Các doanh nghiệp Philippines và Thái Lan đang chịu tác động nặng nề nhất từ làn sóng hạ dự báo lợi nhuận tại Đông Nam Á, khi nền kinh tế của hai nước phụ thuộc lớn vào nguồn dầu và khí đốt từ Trung Đông, khu vực đang bị ảnh hưởng bởi việc eo biển Hormuz đóng cửa.

Theo nghiên cứu của Maybank, hơn 90% lượng dầu nhập khẩu của Philippines đến từ Trung Đông. Tỉ lệ này tại Thái Lan vào khoảng 60%.

Khác với các nước xuất khẩu hàng hóa cơ bản như Indonesia, hai nền kinh tế này có rất ít dư địa để chống đỡ trước đà tăng của giá dầu.

Theo chuyên gia phân tích Sufianti của Bloomberg Intelligence, mức độ tổn thương này mới chỉ bắt đầu bộc lộ và sẽ rõ nét hơn trong các báo cáo kết quả kinh doanh sắp tới. Biên lợi nhuận quý II dự kiến thu hẹp, đi kèm với việc hạ triển vọng kinh doanh và cảnh báo về nhu cầu suy yếu. Bà cho biết điều này đặc biệt đúng với các ngành liên quan đến tiêu dùng, nhóm đã chứng kiến số lượng dự báo bị điều chỉnh giảm nhiều hơn do “nhu cầu trong nước suy yếu, chi phí nhiên liệu hoặc đầu vào gia tăng và rủi ro suy giảm biên lợi nhuận.”

Trên toàn khu vực, chi phí nhiên liệu tăng cao đe dọa làm thu hẹp biên lợi nhuận doanh nghiệp, đồng thời bào mòn sức mua của hộ gia đình. Điều này làm gia tăng rủi ro đối với các ngành vận tải, du lịch, bán lẻ và nhiều lĩnh vực phục vụ người tiêu dùng khác.

Hàng không là một trong những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi việc đóng cửa không phận và hủy chuyến bay làm gián đoạn hoạt động khai thác, theo OCBC Group Research. Trong khi đó, mức độ phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu hạn chế khiến các hãng hàng không trong khu vực dễ bị tổn thương trước các đợt tăng giá dầu.

Điều này khiến các hãng như Thai Airways International và PAL, công ty mẹ của Philippine Airlines, đối mặt với rủi ro lớn hơn so với các đối thủ dịch vụ đầy đủ khác như Singapore Airlines và Cathay Pacific Airways. Đây là những hãng nằm trong nhóm có tỉ lệ phòng ngừa rủi ro nhiên liệu cao nhất châu Á.

Dù các nhà phân tích đã hạ dự báo lợi nhuận tại phần lớn thị trường trong khu vực, Bloomberg Intelligence cho biết khoảng 80% doanh nghiệp thuộc chỉ số Philippine Stock Exchange Index bị điều chỉnh giảm ước tính lợi nhuận ròng quý II kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát. Đây là tỉ lệ cao nhất trong số các thị trường lớn tại Đông Nam Á.

Theo các chuyên gia của Maybank, Thái Lan cũng đang đối mặt với tăng trưởng kinh tế chậm lại, định giá thị trường kém hấp dẫn hơn và quá trình phục hồi lợi nhuận ngày càng phụ thuộc vào các ngành mang tính chu kỳ như năng lượng và hóa dầu.

Chi tiêu công gia tăng nhằm giảm bớt tác động từ xung đột vẫn cần thêm thời gian để lan tỏa tới toàn bộ nền kinh tế.

Trong một báo cáo, chuyên gia Chak Reungsinpinya viết: “Chúng tôi cho rằng triển vọng tăng trưởng kinh tế yếu sẽ gây áp lực lên tăng trưởng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của chỉ số SET, đặc biệt trong năm 2027.”

Theo dữ liệu Bloomberg, lợi nhuận doanh nghiệp Philippines được dự báo giảm 20% trong quý hiện tại, đánh dấu mức suy giảm mạnh nhất kể từ năm 2022. Trước đó, lợi nhuận quý I đã giảm 4,3%.

Maybank cho biết nguyên nhân đến từ sự chững lại của thị trường bất động sản nhà ở, biên lợi nhuận các lĩnh vực tiêu dùng suy yếu và chi phí trích lập dự phòng của các ngân hàng tăng cao.

Richard Laneda, chuyên gia phân tích tại COL Financial, nhận định lĩnh vực bất động sản của Philippines sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn.

Ông cho biết: “Chúng tôi kỳ vọng cuộc khủng hoảng dầu mỏ sẽ tác động mạnh hơn đến doanh thu và doanh số trong quý II. Chi phí nhiên liệu tăng cao cùng sự bất ổn do cuộc khủng hoảng gây ra sẽ làm suy yếu tâm lý người tiêu dùng và khiến các quyết định mua sắm giá trị lớn bị trì hoãn.”

Tại Thái Lan, lợi nhuận doanh nghiệp được dự báo bắt đầu mất đà tăng trong quý II khi lo ngại về chi phí hoạt động gia tăng và nhu cầu tiêu dùng suy yếu ngày càng lớn.

Lợi nhuận có thể giảm 13% trong quý III, mức suy giảm mạnh nhất khu vực.

Diễn biến kém tích cực trong khu vực

Bloomberg Intelligence cho biết Indonesia cũng chịu áp lực từ đồng nội tệ suy yếu và chi phí nhập khẩu đầu vào tăng cao. Tuy nhiên, tác động này phần nào được bù đắp nhờ xuất khẩu hàng hóa cơ bản và nhu cầu nội địa vẫn duy trì khả năng chống chịu.

Tại Việt Nam, lợi nhuận doanh nghiệp tăng 28% trong quý I.

Trong khi đó, Maybank dự báo lợi nhuận doanh nghiệp Malaysia sẽ phục hồi sau khi nhóm ngân hàng, chiếm gần một nửa tỉ trọng chỉ số chuẩn của thị trường Kuala Lumpur, kéo giảm kết quả chung trong ba tháng đầu năm.

Ngành hóa dầu Malaysia được dự báo hưởng lợi từ “sự trở lại mạnh mẽ của lợi nhuận” nhờ giá bán bình quân tăng cao. Các lĩnh vực như găng tay y tế, đồn điền và vật liệu cũng được kỳ vọng hưởng lợi từ xu hướng giá thuận lợi.

Dù vậy, giá dầu duy trì ở mức cao vẫn là một rủi ro lớn, đặc biệt nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài sang nửa cuối năm. Kịch bản này vẫn có thể xảy ra ngay cả khi triển vọng đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz đang dần xuất hiện.

Nghiên cứu của Eurobank cho thấy ngay cả trong trường hợp đạt được thỏa thuận nhanh chóng, lưu lượng vận tải biển, dòng chảy dầu mỏ và sản lượng khai thác cũng cần thời gian để quay về mức trước chiến tranh. Do đó, “giá năng lượng nhiều khả năng vẫn cao hơn mức trước chiến tranh trong suốt nửa cuối năm.”

Bà Sufianti cho biết: “Trong mùa công bố kết quả kinh doanh sắp tới, nhà đầu tư nên theo dõi triển vọng biên lợi nhuận, khả năng chuyển chi phí sang khách hàng, nhu cầu tiêu dùng, mức độ nhạy cảm với tỉ giá, tăng trưởng tín dụng và chất lượng tài sản.”

Nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao đến hết quý III, các lĩnh vực chịu tác động lớn nhất có thể là những ngành phục vụ người tiêu dùng, vận tải và logistics, cùng hệ thống ngân hàng thông qua các ảnh hưởng gián tiếp.

Rủi ro sẽ đặc biệt rõ tại các nền kinh tế nhập khẩu ròng dầu mỏ như Thái Lan và Philippines.