Xuất khẩu và nhập khẩu của Trung Quốc tăng nhanh hơn dự báo trong tháng 5, khi nhu cầu bùng nổ đối với phần cứng AI bù đắp những gián đoạn do xung đột tại Iran gây ra.

Theo thông báo của Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày thứ Ba, xuất khẩu tăng hơn 19% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất trong ba tháng.

Con số này vượt dự báo trung vị 15% trong khảo sát các nhà kinh tế của Bloomberg.

Nhập khẩu tăng hơn 27% trong tháng 5, đưa thặng dư thương mại lên 105,4 tỉ USD, mức cao nhất kể từ tháng 1.

“Tăng trưởng xuất khẩu mạnh cho thấy nhu cầu đối với phần cứng liên quan đến AI tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ. Một số doanh nghiệp nước ngoài cũng có thể đã đẩy nhanh đơn hàng trước những bất ổn địa chính trị,” Hao Zhou, kinh tế trưởng tại Guotai Junan International, cho biết.

“Diễn biến tích cực của xuất khẩu đang tạo ra lớp đệm đáng kể cho những điểm yếu của nền kinh tế trong nước.”

Làn sóng đầu tư xây dựng hạ tầng AI trên toàn cầu đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy thương mại châu Á trong năm nay, bất chấp cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu bắt nguồn từ xung đột tại Trung Đông.

Xu hướng này mang lại nguồn lợi lớn cho các doanh nghiệp như Samsung Electronics của Hàn Quốc, cũng như những nhà cung cấp phần cứng Trung Quốc ít được biết đến hơn. Trong đó có Zhongji Innolight, công ty sản xuất các mô đun quang học đóng vai trò thiết yếu đối với trung tâm dữ liệu.

Kim ngạch xuất khẩu máy tính và linh kiện tăng 66% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước, tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2010 và cao hơn mức tăng 47% của tháng trước.

Xuất khẩu vi mạch tích hợp tăng 111%, mức cao nhất kể từ năm 2013.

Xuất khẩu sang Mỹ tăng gần 36%, mạnh nhất kể từ năm 2021, tiếp tục đà phục hồi sau thời gian dài sụt giảm hai chữ số do cuộc chiến thuế quan do Tổng thống Donald Trump khởi xướng.

Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cũng tăng lên tại hầu hết các thị trường lớn, ngoại trừ EU và khu vực Mỹ Latinh.

Nhập khẩu của Trung Quốc cũng đang gia tăng khi các doanh nghiệp tích cực mua chip và thiết bị từ nước ngoài. Xuất khẩu chất bán dẫn của Hàn Quốc sang Trung Quốc tăng hơn 200% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước.

Cơn sốt AI đang tạo ra sự tăng trưởng theo mô hình chữ K trong thương mại, sản xuất công nghiệp và lợi nhuận doanh nghiệp của Trung Quốc.

Trong tháng 4, chất bán dẫn và máy tính đóng góp một nửa mức tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc, trong khi các mặt hàng truyền thống như quần áo gần như không tăng trưởng.

Sự phân hóa này khiến việc điều hành kinh tế của Trung Quốc trở nên phức tạp hơn, bởi một phần lớn nền kinh tế vẫn chịu ảnh hưởng từ nhu cầu tiêu dùng yếu, trong khi một số nhà máy thuộc lĩnh vực liên quan đến AI lại đang phát triển mạnh.

Đà tăng của xuất khẩu cũng có thể khiến giới chức Trung Quốc cảm thấy thoải mái hơn với một đồng Nhân dân tệ mạnh hơn.

Khác với các sản phẩm thâm dụng lao động, hàng xuất khẩu công nghệ cao ít nhạy cảm hơn trước sự tăng giá của đồng nội tệ.

Trong bối cảnh giá dầu, chip và kim loại tăng mạnh, giá xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 4 ghi nhận mức tăng nhanh nhất trong ba năm, đảo ngược xu hướng suy giảm gần như liên tục kéo dài nhiều năm trước đó.

Tuy nhiên, mức tăng này vẫn chưa lan rộng sang phần lớn hàng hóa Trung Quốc, cho thấy cạnh tranh gay gắt trong nước vẫn hạn chế khả năng tăng giá của các nhà sản xuất.

Dù là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, Trung Quốc lại đang mua ít dầu thô hơn từ nước ngoài. Lượng dầu nhập khẩu trong năm tháng đầu năm 2026 giảm 5% so với cùng kỳ năm trước.

“Trung Quốc đạt mức tăng trưởng xuất khẩu mạnh bất chấp những bất ổn của kinh tế toàn cầu và sự tăng giá của đồng Nhân dân tệ trong năm nay,” Zhiwei Zhang, kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, cho biết.

“Tăng trưởng xuất khẩu mạnh cho thấy năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Trung Quốc trên thị trường quốc tế.”