Nếu được phê duyệt, đây sẽ là mạng lưới đường sắt vận tải hàng hóa xuyên lục địa đầu tiên tại Mỹ, đồng thời tái định hình ngành vận tải đường sắt nước này.

Union Pacific và Norfolk Southern đang tăng cường bảo vệ kế hoạch sáp nhập trị giá 85 tỉ USD trước Ủy ban Vận tải Bề mặt Mỹ (STB), trong bối cảnh thương vụ đối mặt với sự phản đối từ các đối thủ và một số nhóm khách hàng. Hai doanh nghiệp cho biết sẵn sàng thoái vốn tại một số tuyến đường sắt quy mô nhỏ nếu đây là điều kiện để cơ quan quản lý phê duyệt giao dịch.

Trong hồ sơ gửi STB ngày 7.7, hai công ty cho biết sẽ không nắm quyền kiểm soát Hiệp hội Đường sắt Đầu mối St. Louis (TRRA), Đường sắt Đầu mối Kansas City và Công ty TTX sau khi sáp nhập. Ba đơn vị này hiện thuộc sở hữu chung của nhiều hãng đường sắt lớn và được vận hành bởi các ban quản lý độc lập.

Union Pacific và Norfolk Southern cũng tuyên bố sẵn sàng bán lại phần vốn tại các tuyến đường sắt này nếu STB yêu cầu. Theo hai doanh nghiệp, các đối thủ đang tận dụng quyền sở hữu tại những đầu mối đường sắt, đặc biệt là TRRA, để tìm cách trì hoãn hoặc cản trở quá trình xem xét thương vụ.

Hai công ty dự kiến nộp thêm các tài liệu trả lời yêu cầu của STB trước ngày 27.7 và vẫn đặt mục tiêu hoàn tất giao dịch trong nửa đầu năm 2027.

Nếu được phê duyệt, thương vụ sẽ tạo ra doanh nghiệp vận hành mạng lưới đường sắt vận tải hàng hóa đầu tiên nối liền bờ Đông và bờ Tây nước Mỹ. Đây được xem là một trong những thương vụ lớn nhất trong lịch sử ngành đường sắt Mỹ và có thể làm thay đổi đáng kể cấu trúc cạnh tranh của lĩnh vực này.

Theo tính toán của Union Pacific và Norfolk Southern, mạng lưới hợp nhất sẽ giúp khách hàng tiết kiệm khoảng 3,5 tỉ USD chi phí vận tải mỗi năm nhờ giảm thời gian trung chuyển, nâng cao độ tin cậy của dịch vụ và đơn giản hóa hoạt động khai thác. Hai doanh nghiệp cho rằng việc kết nối trực tiếp giữa hai bờ nước Mỹ sẽ loại bỏ nhiều điểm nghẽn trong vận tải hàng hóa, đặc biệt tại các đầu mối trung chuyển lớn như Chicago.

Các công ty cũng dự báo mạng lưới mới sẽ giúp chuyển một phần đáng kể hàng hóa từ đường bộ sang đường sắt, qua đó giảm khoảng 2,1 triệu chuyến xe tải lưu thông mỗi năm. Theo họ, điều này sẽ góp phần giảm ùn tắc giao thông, cắt giảm khí thải và hạ chi phí logistics, từ đó hỗ trợ kiềm chế giá hàng hóa tiêu dùng.

Ngoài các lợi ích kinh tế, hai doanh nghiệp khẳng định thương vụ vẫn sẽ duy trì các lựa chọn dịch vụ cho khách hàng và bảo vệ việc làm của người lao động thuộc các công đoàn ngành đường sắt.

Tuy nhiên, kế hoạch sáp nhập vẫn vấp phải sự phản đối từ nhiều phía. Một số nhóm chủ hàng lo ngại việc giảm số lượng doanh nghiệp lớn trên thị trường có thể khiến cước vận tải tăng trong dài hạn và làm suy giảm cạnh tranh. Bên cạnh đó, tổng chưởng lý của một số bang cũng bày tỏ quan ngại về tác động của thương vụ đối với thị trường vận tải hàng hóa.

Các đối thủ lớn như BNSF Railway và Canadian Pacific Kansas City cũng đang tích cực vận động nhằm phản đối thương vụ, cho rằng việc hợp nhất có thể tạo ra lợi thế quá lớn cho doanh nghiệp mới.

Diễn biến chính trị tại Washington cũng được giới quan sát theo dõi sát sao. Tổng thống Donald Trump đã công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với thương vụ. Trước đó, ông đã bãi nhiệm thành viên đảng Dân chủ Robert Primus khỏi STB và bổ nhiệm ông Patrick Fuchs thuộc đảng Cộng hòa làm chủ tịch cơ quan này. Động thái này được đánh giá có thể khiến STB có quan điểm cởi mở hơn trong quá trình xem xét và phê duyệt thương vụ sáp nhập.