Niu Lai (tạm dịch: Bò đến đây) là bộ phim hoạt hình dài 86 phút kể về một chú bê con mới sinh đi theo chim sơn ca vào một chuỗi giấc mơ trừu tượng. Trong đó, chú bê Niu Lai đụng độ một con rắn hổ mang bí ẩn, kết bạn với một con báo con, và chiến đấu chống lại đàn sói. Chú học được những bài học cuộc sống từ người mẹ đã tự hy sinh bản thân để con mình có cơ hội thoát khỏi thú săn mồi. Khi Niu Lai tỉnh dậy, chú tìm thấy sức mạnh để đứng lên và sống một cuộc đời trọn vẹn.

Bộ phim chỉ thu về 7.700 nhân dân tệ (1.142 USD) trong 10 ngày đầu tiên sau khi khởi chiếu vào ngày 5 tháng 8. Nhưng những thảo luận trên mạng về độ dở của nó, đặc biệt là nét vẽ hoạt hình “thủ công” trong thời đại trí tuệ nhân tạo, đã biến nó thành một hiện tượng mạng (meme) không chỉ với khán giả trẻ mà cả với các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Phim hiện đã đạt doanh thu hơn 25 triệu nhân dân tệ tại phòng vé, trở thành chú ngựa ô lớn nhất của mùa phim hè năm nay.

Thời điểm xuất hiện của bộ phim thật vô cùng đắc địa. Vừa mới trải qua một đợt bốc hơi tài sản tàn khốc vào tháng 7, các nhà đầu tư cá nhân đang biến câu chuyện trưởng thành của chú bê thành hình ảnh phản chiếu thực tế tàn nhẫn khi làm mồi cho kẻ khác trên thị trường chứng khoán trị giá 15 ngàn tỉ USD của Trung Quốc. Họ có xu hướng đu theo các cổ phiếu có đà tăng mạnh. Và tháng trước, phong cách đầu tư này đã chịu đợt sụt giảm tài sản tồi tệ nhất trong lịch sử.

Những điểm tương đồng diễn ra rất tự nhiên. Con rắn hổ mang bí ẩn được coi là hình ảnh của đồ thị nến K biến hóa khống lường mà hàng triệu nhà đầu tư F0 dùng để đọc tâm lý thị trường. Nhưng cũng giống như Niu Lai bị rắn cắn rồi trở nên sợ hãi, việc phụ thuộc quá mức vào phân tích kỹ thuật đã không mang lại kết quả, khiến nhiều người mất niềm tin vào tính hiệu quả của nó.

Trong thập kỷ qua, theo dữ liệu do Bloomberg Opinion tổng hợp, các mô hình nến đẹp, mà nhiều người tin là dấu hiệu cho thấy xu hướng tăng điểm của thị trường, lại dẫn đến hiệu suất lợi nhuận âm trong 20 ngày tiếp theo tới 55% thời gian. Các cụm chỉ báo kỹ thuật mạnh xuất hiện cùng hiệu suất kém thường trùng hợp với bối cảnh vĩ mô tiêu cực. Các ví dụ điển hình là các đợt phong tỏa đại dịch năm 2022, hay năm 2023 khi việc Trung Quốc mở cửa trở lại không thể vực dậy nền kinh tế và cuối năm 2024 sau khi Bắc Kinh không thực hiện gói kích thích kinh tế khổng lồ như họ đã hứa hẹn mơ hồ.

Con báo con mà Niu Lai kết bạn được đặt tên một cách kỳ lạ là Bao La. Tên của nó có thể dịch là một đợt tăng giá dựng đứng. Con báo Bao La dũng cảm cố gắng đẩy lùi đàn sói nhưng ít thành công, giống như những đợt phục hồi kỹ thuật ngắn hạn mà các nhà giao dịch Trung Quốc đã quá quen thuộc.

Tên của Niu Lai được gọi vang nhiều lần một cách ám ảnh trong suốt bộ phim, khi đàn gia súc hoảng loạn vì thú săn mồi và di cư qua vùng đất khô hạn thiếu thức ăn nước uống, với hy vọng đến được nơi hạ cánh an toàn hơn. Đây chẳng phải là trải nghiệm của một nhà giao dịch nhỏ lẻ điển hình sao? Không có thị trường giá tăng (bull market) nào chậm rãi và bền vững; chỉ số tham chiếu CSI 300 Index là sự thể hiện vĩnh cửu của các chu kỳ bùng nổ rồi sụp đổ, khiến những nhà đầu tư thiếu thông tin bị mắc bẫy bởi sự thổi phồng của các công ty môi giới. Để so sánh, người dân Mỹ trung bình đang sống tốt hơn nhiều. Họ đã vươn lên chi phối thị trường, thu về lợi nhuận ấn tượng nhờ chiến lược mua khi thị trường giá giảm.

Với sự hỗ trợ của AI, internet đang tạo ra các bản chế giễu với những trò chơi chữ thông minh. Video yêu thích của tôi là một đoạn phim mượn từ một cảnh trong phim, trong đó Niu Lai khóc lóc chạy đến bên mẹ sau khi vấp phải một tảng đá lớn. “Đứa trẻ ngốc nghếch, đó là cổ phiếu bán dẫn đấy. Đến chó cũng không buồn đụng vào.” Chỉ số tham chiếu của sàn STAR tại Thượng Hải, nơi niêm yết các công ty chip mà sàn giao dịch tuyên bố là phù hợp với “chiến lược quốc gia,” đã giảm tới 30% so với đỉnh vào cuối tháng 6.

Chắc chắn bộ phim hoạt hình kể trên có chất lượng rất kém. Nhưng nhìn bộ phim qua góc nhìn của một nhà đầu tư, nó đầy ắp tính biểu tượng và sự hài hước cay đắng mang lại những tiếng cười ngậm ngùi. Here Comes the Bull là một cái tên mỉa mai ở một quốc gia luôn trong trạng thái khắc khoải chờ đợi một thị trường giá tăng. Nó trở thành một hiện tượng mạng là có lý do chính đáng của nó.