Philippines vừa nhận lô dầu thô ESPO đầu tiên sau gần sáu năm, trong khi lô naphtha Nga đầu tiên trong năm nay của Hàn Quốc đã cập cảng Daesan và đang chờ được dỡ, theo dữ liệu theo dõi tàu. Một số nước khác, trong đó có Sri Lanka, đang đàm phán với Moscow về các lô hàng.

Cuộc chiến ở Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran đã đẩy châu Á vào cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng khi eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa hoàn toàn và làm gián đoạn nguồn cung. Tình trạng này khiến các nhà máy lọc dầu trong khu vực phải gấp rút tìm nguồn cung và sản phẩm thay thế.

“Không còn lựa chọn nào khác,” June Goh, nhà phân tích tại Sparta Commodities, nhận định. “Các nhà máy lọc dầu ít linh hoạt sẽ là những nơi đầu tiên tìm đến dầu Nga vì đây là nguồn thay thế tương đối dễ dàng cho dầu Trung Đông.”

Nga trở thành một trong những bên hưởng lợi từ chiến tranh, khi xung đột kéo giá dầu thô lên cao và Washington nới lỏng các hạn chế xuất khẩu lâu nay. Cuộc tấn công vào Tehran, bắt đầu từ cuối tháng 2, cũng khiến thế giới tạm quên đi cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine.

Các quốc gia châu Á tận dụng nguồn cung dầu Nga được mở ra nhờ các miễn trừ, cho phép vận chuyển các lô hàng đã xếp trước ngày 12.3. Nỗ lực của Mỹ nhằm kiềm chế giá dầu tăng cao, dù vấp phải chỉ trích vì tăng doanh thu cho Moscow. Việc Washington áp dụng biện pháp tương tự với dầu Iran có tác dụng hạn chế, khi các người mua tiềm năng vẫn thận trọng.

Tại Hàn Quốc, chưa rõ các công ty địa phương có thể đảm bảo thêm dầu thô và naphtha Nga hay không, vì việc dỡ hàng và thanh toán phải hoàn tất trước ngày 11.4, khi miễn trừ của Mỹ hết hiệu lực, theo báo YTN dẫn lời quan chức Bộ Công Thương hôm thứ Ba. Naphtha là nguyên liệu chính dùng để sản xuất nhựa, đồng thời có thể pha chế vào xăng.

Các nền kinh tế khác như Nhật Bản cũng có thể cân nhắc chuyển sang nguồn cung Nga nếu chiến tranh kéo dài. Tokyo sẽ phải tính toán các hệ lụy ngoại giao, nhưng nước này cần dầu và nguyên liệu hóa dầu, và đã nhập khẩu LNG từ Nga.

Trước các miễn trừ, người mua dầu Nga trong khu vực chủ yếu là các nhà máy chế biến tại Ấn Độ và các nhà máy lọc độc lập ở Trung Quốc, còn các bên tiềm năng khác ngần ngại vì nguy cơ mất quyền truy cập vào hệ thống tài chính Mỹ. Hai nước vẫn chiếm phần lớn nhập khẩu dầu Nga, với Ấn Độ nhận khoảng 60 triệu thùng trong tháng này, trong khi dầu Nga chiếm tỉ trọng lớn hơn trong tổng hỗn hợp dầu thô của Trung Quốc năm nay.

— Với sự hỗ trợ của Soo-hyang Choi