Kết quả cho thấy sự phân hóa mạnh trong nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, khi lợi nhuận doanh nghiệp, tăng trưởng tín dụng và chính sách phân phối cổ phiếu tạo ra những động lực khác nhau cho giá cổ phiếu.

BSR là cổ phiếu có hiệu suất tốt nhất trong rổ VN30 trong giai đoạn từ đầu tháng 5 đến ngày 29.10.2026, với lợi suất 18,1% theo dữ liệu giá đã điều chỉnh. Theo sau là SSB tăng 12,9%, VIC tăng 12,3%, VPB tăng 11,6% và HDB tăng 10,2%. Trong cùng thời gian, VN30 giảm từ 2.022,75 điểm xuống khoảng 1.875,70 điểm, tương đương mức giảm 7,3%.

Chỉ 10 trong 30 cổ phiếu thuộc rổ ghi nhận lợi suất dương theo phương pháp tính này. Khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại phản ánh sự phân hóa của thị trường, khi kết quả kinh doanh và yếu tố riêng của từng doanh nghiệp ngày càng quyết định hiệu suất đầu tư. BSR hưởng lợi từ biên lợi nhuận lọc dầu, VPB và HDB ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận cao, còn VIC duy trì sức hút nhờ quy mô vốn hóa và hệ sinh thái Vingroup.

Dữ liệu được tổng hợp từ VNDirect, sử dụng giá đóng cửa ngày 29.4.2026 làm mốc đầu kỳ và giá tại khoảng 13 giờ 33 ngày 29.10 làm mốc cuối kỳ. Lợi suất đã điều chỉnh nhằm phản ánh tác động của cổ tức và cổ phiếu thưởng, do đó có thể khác đáng kể so với mức biến động của thị giá trên bảng điện. Rổ cổ phiếu được tính theo danh mục hiện tại sau kỳ cơ cấu tháng 7.2026.

BSR dẫn đầu nhờ lợi nhuận ấn tượng

Cổ phiếu BSR tăng từ 23.340 đồng lên 27.550 đồng theo giá đã điều chỉnh, đạt lợi suất 18,1%. Trong giai đoạn đầu kỳ, cổ phiếu từng lên 33.080 đồng vào ngày 18.5, cao hơn khoảng 42% so với mốc đầu kỳ, trước khi điều chỉnh giảm một phần đáng kể mức tăng.

Việc BSR gia nhập VN30 từ ngày 13.5.2026, thay thế DGC, có thể đã thu hút sự chú ý của các quỹ đầu tư theo chỉ số. Tuy nhiên, động lực quan trọng hơn đến từ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lọc dầu này, trong bối cảnh biên lợi nhuận chế biến cải thiện mạnh.

Theo báo cáo cập nhật của Vietcap sau cuộc gặp nhà đầu tư ngày 15.10, lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ của BSR trong chín tháng đầu năm 2026 ước đạt 22.900 tỉ đồng, gấp 10,6 lần cùng kỳ năm trước. Doanh thu đạt khoảng 164.500 tỉ đồng, tăng 80%. Riêng quý III, doanh thu ước đạt 59.900 tỉ đồng, tăng 70%, trong khi lợi nhuận ròng đạt khoảng 6.900 tỉ đồng, gấp 7,7 lần cùng kỳ.

Biên lợi nhuận được hỗ trợ bởi lợi nhuận gộp trên mỗi thùng dầu (crack spread/crack margin), tức chênh lệch giữa giá sản phẩm lọc dầu và giá dầu thô. Chỉ số này bình quân khoảng 31,1 USD/thùng trong kỳ, cao hơn đáng kể mức 21,1 USD/thùng của năm 2022. Ban lãnh đạo kỳ vọng crack spread bình quân cả năm 2026 đạt khoảng 32 USD/thùng.

Sản lượng bán tăng khoảng 5%, kết hợp với giá dầu Brent tăng và việc Nhà máy Lọc dầu Dung Quất vận hành ở mức công suất 124% đến 125%, giúp BSR cải thiện doanh thu và lợi nhuận. Tuy nhiên, mức sinh lời cao hiện tại cũng khiến triển vọng cổ phiếu nhạy cảm với diễn biến giá dầu, nhu cầu sản phẩm lọc dầu và khả năng duy trì biên lợi nhuận trong những quý tới.

Ba ngân hàng - ba câu chuyện 

SSB tăng 12,9% theo giá đã điều chỉnh, từ 13.860 đồng lên 15.650 đồng. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn giá thị trường chưa điều chỉnh, cổ phiếu giảm khoảng 6,3% trong cùng kỳ. Chênh lệch này cho thấy cổ tức và cổ phiếu thưởng đóng vai trò quan trọng trong lợi suất mà cổ đông nhận được.

Trong nửa đầu năm 2026, SeABank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hợp nhất 2.625 tỉ đồng. Tổng tài sản vượt 427.100 tỉ đồng, tăng 8% so với cuối năm 2025, trong khi dư nợ tín dụng đạt 264.453 tỉ đồng, tăng gần 8%. Ngân hàng duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức 2,25%, nhưng cũng điều chỉnh giảm 15% mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2026 xuống 6.008 tỉ đồng. Động thái này phản ánh định hướng hỗ trợ khách hàng thông qua giảm lãi suất, đồng thời cho thấy triển vọng lợi nhuận cần được đánh giá cùng chất lượng tài sản và biên lãi ròng.

VPB có lợi suất 11,6%, tăng từ 20.660 đồng lên 23.050 đồng theo giá đã điều chỉnh. Giá chưa điều chỉnh giảm khoảng 13%, chủ yếu do ảnh hưởng của các đợt phân phối cổ phiếu và cổ tức. Khác với SSB, động lực nổi bật của VPB trong kỳ là tăng trưởng lợi nhuận và tín dụng.

Ngân hàng ghi nhận lợi nhuận trước thuế hợp nhất chín tháng đầu năm 2026 đạt 29.911 tỉ đồng, tăng 46,7% so với cùng kỳ và hoàn thành khoảng 72,4% kế hoạch năm. Tổng thu nhập hoạt động đạt 65.475 tỉ đồng, tăng 25,3%, trong đó thu nhập lãi thuần đạt 53.092 tỉ đồng, tăng 26,7%. Tín dụng tăng khoảng 28,4% đến 30% từ đầu năm, cao hơn mức bình quân toàn ngành theo số liệu được cung cấp.

Hệ sinh thái gồm VPBankS, FE Credit và OPES cũng đóng góp vào kết quả hợp nhất. Dù vậy, tăng trưởng tín dụng nhanh đi kèm yêu cầu kiểm soát chất lượng tài sản. Biên lãi ròng có xu hướng giảm và mức độ tập trung cho vay bất động sản, xây dựng là những yếu tố nhà đầu tư cần theo dõi khi đánh giá khả năng duy trì lợi nhuận của VPB.

HDB ghi nhận lợi suất 10,2%, từ 20.460 đồng lên 22.550 đồng theo giá đã điều chỉnh. Giá chưa điều chỉnh giảm khoảng 15,2%, cho thấy tác động đáng kể của các sự kiện phân phối lợi ích cho cổ đông. Trong nửa đầu năm 2026, HDB đạt lợi nhuận trước thuế khoảng 13.200 tỉ đồng, tăng 31% so với cùng kỳ và hoàn thành 44% kế hoạch năm.

Tăng trưởng tín dụng cao là một trong những yếu tố hỗ trợ triển vọng HDB. Ngân hàng thuộc nhóm được ưu tiên về hạn mức tín dụng, trong khi một số công ty chứng khoán duy trì đánh giá tích cực và đưa ra giá mục tiêu cao hơn thị giá. Tuy nhiên, khả năng chuyển hóa tăng trưởng dư nợ thành lợi nhuận bền vững vẫn phụ thuộc vào chi phí vốn, biên lãi ròng và chất lượng khoản vay.

VIC giữ sức hút giữa thị trường giảm

VIC tăng 12,3%, từ 214.000 đồng lên 240.400 đồng theo giá đã điều chỉnh. Cổ phiếu từng đạt 256.100 đồng ngày 4.9 trước khi giảm trở lại. Với quy mô vốn hóa lớn, biến động của VIC có ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến các chỉ số chứng khoán Việt Nam.

Sức hút của cổ phiếu gắn với hệ sinh thái Vingroup, bao gồm bất động sản và xe điện VinFast. Triển vọng bàn giao dự án, khả năng phát triển các mảng kinh doanh và nhu cầu vốn cho kế hoạch mở rộng đều có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng của nhà đầu tư. Dù vậy, cần phân biệt diễn biến giá cổ phiếu với hiệu quả tài chính của từng đơn vị trong hệ sinh thái, đặc biệt khi các mảng kinh doanh có nhu cầu vốn và triển vọng lợi nhuận khác nhau.

VIC là trường hợp khác biệt so với BSR và nhóm ngân hàng. Lợi suất của cổ phiếu không thể được giải thích chỉ bằng một chỉ tiêu lợi nhuận ngắn hạn, mà còn phụ thuộc vào kỳ vọng về quy mô tài sản, tiến độ dự án và khả năng thực hiện các kế hoạch kinh doanh của tập đoàn.

Phần còn lại chịu áp lực bán ròng

Ngoài những nhóm mã trên thì trong giỏ hàng VN30 nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận mức giảm mạnh trong cùng giai đoạn. Theo dữ liệu được cung cấp, SHB giảm 27,1%, VRE giảm 23,5%, FPT giảm 22,2%, TCX giảm 20,2% và LPB giảm 16,4%. Sự trái chiều này cho thấy quy mô vốn hóa lớn không đồng nghĩa với khả năng bảo toàn lợi suất khi thị trường điều chỉnh.

Năm cổ phiếu dẫn đầu có những động lực riêng, từ chu kỳ lọc dầu thuận lợi của BSR đến tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận tại VPB, HDB. Với SSB, chính sách phân phối cổ phiếu ảnh hưởng đáng kể đến kết quả tính toán, còn VIC được hỗ trợ bởi kỳ vọng đối với hệ sinh thái doanh nghiệp. Những yếu tố này khiến việc so sánh cổ phiếu cần dựa trên cả diễn biến thị giá, lợi suất đã điều chỉnh và nền tảng tài chính.

Kết quả sáu tháng qua cũng cho thấy cần phân biệt lợi suất lịch sử với triển vọng đầu tư. Giá dầu, biên lợi nhuận lọc dầu, chất lượng tín dụng, chi phí vốn và tiến độ triển khai dự án đều có thể thay đổi trong các quý tới. Báo cáo tài chính quý IV và những thay đổi trong danh mục VN30 tiếp theo sẽ cung cấp thêm dữ liệu để đánh giá liệu các cổ phiếu dẫn đầu có duy trì được lợi thế hay không.