Fed sắp tăng lãi suất gây áp lực lên giá vàng và thị trường chứng khoán

BBWV - Khả năng chắc chắn Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đẩy USD lên đỉnh 19 tháng, gây áp lực bán tháo trên thị trường vàng và chứng khoán toàn cầu.

Tác giả: Thường Quân

20 tháng 11, 2026 lúc 2:29 PM

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) khả năng cao sẽ tiếp tục nâng lãi suất trong tháng 12. Điều này đang đẩy USD lên mức cao nhất trong 19 tháng, đồng thời gây ra làn sóng bán tháo trên thị trường vàng và chứng khoán. Lạm phát Mỹ vẫn dai dẳng, khiến khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ ngày càng xa, buộc nhà đầu tư điều chỉnh kỳ vọng về lợi nhuận, định giá tài sản và chi phí vốn trong thời gian tới.

Giá vàng thế giới tiếp tục giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày 20.11, nối dài đợt điều chỉnh sâu nhất trong nhiều tháng. Dữ liệu giao dịch đầu phiên châu Á cho thấy vàng giao ngay có thời điểm lùi về khoảng 3.525 USD/ounce, giảm gần 9,2% trong tuần và xuống mức thấp nhất kể từ tháng 9.2025. Diễn biến này đánh dấu sự đảo chiều đáng kể của kim loại quý sau giai đoạn tăng nóng hồi đầu năm, khi giá liên tục thiết lập những mức cao kỷ lục.

Nguyên nhân chính đến từ sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ Mỹ. Công cụ FedWatch của CME Group cho thấy thị trường đang định giá xác suất khoảng 96,8% Fed nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp tháng 12, trong khi khả năng tăng 0,5 điểm phần trăm được đánh giá ở mức 3,2%.

Đây là sự thay đổi đáng kể so với giai đoạn trước, khi giới đầu tư kỳ vọng ngân hàng trung ương Mỹ sớm chuyển sang nới lỏng chính sách để hỗ trợ tăng trưởng. Những tín hiệu mới cho thấy cuộc chiến chống lạm phát vẫn chưa kết thúc, dù một số chỉ báo kinh tế đã bắt đầu phát đi dấu hiệu suy yếu.

Biên bản cuộc họp chính sách tiền tệ tháng 10 cho thấy gần như toàn bộ quan chức tham gia nhận định việc tiếp tục nâng lãi suất có thể cần thiết nếu kinh tế diễn biến theo dự báo và lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu. Quan điểm này phản ánh ưu tiên của Fed đối với việc khôi phục ổn định giá cả, kể cả khi điều kiện tiền tệ thắt chặt có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế.

loi suat 30 nam 25Sep26

Một số tổ chức tài chính lớn cũng điều chỉnh dự báo theo hướng cứng rắn hơn. JPMorgan Chase dự báo Fed có thể tiếp tục nâng lãi suất trong tháng 1 và tháng 3.2027, bên cạnh đợt tăng được kỳ vọng vào tháng 12. Bank of America và Deutsche Bank cũng nghiêng về khả năng ngân hàng trung ương Mỹ tiếp tục thắt chặt chính sách trong các cuộc họp kế tiếp, phản ánh lo ngại lạm phát có thể duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến.

Đồng USD mạnh lên khiến vàng mất lợi thế trú ẩn

Lãi suất tăng tác động trực tiếp đến sức hấp dẫn của vàng. Khác với trái phiếu hay tiền gửi, vàng không tạo ra dòng tiền định kỳ. Khi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng, chi phí cơ hội của việc nắm giữ kim loại quý cũng cao hơn, khiến nhà đầu tư có xu hướng chuyển vốn sang những tài sản mang lại thu nhập ổn định.

USD cũng được hưởng lợi từ triển vọng lãi suất cao. Khi tài sản định danh bằng USD trở nên hấp dẫn hơn, dòng vốn quốc tế có xu hướng dịch chuyển về Mỹ. Đồng bạc xanh tăng giá đồng thời khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác, qua đó làm suy giảm nhu cầu trên thị trường quốc tế.

Chỉ số USD Index hiện duy trì gần mức cao nhất trong 19 tháng, phản ánh sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ giữa Mỹ và các nền kinh tế lớn. Trong khi thị trường dự báo Fed tiếp tục nâng lãi suất, triển vọng chính sách tại một số ngân hàng trung ương khác ít cứng rắn hơn. Chênh lệch lợi suất giữa các nền kinh tế do đó tiếp tục tạo lợi thế cho USD.

Một yếu tố khác góp phần khuếch đại đà giảm của vàng là hoạt động thanh lý vị thế trên thị trường hàng hóa. Khi giá giảm nhanh, những nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy có thể buộc phải bán tài sản để đáp ứng yêu cầu ký quỹ hoặc giảm rủi ro danh mục. Các lệnh bán mang tính kỹ thuật này có thể đẩy giá xuống sâu hơn, ngay cả khi nhu cầu vàng vật chất và nhu cầu tích trữ dài hạn chưa suy yếu tương ứng.

vang 10 nam

Chuyên gia phân tích thị trường tại Capital.com nhận định hoạt động thanh lý vị thế trên diện rộng, kết hợp với kỳ vọng Fed nâng lãi suất và nguy cơ lạm phát dai dẳng, đang đẩy lợi suất trái phiếu và đồng USD lên cao, qua đó gây áp lực lên giá vàng.

Giới phân tích cũng cảnh báo vàng có thể giảm thêm khoảng 5%, hướng về ngưỡng 3.500 USD/ounce nếu đồng USD tiếp tục mạnh lên và lợi suất trái phiếu duy trì xu hướng tăng.

Diễn biến này cũng đặt ra câu hỏi về khả năng vàng phát huy vai trò tài sản trú ẩn trong giai đoạn thị trường tài chính biến động. Thông thường, bất ổn kinh tế và những đợt bán tháo cổ phiếu thúc đẩy nhu cầu nắm giữ vàng. Tuy nhiên, khi nhà đầu tư đồng thời đối mặt với nhu cầu thanh khoản, chi phí vốn cao và thua lỗ trên danh mục, họ có thể bán cả những tài sản vốn được xem là nơi bảo toàn giá trị. Đây là một trong những nguyên nhân khiến vàng và chứng khoán cùng chịu áp lực trong đợt điều chỉnh hiện nay.

Kỳ vọng Fed tiếp tục nâng lãi suất đang tạo thêm trở ngại cho thị trường cổ phiếu. Lãi suất cao làm tăng chi phí huy động vốn của doanh nghiệp, đồng thời nâng tỷ lệ chiết khấu được sử dụng để xác định giá trị hiện tại của lợi nhuận tương lai. Những công ty có định giá cao dựa trên kỳ vọng tăng trưởng dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, thường nhạy cảm hơn với thay đổi này.

Khi lợi suất trái phiếu chính phủ tăng, nhà đầu tư có thêm lựa chọn hưởng thu nhập từ những tài sản có mức độ rủi ro thấp hơn. Cổ phiếu do đó phải cạnh tranh mạnh hơn để duy trì sức hấp dẫn. Các doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhưng chưa tạo ra dòng tiền ổn định có thể chịu ảnh hưởng đáng kể, bởi phần lớn giá trị thị trường của họ phụ thuộc vào lợi nhuận kỳ vọng trong nhiều năm tới.

Diễn biến trên thị trường Mỹ cho thấy tâm lý phòng thủ đang gia tăng. Trong phiên giao dịch ngày 19.11, Dow Jones giảm hơn 1.100 điểm, tương đương 2,19%, trong khi S&P 500 mất 2,02% và Nasdaq giảm 2,25%. Chỉ số đo lường biến động VIX tăng mạnh, phản ánh mức độ lo ngại của giới đầu tư trước triển vọng chính sách tiền tệ và lợi nhuận doanh nghiệp.

Tại châu Á, các thị trường lớn như Hàn Quốc và Đài Loan cũng ghi nhận mức giảm sâu, trong khi cổ phiếu công nghệ tiếp tục chịu áp lực bán. Sự suy yếu của nhóm doanh nghiệp liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy giới đầu tư đang đánh giá lại định giá của những công ty từng hưởng lợi lớn từ làn sóng đầu tư vào công nghệ này.

Đợt điều chỉnh hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó chính sách tiền tệ chỉ là một phần. Những nghi ngại về khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp công nghệ, quy mô đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI và thời gian thu hồi vốn cũng khiến nhà đầu tư thận trọng hơn. Khi lãi suất được dự báo tiếp tục tăng, các vấn đề này càng trở nên đáng quan tâm bởi chi phí tài trợ vốn và yêu cầu sinh lời của nhà đầu tư đều cao hơn.

Đối với doanh nghiệp, môi trường lãi suất cao kéo dài có thể làm chậm các quyết định đầu tư, đặc biệt trong những ngành cần nguồn vốn lớn như công nghệ, bất động sản, sản xuất công nghiệp và năng lượng. Những công ty có tỷ lệ nợ cao hoặc phụ thuộc vào hoạt động tái cấp vốn sẽ phải đối mặt với chi phí tài chính gia tăng. Ngược lại, doanh nghiệp có bảng cân đối kế toán lành mạnh, dòng tiền ổn định và khả năng chuyển chi phí sang khách hàng thường có khả năng chống chịu tốt hơn.

Rủi ro thắt chặt tiền tệ kéo dài sang năm 2027

Điểm khiến giới đầu tư đặc biệt quan tâm là khả năng chu kỳ thắt chặt tiền tệ của Fed kéo dài hơn dự kiến. Nếu đợt tăng lãi suất tháng 12 được thực hiện, câu hỏi tiếp theo sẽ là liệu đây có phải bước điều chỉnh cuối cùng hay chỉ mở đầu cho một giai đoạn thắt chặt mới.

Dự báo của JPMorgan cho thấy rủi ro này đang được nhìn nhận nghiêm túc. Ngân hàng dự kiến Fed nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong tháng 1 và tháng 3.2027, bên cạnh đợt tăng vào tháng 12. Bank of America và Deutsche Bank cũng đưa ra những nhận định tương tự.

Lập luận chính của các tổ chức này là lạm phát vẫn cao, trong khi thị trường lao động chưa suy yếu đủ để buộc Fed thay đổi định hướng chính sách. Tuy nhiên, khả năng tăng lãi suất liên tiếp vẫn phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế thực tế. Nếu thị trường lao động suy yếu nhanh, tiêu dùng giảm tốc hoặc lạm phát hạ nhiệt rõ rệt, ngân hàng trung ương Mỹ có thể điều chỉnh lộ trình. Ngược lại, áp lực giá cả dai dẳng sẽ tạo thêm cơ sở để Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt.

Đối với các thị trường mới nổi, USD mạnh và lãi suất Mỹ cao có thể làm gia tăng biến động dòng vốn quốc tế. Những nền kinh tế có nhu cầu vốn ngoại lớn hoặc chịu áp lực từ nghĩa vụ nợ bằng USD sẽ phải theo dõi sát diễn biến tỷ giá và chi phí huy động vốn.

Việt Nam cũng chịu tác động thông qua tỉ giá, dòng vốn đầu tư gián tiếp và tâm lý trên thị trường chứng khoán. Nếu Fed tiếp tục nâng lãi suất, chênh lệch lợi suất giữa tài sản bằng USD và các đồng tiền khác có thể khiến dòng vốn quốc tế ưu tiên thị trường Mỹ. Điều này có thể gia tăng áp lực lên tỉ giá USD/VND, đồng thời thu hẹp dư địa điều hành chính sách tiền tệ trong nước.

Trên thị trường cổ phiếu, tâm lý thận trọng của nhà đầu tư nước ngoài có thể khiến dòng vốn ngắn hạn biến động mạnh hơn, đặc biệt khi định giá doanh nghiệp đã phản ánh những kỳ vọng tăng trưởng cao. Chi phí vốn quốc tế gia tăng cũng có thể ảnh hưởng đến kế hoạch huy động vốn, đầu tư và mở rộng sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam có nhu cầu vay ngoại tệ hoặc phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài.

Đối với thị trường vàng trong nước, giá thế giới giảm sâu tạo thêm áp lực điều chỉnh. Theo dữ liệu sáng 20.11, vàng miếng SJC được niêm yết quanh 133,2 triệu đồng/lượng mua vào và 136,2 triệu đồng/lượng bán ra. Trong khi đó, giá vàng thế giới quy đổi chỉ tương đương khoảng 112,8 triệu đồng/lượng, thấp hơn 23 triệu đồng/lượng so với giá bán trong nước.

Khoảng cách lớn giữa giá vàng trong nước và quốc tế khiến rủi ro đối với người mua ở vùng giá cao càng đáng lưu ý, nhất là khi giá thế giới vẫn đang trong quá trình tìm kiếm vùng cân bằng mới. Nếu xu hướng giảm tiếp diễn, thị trường trong nước có thể chịu thêm áp lực điều chỉnh, dù mức độ biến động còn phụ thuộc vào nguồn cung và cơ chế hình thành giá trong nước.

Nhìn chung, thị trường tài chính quốc tế đang bước vào giai đoạn điều chỉnh kỳ vọng đối với chính sách tiền tệ Mỹ. Xác suất gần 97% cho một đợt tăng lãi suất trong tháng 12 cho thấy phần lớn nhà đầu tư đã chuẩn bị cho kịch bản này. 

Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn

https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/fed-sap-tang-lai-suatgay-ap-luc-len-gia-vang-va-thi-truong-chung-khoan-61711.html

#Fed
#Tăng lãi suất
#vàng
#USD

Mới nhất

Videos mới nhất