Trong tuần này, giới đầu tư sẽ theo dõi loạt dữ liệu kinh tế từ Mỹ, Trung Quốc và châu Âu nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của cú sốc năng lượng đối với tăng trưởng và lạm phát.

Tại Mỹ, báo cáo việc làm tháng 5 được xem là sự kiện kinh tế quan trọng nhất trước cuộc họp chính sách đầu tiên của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Kevin Warsh vào tháng 6. Kết quả báo cáo có thể tác động đáng kể đến kỳ vọng về lãi suất trong phần còn lại của năm.

Từ khi xung đột Mỹ – Iran bùng phát vào cuối tháng 2, nhiều chuyên gia từng dự báo giá dầu tăng mạnh sẽ gây sức ép lên hoạt động kinh doanh, làm suy yếu niềm tin tiêu dùng và kéo giảm nhu cầu tuyển dụng. Tuy nhiên, các số liệu kinh tế gần đây cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu đáng kể.

Theo khảo sát của Reuters, các nhà kinh tế dự báo nền kinh tế Mỹ tạo thêm khoảng 86.000 việc làm trong tháng 5. Con số này thấp hơn mức 115.000 việc làm của tháng trước nhưng vẫn phản ánh tốc độ tăng trưởng tương đối ổn định. Tỷ lệ thất nghiệp được dự báo giữ nguyên ở mức 4,3%.

Các chuyên gia tại Bank of America nhận định đây vẫn là mức tăng việc làm đủ mạnh trong bối cảnh môi trường kinh tế toàn cầu xuất hiện nhiều bất ổn. Theo họ, sức khỏe của thị trường lao động sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quyết định của Fed.

Hiện các nhà giao dịch trên thị trường tương lai chia thành hai luồng quan điểm gần như ngang nhau. Một bên cho rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất đến hết năm, trong khi bên còn lại dự báo ngân hàng trung ương sẽ phải tăng lãi suất thêm ít nhất một lần để kiểm soát áp lực giá cả.

Nếu số liệu việc làm vượt kỳ vọng, khả năng Fed nâng lãi suất sẽ gia tăng. Trong nhiều chu kỳ trước đây, Fed thường chỉ thắt chặt chính sách mạnh hơn khi thị trường lao động tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và nền kinh tế cho thấy khả năng hấp thụ chi phí vay vốn cao hơn.

Giá dầu tăng đang làm phức tạp thêm nhiệm vụ của Fed. Năng lượng đắt đỏ có thể thúc đẩy lạm phát, trong khi việc nâng lãi suất quá mạnh lại tiềm ẩn nguy cơ làm suy yếu tăng trưởng. Vì vậy, diễn biến của thị trường việc làm sẽ là một trong những chỉ báo quan trọng nhất đối với giới hoạch định chính sách trong những tháng tới.

Trong khi đó, nền kinh tế Trung Quốc tiếp tục phát đi những tín hiệu trái chiều. Các chỉ số PMI khu vực tư nhân dự kiến công bố trong tuần này sẽ giúp giới đầu tư có cái nhìn rõ hơn về tình trạng hoạt động của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhóm chịu tác động trực tiếp từ nhu cầu nội địa yếu và chi phí năng lượng tăng.

Goldman Sachs dự báo chỉ số PMI sản xuất Caixin/S&P Global giảm từ 52,2 điểm trong tháng 4 xuống còn 49,8 điểm trong tháng 5. Nếu dự báo này chính xác, hoạt động sản xuất sẽ quay trở lại trạng thái thu hẹp sau nhiều tháng tăng trưởng.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự giảm tốc của nhu cầu xuất khẩu. Trong khi đó, chỉ số PMI dịch vụ được dự báo nhích nhẹ từ 52,6 lên 52,8 điểm, phản ánh khu vực dịch vụ vẫn duy trì được mức tăng trưởng nhất định.

Theo Larry Hu, chuyên gia kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Macquarie, nền kinh tế nước này đang trải qua giai đoạn tăng trưởng không đồng đều kéo dài từ năm 2021 đến nay. Tiêu dùng trong nước yếu khiến áp lực giảm phát duy trì, trong khi khu vực sản xuất hướng ra xuất khẩu lại hưởng lợi từ năng lực cạnh tranh cao và nhu cầu toàn cầu đối với một số mặt hàng công nghệ.

Các số liệu kinh tế công bố gần đây cho thấy bức tranh khá phân hóa. Tăng trưởng doanh số bán lẻ trong tháng 4 giảm tốc, đầu tư suy yếu và hoạt động sản xuất mất động lực. Tuy nhiên, lợi nhuận công nghiệp lại tăng mạnh với tốc độ 26% so với cùng kỳ năm trước.

Một phần nguyên nhân đến từ giá dầu cao giúp cải thiện lợi nhuận của các doanh nghiệp lọc hóa dầu. Đồng thời, nhu cầu tăng nhanh đối với những vật liệu phục vụ ngành trí tuệ nhân tạo như chất bán dẫn, sợi quang, nhôm và đồng cũng tạo động lực cho nhiều doanh nghiệp công nghiệp.

Hoạt động xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế Trung Quốc. Thặng dư thương mại trong tháng 4 đạt 84,8 tỷ USD. Đặc biệt, xuất khẩu vi mạch tích hợp trong bốn tháng đầu năm tăng tới 84% so với cùng kỳ năm trước.

Giới chức Trung Quốc cũng thừa nhận nền kinh tế đang đối mặt những thách thức đáng kể. Theo Cục Thống kê Quốc gia, môi trường bên ngoài vẫn nhiều biến động trong khi sự mất cân đối giữa năng lực sản xuất mạnh và nhu cầu trong nước yếu chưa được giải quyết.

Tại châu Âu, áp lực lạm phát đang trở lại sau nhiều tháng hạ nhiệt. Dữ liệu sơ bộ của Eurostat dự kiến cho thấy lạm phát khu vực đồng euro tăng tháng thứ tư liên tiếp trong tháng 5.

Theo khảo sát của Reuters, lạm phát toàn khu vực có thể tăng lên 3,3%, mức cao nhất kể từ tháng 9.2023. Giá năng lượng leo thang được xem là nguyên nhân chính thúc đẩy đà tăng này.

Điều khiến Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) lo ngại hơn là áp lực giá cả đang lan sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế. Lạm phát lõi, thước đo loại trừ giá thực phẩm và năng lượng, được dự báo tăng từ 2,2% lên 2,4%.

Diễn biến này củng cố khả năng ECB sẽ nâng lãi suất tại cuộc họp ngày 11.6. Thị trường hiện đánh giá xác suất khoảng 90% cho một đợt tăng 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất chính sách lên 2,25%.

Các nhà đầu tư cũng bắt đầu tính đến khả năng ECB tiếp tục tăng lãi suất thêm một lần nữa trước cuối năm nếu giá năng lượng duy trì ở vùng cao.

Thành viên ban điều hành ECB Isabel Schnabel gần đây cảnh báo rằng tác động từ cú sốc dầu mỏ lần này đủ lớn để buộc ngân hàng trung ương phải phản ứng. Theo bà, lạm phát tại khu vực đồng euro có thể tiến gần 4% vào cuối năm nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang.

Biên bản cuộc họp gần nhất của ECB cũng cho thấy quan điểm thắt chặt chính sách đang nhận được sự ủng hộ ngày càng lớn trong nội bộ ngân hàng. Ngay cả khi quyết định giữ nguyên lãi suất được thông qua hồi tháng 4, một số thành viên hội đồng điều hành đã bày tỏ sự sẵn sàng ủng hộ phương án tăng lãi suất ngay tại thời điểm đó.

Diễn biến tại Mỹ, Trung Quốc và châu Âu cho thấy các nền kinh tế lớn đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn dưới tác động của giá năng lượng cao. Tốc độ tuyển dụng tại Mỹ, sức khỏe khu vực sản xuất Trung Quốc và áp lực lạm phát tại châu Âu sẽ là những chỉ báo quan trọng giúp giới đầu tư đánh giá liệu các ngân hàng trung ương có phải tiếp tục siết chặt chính sách tiền tệ trong những tháng tới hay không.