Một chiếc áo phông đen in dòng chữ trắng “Hot for God” là một trong nhiều món đồ lưu niệm chính thức tại buổi diễn của Rosalía ở Zurich vào tháng 3 năm nay. Những người hâm mộ cuồng nhiệt chọn đeo tràng hạt, khoác áo dòng tu hoặc mang đôi cánh thiên thần.

Văn hóa fan pop giờ đây đã trở thành những lễ hội hóa trang di động, từ bộ váy lấp lánh và vòng tay tình bạn trong tour Eras của Taylor Swift đến hình ảnh cao bồi gợi cảm trong tour Cowboy Carter của Beyoncé. Nhưng không gian trắng và những vầng hào quang của Rosalía lại mang một cảm giác rất khác, ít náo nhiệt và giống như một thánh đường hơn. Các buổi hòa nhạc pop từ lâu đã được ví như trải nghiệm “tôn giáo”, nhưng vì sao một trong những tour đáng chú ý nhất năm 2026 lại biến thành một buổi tụ họp tôn giáo theo đúng nghĩa đen?

Lux, album phòng thu thứ tư của ngôi sao nhạc pop Tây Ban Nha, phát hành vào tháng 11 năm ngoái và nhận gần như toàn bộ lời khen. Cô hợp tác với một dàn nhạc giao hưởng đầy đủ để tạo nên một album xoay quanh các nữ thánh và hành trình tìm kiếm ánh sáng của riêng mình. Dự án có thể đã chỉ dừng lại là một ý tưởng tham vọng, nhưng cuối cùng nó đã trở thành một hiện tượng văn hóa đại chúng thực thụ.

Album mở đầu bằng ca khúc “Berghain” mang màu sắc giao hưởng với sự góp mặt của Björk. Bài hát được trình bày bằng tiếng Đức theo phong cách opera và lấy tên từ câu lạc bộ techno nổi tiếng nhất Berlin. Không gian văn hóa Đức, từ nhà soạn nhạc đến phòng hòa nhạc và nhà thờ, trở thành nền tảng thẩm mỹ và tinh thần của Lux. Hãng thu âm nhạc cổ điển Deutsche Grammophon cũng truyền cảm hứng cho thiết kế chương trình in của tour diễn.

Bản thân buổi diễn đi theo phong cách tối giản hiếm thấy trong thời đại âm nhạc đầy phô trương và đắt đỏ. Thiết kế gợi nhớ đến sân khấu của Pina Bausch ở Wuppertal hoặc một kỳ biennale tại Ý hơn là những sân khấu hoành tráng với hàng tá đạo cụ bay và hiệu ứng thị giác phức tạp. Đội ngũ cộng tác đến từ các cộng đồng nghệ thuật đương đại ở Bỉ, Pháp và Đức. Bảo tàng, dàn nhạc và nhà thờ được đưa vào bối cảnh sân khấu. Một dàn nhạc lưu diễn, bao gồm cả nghệ sĩ flamenco cổ điển, ngồi ở trung tâm. Phông nền là một tấm toan kéo căng, còn nhạc nền trước giờ diễn là nhạc của Mozart và Beethoven.

Toàn bộ hình ảnh giống như một cô gái thời trang bước vào đời sống tôn giáo thiêng liêng, để lại chiếc Kawasaki đỏ trước cổng Prado. Sau hành trình tìm kiếm Chúa bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, Rosalía muốn thu hẹp khoảng cách giữa đời sống trần thế và thiên đường. Cô hát: “Through my body you can see the light. I was born to Divinize.”

Các ngôi sao pop từ lâu đã tự đặt mình vào vị trí của thần linh, và việc giơ tay lên cao cùng ánh đèn điện thoại trong buổi diễn luôn mang dáng dấp của một buổi lễ nhà thờ. Nhưng Rosalía không chỉ dùng tôn giáo như yếu tố “thẩm mỹ”. Thay vào đó, cô biến nó thành chủ đề trung tâm. Cô không muốn nối tiếp dòng chảy của pop mà hướng đến truyền thống nghệ thuật cổ điển châu Âu, từ âm nhạc đến hội họa. Cô đặt câu hỏi vì sao niềm tin và sự sùng kính lại bị xem như đặc điểm của riêng phe bảo thủ? Rosalía dường như đề xuất một cách mới để kết nối văn hóa giới trẻ với kỷ luật tinh thần mang tính tín ngưỡng.

Sự trở lại sân khấu của Rosalía vào mùa lễ Phục sinh cũng trùng với làn sóng hình ảnh tôn giáo trong nhạc pop châu Âu. Ca sĩ Anh Florence Welch, với vẻ mong manh đầy mê hoặc, vừa khép lại tour Everybody Scream tại Berlin hai tuần trước đó. Buổi diễn được dàn dựng như một nghi lễ của cơn giận nữ giới, hành trình giành lại quyền lực và vượt thoát, với “Big God” là điểm nhấn.

Tại các rạp chiếu phim, bộ phim về giáo phái Shakers ở New England đưa hình ảnh một nữ tiên tri do Amanda Seyfried thủ vai lên màn ảnh. The Testament of Ann Lee là một vở nhạc kịch giàu cảm xúc, kể câu chuyện một người phụ nữ biến cơn giận và hành trình tâm linh của mình thành một thế giới mới.

Trong các cuộc phỏng vấn, Rosalía không nói rõ biến cố cụ thể nào khiến cô bước vào hành trình tìm kiếm ánh sáng Lux. Nhưng phong cách tiết chế, kín đáo với sắc trắng tạo nên bước ngoặt rõ rệt so với thời kỳ Motomami. Những âm thanh synth và reggaeton sắc cạnh đã nhường chỗ cho dàn dây và ảnh hưởng cổ điển.

Là một siêu sao nhạc pop tiếng Tây Ban Nha xuất thân từ Barcelona, Rosalía từng xây dựng hình ảnh biểu tượng Gen Z nhờ sự kết hợp giữa tình dục, thời trang, tình bạn và phong cách đa phương tiện tối đa. Xuất phát từ flamenco Tây Ban Nha giàu cảm xúc và kịch tính, cô đã trở thành hiện tượng khi vừa được giới phê bình đánh giá cao vừa tạo sức lan tỏa rộng rãi.

Rosalía lớn lên trong môi trường Công giáo tại Tây Ban Nha. Khi nghiên cứu và theo đuổi flamenco Andalusia, cô đã đắm chìm vào những cảm xúc mãnh liệt và đau đớn của thể loại này. Nhịp điệu gõ tay và câu chuyện lưu đày, mất mát đã định hình luận văn âm nhạc của cô và trở thành nền tảng cho album đột phá El Mal Querer. Với tham vọng ý tưởng và nền tảng cổ điển, cô đã trở thành đối trọng với dòng nhạc pop tiêu thụ nhanh của thời đại streaming. Giới phê bình nhanh chóng bị chinh phục bởi chiều sâu học thuật, cấu trúc âm nhạc và khả năng biểu diễn trực tiếp vô cùng xuất sắc của cô.

Với Lux, Rosalía biến sự bối rối và mong manh sau khi nổi tiếng thành một hành trình tìm kiếm. Cô không đưa ra câu trả lời mà dẫn dắt khán giả bước vào chính hành trình đó. Trên sân khấu, cô bước lên và xuống những bậc thang dẫn lên thiên đường, trở thành một tác phẩm nghệ thuật được đóng khung, lắng nghe lời thú nhận từ khán giả, rồi xoay tròn trong trạng thái xuất thần giữa những dải lụa bay bổng.

Trong một trong số ít những đoạn trò chuyện dài, Rosalía nói cô thường cảm thấy choáng ngợp và lo lắng vào ngày biểu diễn. Trước đêm diễn tại Zurich, cô đã đi dạo và bắt gặp quá nhiều vẻ đẹp, đủ để lấy lại cân bằng và cảm nhận rằng cô đang sống. Cô hy vọng mỗi khán giả cũng sẽ tìm thấy điều gì đó giúp họ kết nối với cuộc sống. Khoảnh khắc này mang tính cá nhân và chân thành, những yếu tố hiếm thấy trong các tour thương mại vốn thường phô diễn sức mạnh và sự phi thường.

Trên thực tế, những nhà thi đấu lớn và khu vực khán giả đứng có thể không phải không gian phù hợp cho “nhà thờ concert” mà Rosalía và ê kíp xây dựng cho Lux. Với cấu trúc gồm nhiều phần âm nhạc, hố nhạc và trang phục mang hơi hướng ballet, tour này phù hợp hơn với sân khấu nhà hát. Ở mỗi thành phố, lời bài hát được chiếu phía trên sân khấu như trong opera, bằng ngôn ngữ phù hợp với khán giả, tiếng Đức tại Zurich và tiếng Tây Ban Nha tại Madrid.

Tuy vậy, đây vẫn là một buổi diễn nhạc pop phải đáp ứng kỳ vọng của hơn 15.000 khán giả, những người giơ điện thoại quay và phát trực tiếp từng khoảnh khắc. Sự căng thẳng là không thể chối cãi. Có lúc Rosalía rời sân khấu chính, bước lên bục nhỏ giữa dàn nhạc để trình diễn một ca khúc nặng bass từ Motomami. Một đạo cụ khổng lồ giống lư hương hạ xuống từ trên cao, đung đưa và tỏa khói, ánh sáng chớp nháy khi cô lắc đầu theo tiếng hò reo.

Nhưng khoảnh khắc mang chất ngôi sao đó chỉ là ngoại lệ trong một show tập trung vào nội tâm và kịch tính bên trong. Tư tưởng âm nhạc của album thể hiện rõ: với chủ đề và cách dàn dựng, Lux trở thành một trong những tour độc đáo nhất mùa diễn. Sự tiết chế và tối giản đầy phong cách không phải lời kêu gọi quay lại Công giáo hay cải đạo. Nhưng nó cũng không phải cách pha trộn tôn giáo để giải trí. Trong một thời đại thiếu hy vọng, đây là hành trình tìm kiếm hy vọng một cách chân thành. Những nỗ lực âm nhạc mang tính thủ công và con người đã thắp sáng luồng ánh sáng mang tên Lux.