Cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell cho rằng ngân hàng trung ương Mỹ sẽ đánh mất uy tín cần thiết để duy trì một nền kinh tế mạnh và ổn định nếu bất kỳ tổng thống nào cũng có thể sa thải các quan chức Fed chỉ vì bất đồng về chính sách.

“Nếu một chính quyền nào đó tìm được cách loại bỏ các quan chức Fed vì khác biệt quan điểm chính sách, các chính quyền sau này cũng sẽ làm điều tương tự,” ông Powell nói trong bài phát biểu chuẩn bị cho lễ nhận Giải thưởng Hồ sơ Dũng cảm John F. Kennedy tại Thư viện Tổng thống JFK ở Boston hôm Chủ Nhật.

Ông Powell cho rằng trong kịch bản đó, công chúng sẽ mất niềm tin rằng Fed đưa ra các quyết định dựa trên lợi ích tốt nhất của toàn thể người dân Mỹ.

“Uy tín của Fed sẽ biến mất,” ông nói. “Uy tín đó được xây dựng và duy trì qua nhiều thập kỷ. Chúng tôi có trách nhiệm bảo vệ tài sản vô giá này vì người dân và các thế hệ mai sau.”

Đây là những phát biểu công khai đầu tiên của ông Powell kể từ khi ông Kevin Warsh tiếp quản vị trí lãnh đạo Fed. Ông Powell vẫn giữ ghế trong Hội đồng Thống đốc Fed. Ông cho biết vào tháng 4 rằng quyết định ở lại xuất phát từ lo ngại trước các cuộc công kích nhằm vào ngân hàng trung ương. Nhiệm kỳ thống đốc của ông kéo dài đến tháng 1.2028.

Những phát biểu của ông Powell được đưa ra trong bối cảnh Tòa án Tối cao Mỹ đang xem xét số phận của Thống đốc Fed Lisa Cook, người mà Tổng thống Donald Trump tìm cách sa thải dựa trên các cáo buộc gian lận thế chấp chưa được chứng minh. Bà Cook bác bỏ cáo buộc này.

Vấn đề liệu bà có thể tiếp tục ở lại Fed trong thời gian các tòa án cấp dưới xét xử vụ việc hay không hiện đang được Tòa án Tối cao xem xét.

Ông Powell nhấn mạnh các biện pháp bảo vệ pháp lý “rõ ràng và trực tiếp” dành cho Fed, được thiết kế nhằm ngăn chính trị can thiệp vào chính sách tiền tệ. Đồng thời, dù thừa nhận sự chia rẽ sâu sắc giữa các đảng phái tại Mỹ, ông vẫn kêu gọi người dân đoàn kết để bảo vệ “những nguyên tắc cao hơn định hình quốc gia này”.

“Trong số đó, quan trọng nhất là sự tôn trọng pháp quyền,” ông nói.

Ông Powell sẽ rời vị trí lãnh đạo Fed hồi đầu tháng này. Một phần di sản của ông gắn liền với việc bảo vệ ngân hàng trung ương trước áp lực liên tục từ ông Trump và các đồng minh, những người muốn Fed hạ lãi suất. Các nỗ lực đó bao gồm những đòn công kích cá nhân bằng lời nói, việc tìm cách sa thải bà Cook và cuộc điều tra hình sự hiện đã bị gác lại liên quan đến tình trạng đội chi phí xây dựng.

Cuộc đối đầu bắt đầu chuyển biến theo hướng có lợi cho ông Powell sau khi ông công khai lên án cuộc điều tra hình sự vào tháng 1. Động thái này đã tạo ra làn sóng ủng hộ rộng rãi, trong đó có cả một số nhân vật thuộc Đảng Cộng hòa.

Những phát biểu của ông Powell tiếp tục thể hiện sự chỉ trích đối với chính quyền ông Trump. Bên cạnh đó, việc ông được Quỹ Thư viện JFK lựa chọn là một trong những người đồng nhận giải thưởng thường niên năm nay cũng mang ý nghĩa tương tự.

Trong tuyên bố công bố giải thưởng, quỹ cho biết ông Powell được vinh danh nhờ bảo vệ tính độc lập của Fed “bất chấp nhiều năm hứng chịu các cuộc tấn công cá nhân và đe dọa từ những cấp cao nhất của chính quyền”.

Năm nay, quỹ cũng trao giải cho người dân hai thành phố Minneapolis và St. Paul thuộc bang Minnesota vì “đã mạo hiểm tính mạng để bảo vệ hàng xóm và các thành viên trong cộng đồng người nhập cư trước một chiến dịch thực thi pháp luật liên bang chưa từng có”.

Những người từng nhận Giải thưởng Hồ sơ Dũng cảm trước đây gồm các cựu tổng thống Barack Obama, George H.W. Bush và Gerald Ford, cùng cựu Phó tổng thống Mike Pence.