Các nhà đầu tư giá trị đang dần trở thành "giống loài hiếm hoi" trong giai đoạn hiện nay. Chính điều đó làm cho câu chuyện về Francisco García Paramés cùng nhóm người theo đuổi chiến lược này ngày càng mở rộng tại Tây Ban Nha trở nên bất ngờ.

Trải qua sự nghiệp kéo dài 4 thập kỷ, Paramés đã đạt đến vị thế huyền thoại trong giới đầu tư giá trị khi liên tục mang lại tỉ suất sinh lời hàng đầu qua từng năm. Quỹ Cobas Internacional quy mô 1,2 tỉ euro (1,4 tỉ USD) do ông quản lý đã đạt tỉ suất sinh lời trung bình hằng năm 20% trong 5 năm qua, sau giai đoạn làm việc tại công ty quản lý tài sản Bestinver, nơi đem lại cho ông danh xưng "Warren Buffett của Tây Ban Nha".

Cùng với sự bứt phá của ông, nhiều nhà đầu tư khác cũng áp dụng chung triết lý "mua rẻ và kiên nhẫn," biến Madrid thành một trung tâm đầu tư giá trị tại châu Âu. Các nhà quản lý quỹ tại Azvalor Asset Management, A&G Global Investors và Magallanes Value Investors đều từng làm việc cùng Paramés hoặc chịu ảnh hưởng từ triết lý của ông. Đã có ít nhất 7 công ty chuyên về đầu tư giá trị mọc lên tại thành phố này trong thập kỷ qua.

"Đây là điểm độc đáo riêng có tại Tây Ban Nha. Thành công của Paramés đã mở đường cho sự phát triển mạnh mẽ của các công ty quản lý quỹ giá trị nhỏ," Francesco Paganelli, chuyên gia phân tích nhà quản lý quỹ tại Morningstar, nhận định.

Sự nổi lên của nhóm đầu tư giá trị tại Madrid trở nên nổi bật trong bối cảnh Phố Wall đang bị mê hoặc bởi những hứa hẹn mang tính đầu cơ của trí tuệ nhân tạo (AI), và khi các chỉ số như P/E (giá trên thu nhập) dường như không còn được coi trọng. Tại Tây Ban Nha, cổ phiếu vốn là tài sản khó bán khi phần lớn người gửi tiết kiệm cá nhân vẫn ưu tiên đổ tiền vào bất động sản hoặc tiền gửi ngân hàng.

Mặc dù vậy, phong cách quản lý tiền ngược dòng của Paramés vẫn thu hút một lượng tín đồ trung thành. Trong các cuộc trò chuyện, những người ủng hộ ông coi đầu tư giá trị không chỉ là một phương pháp chọn cổ phiếu mà còn là một tư duy sống. Họ xem đó là tính kỷ luật để từ bỏ tâm lý đám đông và chấp nhận sự hài lòng đến muộn từ những khoản đầu tư cần nhiều thời gian để sinh lời. Hơn 500 người đã tham dự hội nghị nhà đầu tư của Cobas trong năm nay.

"Tôi từng tham dự một trong những sự kiện như vậy và không khí ở đó chẳng khác nào một trận cầu sôi động tràn ngập cổ động viên," Marc Badia, giáo sư kế toán tại trường Kinh doanh IESE ở Barcelona, cho biết. "Dù không hoàn toàn giống Warren Buffett hay không khí tại Omaha, nhưng sự kiện mang đậm hương vị đó."

Paramés, 62 tuổi, mô tả chiến lược của mình là mua các tài sản giá rẻ và kiên nhẫn. Ông cho biết nhiều lựa chọn tốt nhất của ông là các công ty quy mô trung bình tại châu Âu vốn ít được giới phân tích chú ý. Ông gây dựng tên tuổi trong hơn hai thập kỷ làm việc tại Bestinver, nơi ông đạt tỉ suất sinh lời 16% hằng năm. Năm 2014, ông rời công ty và thành lập Cobas vào năm 2017.

"Khi khám phá ra Peter Lynch và sau đó là Warren Buffett, tôi đã tìm thấy một khung tri thức vững chắc cho việc đầu tư: mua tài sản dưới giá trị thực và kiên nhẫn," Paramés chia sẻ qua email. "Chúng tôi không cố gắng dự đoán tương lai hay đưa ra các quyết định đặt cược vĩ mô."

Peter Smith tại Palm Harbour Capital là một trong những học trò của ông. Smith bắt đầu sự nghiệp ngay khi tốt nghiệp trường kinh doanh bằng việc đề xuất các ý tưởng cổ phiếu cho Paramés tại Cobas. Sau một thời gian làm chuyên viên phân tích tại đây, ông rời đi để thành lập công ty riêng tại London với vốn đầu tư từ chính Paramés.

"Về cơ bản, chúng tôi tìm kiếm cùng một loại tài sản: Những cổ phiếu không còn được ưa chuộng, bị ngó lơ và nằm ngoài đường chạy thông thường," Smith nói. "Bạn chọn những tài sản mà mọi người từ bỏ và nói 'chúng tôi ghét nó và đang đuổi theo một cơn sốt khác'. Khi đó bạn sẽ nhận ra có vô số cơ hội đang bị thị trường bỏ qua."

Một số nhà đầu tư khác có liên hệ với Paramés bao gồm:

• Alvaro Guzmán de Lázaro, Fernando Bernad: Họ từng làm việc với Paramés tại Bestinver, sau đó đồng sáng lập Azvalor Asset Management. Quỹ Azvalor Internacional của họ đạt tỉ suất sinh lời 22% hằng năm trong 5 năm qua, vượt trội so với 97% các quỹ cùng ngành.
• Andrés Allende: Ông từng làm việc tại Cobas trước khi gia nhập A&G Global Investors. Quỹ Paradigma Value Catalyst Equity của ông đạt tỉ suất sinh lời 20% hằng năm trong 3 năm qua.
• Iván Martín: Đồng sáng lập Magallanes Value Investors cùng Blanca Hernández, nhà đầu tư lâu năm đồng hành với Paramés thời còn ở Bestinver. Quỹ Magallanes European Equity của Martín đang có hiệu suất vượt 87% các quỹ cùng ngành trong vòng 5 năm.

Martín, người từng đến Omaha, Nebraska cùng Paramés để tham dự cuộc họp cổ đông thường niên của Berkshire Hathaway, ghi nhận Paramés là người đã tái định hình ngành quản lý tài sản của Tây Ban Nha. "Đầu tư giá trị là một lối sống, nó ăn sâu vào bản chất con người bạn," Martín nói. "Đó là việc đầu tư cho dài hạn và giữ tính kỷ luật rất cao."

Dù vậy, đây vẫn là giai đoạn khó khăn đối với các nhà đầu tư giá trị. Trong khi Cobas Internacional tăng 21% trong năm nay, nằm trong nhóm 5% quỹ dẫn đầu, điều duy nhất mà nhiều nhà đầu tư muốn thảo luận lại là biến động dữ dội của cổ phiếu công nghệ, nơi chỉ số cổ phiếu bán dẫn đã tăng hơn 50% ngay cả sau đợt bán tháo gần đây.

Nhiều nhà đầu tư giá trị chật vật duy trì vị thế trước sự bứt phá của các quỹ tăng trưởng và chứng kiến quy mô tài sản thu hẹp. Theo Morningstar, các nhà quản lý quỹ theo đuổi chiến lược này hiện chỉ nắm giữ khoảng 7,5% tổng tài sản cổ phiếu, giảm mạnh từ mức 13% khi đơn vị này bắt đầu theo dõi dữ liệu vào năm 2008.

Đó là một phần lý do khiến nhóm đầu tư giá trị tại Madrid tương đối ít được biết đến và tổng tài sản quản lý vẫn ở mức khiêm tốn so với các nhà quản lý quỹ ngôi sao khác. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng quy mô nhỏ giúp các quỹ duy trì sự linh hoạt, dễ dàng xây dựng các vị thế tập trung và thoái vốn mà không làm biến động thị trường.

Trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại cơn sốt AI tạo ra một bong bóng đang bắt đầu hạ nhiệt, các quỹ đầu tư giá trị có thể trở thành một lựa chọn thay thế hấp dẫn.

Đối với Antonio Hidalgo, giáo sư giảng dạy về hợp đồng quyền chọn tại học viện LWS, việc tìm thấy một nhóm nhà đầu tư sẵn sàng ngó lơ các cổ phiếu công nghệ lớn của Mỹ, vốn đang nằm trong danh mục của đa số mọi người, là điều rất hiếm hoi.

"Điều khiến họ trở nên đặc biệt thú vị là sự tương phản với mặt bằng giáo dục tài chính chung tại Tây Ban Nha," ông nhận định. "Ví như một quốc gia không có truyền thống bóng đá nhưng năm này qua năm khác vẫn liên tục đào tạo ra những danh thủ tầm cỡ thế giới."