Áp lực lạm phát hạ nhiệt khi chi phí đầu vào giảm

Chi phí đầu vào ngành sản xuất trong tháng 6 đã giảm từ mức cao nhất 15 năm về quanh mốc 60 điểm. Tương tự, chi phí đầu ra hoạt động sản xuất từ mức trên 65 về 60 điểm, theo báo cáo PMI tháng 6 từ S&P Global công bố sáng 1.7.

Các doanh nghiệp ghi nhận chi phí cao hơn chủ yếu cho rằng nguyên nhân đến từ tình trạng thiếu hụt nguồn cung nguyên vật liệu và chi phí vận chuyển tăng. Giá bán đầu ra đã xuống mức thấp nhất trong sáu tháng.

Chi phí giảm kéo theo áp lực giảm phát hạ nhiệt. Tuy nhiên, doanh nghiệp tỏ ra thận trọng khi chưa mở rộng mua thêm nguyên liệu sản xuất dù tồn kho đang giảm mạnh nhất 12 tháng.

Theo khảo sát, một phần nguyên nhân là doanh nghiệp phải sử dụng lượng nguyên liệu sẵn có để duy trì sản xuất thay vì bổ sung dự trữ. Đồng thời, hoạt động nhập khẩu nguyên liệu vẫn gặp khó khăn, khiến chuỗi cung ứng tiếp tục chịu áp lực. Thời gian giao hàng của nhà cung cấp kéo dài thêm trong tháng 6, dù mức độ chậm trễ thấp nhất trong bốn tháng gần đây.

Không chỉ thận trọng trong nhập hàng, chỉ số việc làm ngành sản xuất có tháng thứ tư giảm liên tiếp khi doanh nghiệp ngừng tuyển mới. Dù mức giảm được miêu tả là “khiêm tốn,” tốc độ giảm lao động đã tăng so với tháng 5, một phần do nhiều doanh nghiệp ghi nhận tình trạng nhân viên nghỉ việc.

Dù lực lượng lao động thu hẹp, lượng công việc tồn đọng vẫn tiếp tục giảm với tốc độ khá nhanh, cho thấy các doanh nghiệp vẫn còn dư địa công suất. 

Chỉ số PMI giảm nhẹ, kỳ vọng phục hồi nửa cuối năm

PMI Việt Nam đạt 51,8 điểm trong tháng 6, giảm từ mức 52,8 điểm của tháng 5, nhưng vẫn nằm trên ngưỡng 50 điểm, đánh dấu tháng thứ 12 liên tiếp điều kiện kinh doanh được cải thiện.

Tăng trưởng của tháng 6 được hỗ trợ nhờ nhu cầu khách hàng cải thiện hơn là sự chủ động tích trữ hàng tồn kho như tháng trước. Theo khảo sát, đơn hàng mới tiếp tục tăng sau khi quay lại quỹ đạo mở rộng trong tháng 5. Đơn hàng xuất khẩu mới cũng tiếp tục đi lên nhưng với tốc độ khiêm tốn hơn so với tổng số đơn hàng mới.

Sự cải thiện của đơn hàng kéo theo sản lượng sản xuất tăng tháng thứ 14 liên tiếp, và mức tăng trong tháng 6 là nhanh nhất kể từ tháng 2, phản ánh các doanh nghiệp vẫn đang mở rộng hoạt động để đáp ứng nhu cầu thị trường. Hoạt động thu mua nguyên vật liệu cũng tăng tháng thứ hai liên tiếp và có phần nhanh hơn so với tháng 5.

Triển vọng của các nhà sản xuất vẫn duy trì theo hướng tích cực. Khảo sát cho thấy niềm tin kinh doanh tăng lên mức cao nhất trong bốn tháng. Các doanh nghiệp kỳ vọng sản lượng sẽ tiếp tục tăng trong năm tới nhờ đơn hàng mới gia tăng, hoạt động phát triển sản phẩm mới và kế hoạch mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, mức độ lạc quan vẫn thấp hơn giai đoạn trước khi xung đột tại Trung Đông bùng phát.

Đằng sau đà cải thiện của hoạt động sản xuất là một xu hướng lớn hơn đang diễn ra trên toàn khu vực. S&P Global Ratings nhận xét làn sóng đầu tư AI đang thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm công nghệ, tạo nên chu kỳ tăng trưởng mới cho xuất khẩu điện tử của châu Á.

Việt Nam được xếp trong nhóm những nền kinh tế hưởng lợi nhiều nhất từ xu hướng này, bên cạnh Đài Loan và Hàn Quốc, nhờ mức độ tham gia cao vào chuỗi cung ứng công nghệ. Cú hích từ AI nhiều khả năng sẽ tiếp tục hỗ trợ xuất khẩu công nghệ trong năm 2026 và giúp bù đắp phần nào áp lực từ giá năng lượng cũng như tăng trưởng chậm hơn của các ngành xuất khẩu ngoài công nghệ. 

Ông Andrew Harker, kinh tế trưởng tại S&P Global Market Intelligence, nhận định ngành sản xuất Việt Nam kết thúc nửa đầu năm 2026 với nền tảng tích cực khi cả đơn hàng mới và sản lượng đều tiếp tục mở rộng.

Tín hiệu đáng khích lệ là tăng trưởng trong tháng 6 chủ yếu phản ánh nhu cầu khách hàng cải thiện, thay vì động lực tích trữ hàng hóa như tháng 5, đồng thời áp lực lạm phát cũng giảm mạnh.

Dẫu vậy, ông lưu ý việc việc làm tiếp tục suy giảm cho thấy khối lượng công việc vẫn chưa đủ lớn để tạo sức ép lên năng lực sản xuất. Ngành sản xuất Việt Nam bước vào nửa cuối năm với nền tảng tương đối vững và sẽ có cơ hội duy trì đà tăng trưởng nếu môi trường quốc tế ổn định hơn trong phần còn lại của năm.