Theo Thứ trưởng Tài chính Santitarn Sathirathai, Thái Lan, quốc gia từng rung chuyển bởi nhiều năm đảo chính và các quyết định bãi nhiệm thủ tướng của tòa án, đang chứng kiến một làn sóng đầu tư nước ngoài tăng vọt khi sự ổn định chính trị và tính liên tục của chính sách quay trở lại.

Dữ liệu của Ủy ban Đầu tư (BOI) cho thấy vốn đầu tư vào đã tăng khoảng 30% trong quý II, sau khi tăng hơn 20% trong quý đầu tiên, ông Santitarn cho biết. Các dự án được BOI hỗ trợ hiện chiếm khoảng 30% tổng vốn đầu tư tại Thái Lan.

Ông Santitarn, người từng làm việc tại Credit Suisse từ năm 2010 đến 2018 và vươn lên vị trí trưởng nhóm kinh tế các thị trường mới nổi châu Á, cho biết các cuộc trao đổi với những công ty đa quốc gia, nhà đầu tư và các hãng xếp hạng tín nhiệm trong bốn tháng qua đã cho thấy một sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức về một trong những nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á.

"Tôi không nhớ lần cuối cùng chúng ta nhận được nhiều sự quan tâm từ quốc tế đến vậy," ông Santitarn phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg News hôm thứ Hai. Ông cho biết, giai đoạn tương đương gần nhất là trong những năm ông làm việc tại Credit Suisse, khi Thái Lan "thường xuyên được nhắc đến ở vị trí rất cao" trong các cuộc thảo luận về đầu tư tại châu Á. Ông cho biết, ngày nay, các nhà đầu tư ngày càng mô tả Thái Lan là "tốt hơn những gì tôi mong đợi".

Ở trong nước, việc Thủ tướng bảo thủ Anutin Charnvirakul tái đắc cử vào tháng Hai đã mang lại cho các nhà đầu tư sự tự tin lớn hơn vào định hướng và khả năng thực thi của chính phủ. Ở nước ngoài, căng thẳng thương mại, Chiến tranh Iran và sự cạnh tranh Mỹ-Trung đang diễn ra đã thúc đẩy các công ty đa dạng hóa chuỗi cung ứng và đặt nặng hơn vào sự ổn định.

Sự thay đổi đó đang phát huy một số thế mạnh lâu nay của Thái Lan. Trong khi các nền kinh tế khác vật lộn với giá cả tăng vọt, biến động tiền tệ và lãi suất cao hơn, Thái Lan lại có lạm phát tương đối thấp, tài chính đối ngoại vững mạnh và chính sách tiền tệ nới lỏng.

Mức giảm 5,3% của đồng baht trong năm nay thấp hơn so với đồng rupiah của Indonesia hay peso của Philippines, mặc dù ông Santitarn cho biết sự suy yếu gần đây của đồng tiền này có thể hỗ trợ nền kinh tế và khả năng cạnh tranh của Thái Lan. Thị trường chứng khoán cũng đang tăng điểm.

"Sự ổn định vĩ mô, điều mà thông thường có thể khá nhàm chán, giờ đây lại là một yếu tố quan trọng mà mọi người không thể xem nhẹ," ông Santitarn nói. "Đột nhiên bạn có được sự liên tục trong chính sách. Bạn có sự ổn định vĩ mô, một thứ ngày càng trở nên khan hiếm trên toàn cầu."

Ông Santitarn và Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas muốn nâng tổng vốn đầu tư lên 30% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) từ mức khoảng 22%-23%, nơi nó đã trì trệ trong nhiều năm. Năm nay, Thái Lan đã bật đèn xanh cho nhiều dự án trong nhiều lĩnh vực khác nhau từ các công ty như Nestle SA, Datasection Inc. của Nhật Bản, Doosan Electro-Materials Co., Taiwan Union Technology Co. và Fulltech Fiber Glass Corp.

Ông Santitarn thừa nhận rằng các cuộc biểu tình và căng thẳng chính trị mới có thể thử thách sự ổn định vừa tìm lại được của đất nước. Hai người tiền nhiệm của ông Anutin đều bị Tòa án Hiến pháp bãi nhiệm, và đất nước đã chứng kiến hai cuộc đảo chính trong thế kỷ này. Nhưng ông Santitarn cho biết chính phủ đang tìm cách bảo vệ chương trình nghị sự kinh tế của mình khỏi những biến động chính trị bằng cách thiết lập các ưu tiên chung với doanh nghiệp, cho phép chúng tồn tại ngay cả khi chính phủ thay đổi.

"Một khi bạn đã thiết lập những định hướng này cùng với khu vực tư nhân, ngay cả khi chính phủ thay đổi, khu vực tư nhân vẫn như cũ," ông nói, trích dẫn các ưu tiên bao gồm du lịch chất lượng, phương tiện di chuyển tương lai và kinh tế số.

Thái Lan không nhất thiết phải đánh bại các nước láng giềng tăng trưởng nhanh hơn như Việt Nam trong mọi thương vụ đầu tư. Ông cho biết các công ty ngày càng muốn hoạt động sản xuất được phân bổ trên nhiều quốc gia thay vì tập trung vào thị trường rẻ nhất hoặc tăng trưởng nhanh nhất.

"Bạn không muốn bỏ tất cả trứng vào một giỏ," ông Santitarn nói. "Bạn vẫn muốn có một cuộc chơi đa dạng hóa ngay trong khối ASEAN. Và tôi nghĩ đó là điểm khiến Thái Lan trở nên thú vị."

Thách thức là biến sự quan tâm mới này thành đầu tư và cuối cùng là tăng trưởng kinh tế nhanh hơn. Thái Lan đã phải vật lộn trong nhiều năm với mức tăng trưởng kinh tế khoảng 2%, chỉ bằng một phần nhỏ so với tốc độ chóng mặt của Việt Nam.

Số đơn đăng ký đầu tư thông qua Ủy ban Đầu tư đã tăng vọt lên mức kỷ lục vào năm ngoái và đang trên đà vượt qua con số đó trong năm nay. Chính phủ hiện đang chuyển trọng tâm từ các cam kết sang các dự án trên thực địa, theo dõi việc hiện thực hóa đầu tư và làm việc với các công ty để giải quyết các nút thắt liên quan đến đất đai, nguồn nước, cơ sở hạ tầng và giấy phép.

Với việc các doanh nghiệp tư nhân chiếm khoảng ba phần tư tổng vốn đầu tư, chính phủ đang tìm cách sử dụng cơ sở hạ tầng công để thu hút vốn tư nhân. Các quan chức cũng đang thay đổi cách họ đo lường thành công, với việc BOI chú trọng hơn vào việc liệu các khoản đầu tư có tạo ra việc làm có tay nghề cao, phát triển các nhà cung cấp Thái Lan, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ nghiên cứu hay không.

Mục tiêu là nắm bắt nhiều lợi ích hơn từ dòng vốn đầu tư chảy vào trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, xe điện, y tế và năng lượng sạch, đồng thời nâng cấp các thế mạnh đã được khẳng định của Thái Lan trong lĩnh vực sản xuất, thực phẩm và du lịch.

Ông Santitarn ví các động lực tăng trưởng truyền thống của Thái Lan như những đoàn tàu cũ kỹ đã phục vụ tốt cho nền kinh tế nhưng cần được nâng cấp. Đất nước cần lên những chuyến tàu cao tốc mới do AI, kinh tế số, y tế và chuyển đổi xanh dẫn dắt.

"Chúng ta đã lỡ các chuyến tàu ở đây và ở đó," ông nói, đề cập đến nhiều năm tăng trưởng đáng thất vọng. "Chính là lúc này. Đây là một cơ hội. Những chuyến tàu đã ở đây rồi."

Với sự hỗ trợ của Anuchit Nguyen