Tuyên bố này lặp lại một lập trường vốn có nguy cơ làm phật lòng Bắc Kinh.

"Tại Philippines, chúng tôi không có lựa chọn nào khác vì Đài Loan quá gần, và chúng tôi có gần 200.000 công dân Philippines đang sinh sống và làm việc tại đó," ông Marcos phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông Nhật Bản tại Manila vào hôm thứ Hai.

Bình luận của nhà lãnh đạo Philippines được đưa ra ngay trước chuyến thăm cấp nhà nước tới Nhật Bản vào tuần tới, nơi ông sẽ gặp Thủ tướng Sanae Takaichi để thảo luận về hợp tác an ninh. Cuối năm ngoái, bà Takaichi cũng từng đưa ra những nhận định về việc Nhật Bản có thể bị kéo vào một cuộc xung đột ở Đài Loan, gây ra một rạn nứt ngoại giao sâu sắc với Trung Quốc.

Đài Loan là trung tâm của các ưu tiên địa chính trị và kinh tế ở châu Á, với tư cách là nhà sản xuất chất bán dẫn cao cấp hàng đầu thế giới mà Bắc Kinh tuyên bố quyết tâm kiểm soát bằng được. Mặc dù Mỹ không ủng hộ Đài Loan độc lập, nhưng Washington phản đối "những thay đổi đơn phương đối với nguyên trạng" và từ lâu đã bán vũ khí cho Đài Bắc để răn đe mọi hành vi gây hấn.

Trong chuyến thăm Bắc Kinh tuần trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cảnh báo Tổng thống Donald Trump bằng những lời lẽ gay gắt hiếm thấy rằng việc xử lý sai lệch vấn đề này có nguy cơ dẫn đến xung đột. Ngay sau cuộc gặp, những phát biểu của ông Trump cũng làm dấy lên lo ngại về các cam kết của Mỹ đối với Đài Loan.

Ông Trump đã gọi thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD chưa thực hiện là "một quân bài đàm phán rất tốt của chúng tôi" với Bắc Kinh – một sự thay đổi rõ rệt trong chính sách lâu đời của Mỹ – dù không nói rõ ông đang muốn tìm kiếm điều gì. Trên chuyên cơ Không lực Một trên đường trở về Washington, ông cũng phát biểu rằng việc Đài Loan tiến tới độc lập "sẽ dẫn đến một cuộc đối đầu rất quyết liệt" và "điều cuối cùng chúng ta cần lúc này là một cuộc chiến cách xa tới 9.500 dặm."

Trong cuộc phỏng vấn hôm thứ Hai, Tổng thống Marcos nói thêm rằng Philippines sẽ tiếp tục duy trì chính sách "Một Trung Quốc" và không muốn dính líu đến bất kỳ cuộc chiến nào vì Đài Loan, nhưng vị trí địa lý sẽ buộc họ phải đối mặt với thực tế đó.

"Trừ khi không có đối đầu thực tế, còn nếu có xung đột xảy ra, chỉ cần nhìn vào bản đồ là bạn có thể thấy rằng ít nhất khu vực phía bắc Philippines sẽ là một phần của cuộc xung đột đó hoặc sẽ hứng chịu các tác động," ông nói.

Ông không giải thích chi tiết về việc Philippines – một đồng minh hiệp ước của Mỹ – sẽ tham gia như thế nào hoặc bị ảnh hưởng ra sao. Đầu tháng này, Mỹ, Nhật Bản và Philippines cùng với các đồng minh khác đã tham gia các cuộc tập trận quân sự chung, đánh dấu lần đầu tiên các binh sĩ chiến đấu của Tokyo có mặt tại Philippines kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai.

"Chúng tôi hy vọng Philippines có thể tôn trọng các cam kết của mình, lời nói đi đôi với việc làm và tuân thủ nguyên tắc Một Trung Quốc bằng những hành động cụ thể," phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn (Guo Jiakun) phát biểu tại một cuộc họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh hôm thứ Ba. "Cần nhấn mạnh rằng số lượng lớn người Philippines và khoảng cách địa lý gần không nên được dùng làm cái cớ để một quốc gia can thiệp vào công việc nội bộ và chủ quyền của quốc gia khác."

Nhà lãnh đạo Philippines từng đưa ra những bình luận tương tự về Đài Loan trước đây, khiến Bắc Kinh tức giận vào năm ngoái khi ông nói rằng một cuộc chiến ở Đài Loan "vẽ ra viễn cảnh Philippines bị lôi kéo vào xung đột dù có muốn hay không."

Philippines đã nổi lên như một quốc gia ở tuyến đầu trong các nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm răn đe điều mà Washington gọi là hành vi gây hấn của Bắc Kinh trong khu vực.

Dưới thời ông Marcos, quốc gia Đông Nam Á này đã tiếp nhận các hệ thống tên lửa của Mỹ và cho phép quân đội Mỹ tiếp cận thêm các căn cứ quân sự, bao gồm cả những căn cứ nằm gần Đài Loan. Tuy nhiên, ông Marcos khẳng định Philippines sẽ không cho phép các căn cứ đó "bị sử dụng cho bất kỳ hành động tấn công nào," đồng thời giải thích rằng chúng chỉ nhằm mục đích tăng cường phòng thủ lãnh thổ cho đất nước của ông.

Vào thứ Hai, ông Marcos cũng cho biết Philippines – quốc gia đang có tranh chấp lãnh thổ với Bắc Kinh ở Biển Đông – đang gia tăng các hoạt động đối thoại với Trung Quốc để giúp duy trì hòa bình.

"Hiện tại chúng tôi đã nâng mức độ đối thoại với Trung Quốc," ông Marcos nói. Các nhà ngoại giao hàng đầu của Philippines và Trung Quốc, cùng các quan chức chính phủ khác, dự kiến sẽ gặp nhau "trong vòng chưa đầy một tháng nữa."

Trong cuộc gặp sắp tới với bà Takaichi, ông Marcos cho biết ông sẽ tìm kiếm sự rõ ràng về lập trường an ninh của Nhật Bản sau khi Tokyo nới lỏng các quy định về xuất khẩu quốc phòng.

Ông chia sẻ rằng Nhật Bản — quốc gia cũng có tranh chấp hàng hải riêng với Bắc Kinh ở Biển Hoa Đông — và Philippines đã trải qua "những khó khăn tương tự liên quan đến các hành vi cưỡng ép" tại các vùng biển tranh chấp.