UAE và Qatar muốn tập hợp một liên minh đủ mạnh để sớm khép lại xung đột bằng giải pháp ngoại giao. Họ kỳ vọng cách tiếp cận này sẽ ngăn nguy cơ leo thang và tránh cú sốc giá năng lượng kéo dài. Các nguồn tin đề nghị giấu tên vì thông tin chưa được công bố.

Đi cùng với các nỗ lực ngoại giao, các quốc gia vùng Vịnh cũng bày tỏ nhu cầu tăng cường năng lực phòng không của mình. Bộ trưởng Quốc phòng Ý Guido Crosetto cho biết trước quốc hội hôm thứ Hai rằng các nước trong khu vực đã đề nghị Ý hỗ trợ phát triển hệ thống chống máy bay không người lái và phòng không.

Ông Crosetto nói đây là vấn đề rất nhạy cảm vì các năng lực này đã chịu áp lực lớn. Nguồn cung lại hạn chế do châu Âu phải tăng cường phòng thủ và tiếp tục hỗ trợ Ukraine.

Trong khi đó, một đánh giá nội bộ của Qatar được chia sẻ với Bloomberg News cảnh báo rằng nếu các tuyến vận tải biển trong khu vực tiếp tục bị gián đoạn nghiêm trọng đến giữa tuần này, giá khí đốt tự nhiên có thể phản ứng mạnh hơn nhiều so với mức tăng vọt hôm thứ Hai.

Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran hôm thứ Bảy, xung đột đã nhanh chóng lan rộng. Nhiều quốc gia tuyên bố không tham chiến nhưng vẫn bị cuốn vào khi căn cứ quân sự, hạ tầng và công dân của họ nằm trong tầm ảnh hưởng.

Tác động đã xuất hiện rõ ràng. Qatar tạm dừng hoạt động sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng tại cơ sở xuất khẩu lớn nhất thế giới sau khi nơi này bị máy bay không người lái của Iran tấn công. Động thái này khiến giá khí đốt tại châu Âu tăng hơn 50%.

Trước rủi ro an ninh gia tăng, cả UAE và Qatar đều khẩn trương tìm cách nâng cấp hệ thống phòng không, theo những người am hiểu vấn đề.

UAE đã đề nghị các đồng minh hỗ trợ hệ thống phòng không tầm trung. Qatar thì tìm giải pháp đối phó với máy bay không người lái, loại vũ khí được đánh giá là mối đe dọa lớn hơn tên lửa đạn đạo trong bối cảnh hiện nay. Một phân tích nội bộ mà Bloomberg News tiếp cận cho thấy kho tên lửa đánh chặn Patriot của Qatar có thể chỉ đủ dùng trong bốn ngày nếu duy trì nhịp độ hiện tại.

Trước các thông tin này, Bộ Ngoại giao UAE ra tuyên bố bác bỏ điều mà cơ quan này gọi là “các cáo buộc sai lệch và gây hiểu nhầm do Bloomberg đăng tải.”

Tuyên bố khẳng định: “Năng lực quốc phòng tiên tiến, mức độ sẵn sàng của các cơ quan chức năng và khuôn khổ an ninh quốc gia tích hợp của UAE vẫn rất vững chắc và không bị ảnh hưởng.”

Phía Qatar cũng lên tiếng. Văn phòng Truyền thông Quốc tế của nước này cho biết: “Lực lượng vũ trang Qatar đã nhiều lần chứng minh năng lực bảo vệ đất nước trước các mối đe dọa từ bên ngoài và luôn ở trạng thái sẵn sàng nhằm bảo vệ mọi công dân, cư dân và du khách khi cần thiết.”

Thông cáo nhấn mạnh kho tên lửa đánh chặn Patriot của lực lượng vũ trang Qatar không hề cạn kiệt và vẫn rất dồi dào, nhằm phản hồi bài viết của Bloomberg.

Qatar cho biết họ đã bắn hạ hai máy bay chiến đấu Sukhoi Su-24 của Iran và đánh chặn bảy tên lửa đạn đạo, đồng thời ngăn chặn năm máy bay không người lái. Giới chức khẳng định họ phát hiện và xử lý mối đe dọa ngay lập tức và bắn hạ toàn bộ tên lửa trước khi chúng đánh trúng mục tiêu.

Trước đó cùng ngày, Bộ Quốc phòng Qatar cho biết hai máy bay không người lái của Iran đã tấn công nước này. Một chiếc nhắm vào bồn chứa nước tại nhà máy điện ở Mesaieed, chiếc còn lại nhắm vào một cơ sở năng lượng tại Ras Laffan.

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, Tổng thống UAE Mohammed bin Zayed Al Nahyan và Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani đã điện đàm với một loạt lãnh đạo châu Âu trong những ngày gần đây, trong đó có Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz.

Các kênh trung gian vùng Vịnh, đặc biệt là phía Qatar, cũng nhiều lần kêu gọi các bên kiềm chế. Các quan chức phương Tây và một nguồn tin khác cho biết phía Qatar có quan hệ kinh doanh chặt chẽ với các đặc phái viên Mỹ như Steve Witkoff và Jared Kushner.

Trước khi các cuộc không kích diễn ra, các nước quân chủ vùng Vịnh từng đưa ra viễn cảnh về một Iran hậu trừng phạt, mở cửa trở lại với dòng vốn phương Tây cùng các dự án hợp tác năng lượng, đầu tư hạ tầng và hành lang tài chính nối từ Houston đến Tehran.

Theo các nguồn tin, đề xuất này phù hợp với suy tính của đội ngũ của ông Trump. Họ hình dung một thỏa thuận lớn có thể tương tự kịch bản mở cửa lại ngành dầu mỏ Venezuela sau chiến dịch của lực lượng đặc nhiệm Mỹ nhằm vào Nicolas Maduro. Một trong những quan chức Qatar tham gia vận động là Ali al Thawadi, thành viên Hội đồng Hòa bình và từng tham dự một số cuộc đàm phán Mỹ - Iran.

Tuy nhiên, trong nội bộ nhóm cố vấn của ông Trump cũng tồn tại những lợi ích khác nhau. Qatar nhấn mạnh lợi ích thương mại, ổn định khu vực và cơ hội bình thường hóa kinh tế mang tính lịch sử với Tehran. Trong khi đó, phía Israel viện dẫn sự tương đồng về chính trị, lợi ích an ninh chung và uy tín của học thuyết hòa bình thông qua sức mạnh mà ông Trump đang theo đuổi.

- Với sự hỗ trợ của Jon Herskovitz, Alberto Nardelli, Donato Paolo Mancini, Chiara Albanese và Flavia Rotondi.