Theo dữ liệu tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố hôm thứ Ba, nhập khẩu tháng trước tăng gần 42% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt xa dự báo. Xuất khẩu tăng 35,2%, đưa thặng dư thương mại tháng 10 lên 105,3 tỉ USD, mức thấp nhất kể từ tháng 5.

Thặng dư thương mại Trung Quốc “cho thấy sức chống chịu và năng lực cạnh tranh của khu vực xuất khẩu, bất chấp môi trường thương mại toàn cầu nhiều thách thức hơn,” Hao Zhou, kinh tế trưởng tại Guotai Junan International Holdings Ltd., nhận định.

Dữ liệu mới nhất cho thấy Trung Quốc đang hướng tới thêm một năm có thặng dư thương mại hàng hóa vượt 1.000 tỉ USD, bất chấp căng thẳng gia tăng với liên minh châu Âu (EU) và các biện pháp bảo hộ tại những thị trường lớn khác như Mỹ. Chênh lệch giữa kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu của nước này đạt kỷ lục 1.200 tỉ USD năm 2025.

Trong 10 tháng đầu năm, thặng dư thương mại Trung Quốc cao hơn gần 9% so với cùng kỳ năm trước.

Xuất khẩu tăng vọt trong năm nay nhờ nhu cầu toàn cầu bùng nổ đối với phần cứng AI, nhóm sản phẩm cũng được giao thương trong khu vực châu Á. Nhập khẩu Trung Quốc dù tăng nhưng vẫn không theo kịp xuất khẩu. Mức tăng nhập khẩu chủ yếu tập trung ở một số ít mặt hàng như vàng, cho thấy nhu cầu nội địa chưa phục hồi đáng kể.

Lo ngại ngày càng lớn về tính bền vững của làn sóng đầu tư hạ tầng AI đang bắt đầu phủ bóng lên triển vọng duy trì tăng trưởng xuất khẩu hai chữ số của Trung Quốc. Riêng chip và linh kiện máy tính đóng góp 40% mức tăng kim ngạch xuất khẩu so với cùng kỳ năm trước tính từ đầu năm đến nay, phản ánh giá các mặt hàng này tăng vọt do cơn sốt xây dựng trung tâm dữ liệu.

Tuy nhiên, sức mạnh xuất khẩu của Trung Quốc không chỉ nằm ở phần cứng AI. Xét về lượng, tăng trưởng đến từ nhiều sản phẩm công nghệ cao, từ ba ngành mới được giới lãnh đạo Trung Quốc thúc đẩy, gồm tấm pin mặt trời, xe điện và pin, đến robot công nghiệp, theo phân tích của Goldman Sachs Group Inc. Trung Quốc cũng đang mở rộng vị thế trong nhiều ngành công nghiệp có giá trị cao.

Ngược lại, theo các chuyên gia kinh tế Goldman Sachs, phần lớn hoạt động thương mại liên quan đến AI có thể là nhập khẩu linh kiện để lắp ráp rồi tái xuất, nên đóng góp vào cán cân thương mại bị hạn chế.