Theo Financial Times, nhiều cơ quan của Trung Quốc đã được huy động để xem xét giao dịch, sau khi thương vụ được đánh giá là có tác động đến an ninh công nghệ quốc gia. Các đơn vị tham gia rà soát gồm cơ quan hoạch định kinh tế, bộ thương mại và cơ quan chống độc quyền.

Trọng tâm của cuộc điều tra là cách Manus chuyển hoạt động từ Bắc Kinh sang Singapore trước khi bán mình cho Meta. Mô hình này được xem là con đường giúp startup dễ tiếp cận vốn ngoại, sử dụng công nghệ quốc tế và thuận lợi hơn khi thoái vốn.

Manus là công ty phát triển AI dạng “agent”, có khả năng xử lý chuỗi tác vụ nhiều bước. Trong giai đoạn bùng nổ đầu năm 2025, nền tảng này thu hút sự chú ý lớn tại Trung Quốc và Thung lũng Silicon. Mã mời trải nghiệm sớm từng được giao dịch trên thị trường thứ cấp với giá tới 15.000 USD.

Startup này sau đó gọi vốn thành công 75 triệu USD từ nhiều quỹ đầu tư, trong đó có Benchmark của Mỹ, đưa định giá công ty lên khoảng 500 triệu USD. Doanh thu tăng nhanh lên gần 100 triệu USD nhờ nguồn thu thuê bao và lượng người dùng vượt 1 triệu.

Đến tháng 6 năm ngoái, Manus đóng phần lớn hoạt động tại Trung Quốc và chuyển đội ngũ chủ chốt sang Singapore. Đây là bước đi khá phổ biến với nhiều công ty công nghệ châu Á muốn tiếp cận nhà đầu tư quốc tế, tuyển dụng nhân sự toàn cầu và sử dụng hạ tầng điện toán tiên tiến.

Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, Meta đạt thỏa thuận mua lại Manus với giá 2 tỉ USD. Theo nguồn tin của Financial Times, quá trình đàm phán diễn ra rất nhanh, chỉ trong khoảng hai tuần từ lần tiếp xúc đầu tiên.

Ban đầu, thương vụ được nhìn nhận như một trường hợp thành công hiếm hoi của startup gốc Trung Quốc khi tạo ra khoản thoái vốn lớn thông qua bên mua Mỹ. Nhưng quan điểm này nhanh chóng thay đổi khi giới chức Bắc Kinh lo ngại đây có thể trở thành hình mẫu mới: xây dựng công ty bằng nguồn lực Trung Quốc, chuyển ra nước ngoài rồi bán tài sản công nghệ cho bên ngoài.

Một số nhà đầu tư Trung Quốc từng bán cổ phần cho Meta đã bị yêu cầu giải trình. Hai đồng sáng lập Manus cũng được triệu tập để làm rõ các vấn đề liên quan đến đầu tư nước ngoài và quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp.

Giới phân tích cho rằng vụ Manus là phép thử quan trọng cho chính sách công nghệ của Trung Quốc trong giai đoạn cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt. Bắc Kinh muốn giữ chân nhân tài AI, vốn đầu tư và các tài sản số có giá trị chiến lược, trong khi vẫn cần duy trì môi trường đủ cởi mở để startup phát triển.

Nếu siết quá mạnh, Trung Quốc có nguy cơ làm giảm sức hút với giới sáng lập và kỹ sư công nghệ. Nếu quá nới lỏng, dòng vốn và chất xám có thể tiếp tục dịch chuyển sang Singapore, Mỹ hoặc các trung tâm đổi mới khác.

Thương vụ Meta mua Manus cũng phản ánh xu hướng các tập đoàn công nghệ lớn săn tìm startup AI để tăng tốc cuộc đua trí tuệ nhân tạo. Với Meta, Manus được cho là đã được tích hợp vào hệ thống quảng cáo và công cụ tự động hóa kinh doanh.

Điều đó khiến việc đảo ngược giao dịch trở nên phức tạp hơn. Một quyết định can thiệp quá sâu có thể tạo tranh chấp pháp lý quốc tế, đồng thời gửi tín hiệu tiêu cực tới cộng đồng đầu tư.

Hiện Meta khẳng định thương vụ tuân thủ luật hiện hành và mong chờ giải pháp phù hợp từ phía cơ quan quản lý. Trong khi đó, Manus và các cơ quan chức năng Trung Quốc chưa đưa ra bình luận chính thức.

Với Bắc Kinh, câu chuyện Manus vượt ra ngoài một thương vụ mua bán doanh nghiệp. Đây là bài toán lớn hơn về cách giữ lại công nghệ, nhân lực và giá trị gia tăng trong nước khi cuộc cạnh tranh AI toàn cầu ngày càng quyết liệt.