công Anchor Brewing tại San Francisco và cứu công ty hơn 100 năm tuổi khỏi nguy cơ giải thể dù bản thân ông không phải người mê bia. Sau khi đọc tin về việc đóng cửa, ông đã đến thăm và nhanh chóng bị cuốn hút bởi lịch sử và cách sản xuất thủ công, khiến ông nhớ đến nhà máy Chobani đầu tiên. “Tôi đã mua nó ngay,” ông nhớ lại.

Bóng đá cũng là niềm đam mê lớn của ông. Trong suốt cuộc trò chuyện, Ulukaya luôn tập trung và thân thiện, nhưng chỉ thực sự vui vẻ khi nhắc đến môn thể thao này. Ông đã truyền niềm đam mê bóng đá cho hai trong ba người con. Năm 2025, Chobani bắt đầu tài trợ cho một câu lạc bộ bóng đá tại New York, sau đó mở rộng hỗ trợ nhiều đội khác tại Twin Falls, Philadelphia, Michigan và bang New York, với kế hoạch tăng lên 500 đội.

Công ty cũng là đối tác dinh dưỡng chính thức của đội tuyển Mỹ. Đồng thời, để tri ân quê hương, Chobani bắt đầu tài trợ cho câu lạc bộ Fenerbahçe tại Thổ Nhĩ Kỳ, bao gồm quyền đặt tên sân vận động trị giá 10 triệu euro mỗi năm trong 10 năm và tài trợ áo đấu cho các trận châu Âu.

Trong văn phòng ngập ánh nắng, nơi trưng bày ảnh gia đình cùng các vật kỷ niệm từ lễ khởi công nhà máy Rome, thứ khiến Ulukaya tự hào nhất lại là chiếc áo bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ mang logo Chobani. Công ty vẫn chưa mở rộng về quê nhà, nhưng với ông điều đó không quá quan trọng.

“Không ai biết ngày mai sẽ ra sao với kế hoạch mở rộng quốc tế của Chobani,” ông nói. “Nhưng nếu phải chọn một nơi để thấy tên công ty mình xuất hiện, có lẽ đó chính là đội bóng và sân vận động này.”

Giờ đây khi đã đạt được điều đó, có lẽ ông nên ngủ nhiều hơn.