Ngày 1.6, theo dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất liên ngân hàng qua đêm VND nhảy vọt từ 6,97% lên mức 11%. Lãi suất qua đêm USD duy trì mức ổn định 3,65%.

Cùng ngày, lượng giấy tờ đáo hạn (OMO) đạt 21.383 tỉ đồng. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước đã đẩy mạnh hỗ trợ thanh khoản VND thông qua kênh thị trường mở. Cụ thể, Nhà điều hành chào thầu hơn 35.000 tỉ đồng trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO), gồm 15.218 tỉ đồng kỳ hạn 7 ngày, 8.597 tỉ đồng kỳ hạn 35 ngày và 11.187 tỉ đồng kỳ hạn 56 ngày, với lãi suất đều ở mức 4,5%/năm. Tổng lượng lưu hành OMO đạt 345.931 tỉ đồng.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước cũng tái kích hoạt can thiệp thông qua công cụ hoán đổi ngoại tệ - ngân hàng đổi USD lấy VND từ Ngân hàng Nhà nước. Lượng ngoại tệ hoán đổi tương đương 1 tỉ USD, kỳ hạn 14 ngày, dành cho tổ chức tín dụng có nhu cầu hoán đổi ngoại tệ với Ngân hàng Nhà nước. Mỗi nhà băng được đăng ký nhu cầu thực hiện hoán đổi ngoại tệ không quá 80% tổng khối lượng ngoại tệ tối đa NHNN công bố thực hiện can thiệp

Các hành động của phía cơ quan điều hành chủ yếu mang tính ngắn hạn. Trong khi nhu cầu vốn để đẩy tín dụng của các nhà băng vẫn tiếp tục gia tăng, đặc biệt ở các kỳ hạn trung và dài. Điều được phản ánh qua mặt bằng lãi suất huy động trong thời gian qua. Hệ thống không chỉ thiếu tiền, mà việc lệch pha cấu trúc kỳ hạn tiếp tục khiến thanh khoản của cả hệ thống ở trạng thái căng thẳng.

Khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng huy động vẫn duy trì ở mức cao. Đến cuối tháng 4.2026, tín dụng toàn hệ thống tăng 4,42% so với đầu năm, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 2,6%. Điều này khiến các ngân hàng phải tăng cường vay mượn trên thị trường liên ngân hàng để đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn.

“Hiện thanh khoản hệ thống vẫn phụ thuộc nhiều vào các biện pháp hỗ trợ từ cơ quan điều hành, bao gồm OMO và giao dịch hoán đổi USD, cùng với tiền gửi từ Kho bạc Nhà nước,” ông Quân Vũ, Phó Trưởng phòng Phân tích của Chứng khoán Vietcap, nói. “Trong bối cảnh này, các ngân hàng có xu hướng chủ động tăng cường tích lũy dự trữ bắt buộc ngay từ đầu tháng để đảm bảo các tỷ lệ an toàn, góp phần vào việc lãi suất liên ngân hàng tăng.”

Bên cạnh đó, những thay đổi mới trong chính sách thuế đối với hộ kinh doanh cũng đang tạo ra một số tác động nhất định. Mặc dù Chính phủ đã nâng ngưỡng doanh thu chịu quản lý từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng. Việc chuyển từ cơ chế thuế khoán sang đánh thuế dựa trên doanh thu thực tế khiến nhiều hộ kinh doanh có “xu hướng ưu tiên giao dịch tiền mặt hơn,” nhận định của  ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, giám đốc nghiên cứu chiến lược thị trường của HSC.

Lãi suất khó hạ nhiệt trong cả năm 2026

Đợt giảm lãi suất huy động gần đây chủ yếu xuất phát từ định hướng điều hành và các biện pháp vận động của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Kể từ đầu tháng Tư, Ngân hàng Nhà nước đã nhiều lần yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm lãi suất huy động nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, mức độ điều chỉnh thực tế vẫn “tương đối khiêm tốn”, ông Dũng nhận định. “Khả năng mặt bằng lãi suất giảm sâu trong năm 2026 là không cao.”

Với môi trường bên ngoài lẫn bên trong chưa xuất hiện các dấu hiệu thuận lợi, mặt bằng lãi suất chưa thể hạ nhiệt trong cả năm 2026. Khi xung đột Trung Đông tiếp tục kéo dài, cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng không tăng hay giảm lãi suất, do lạm phát ở Mỹ đã vọt tăng trở lại. Dòng tiền ngoại tệ chảy vào hệ thống vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.

“Lãi suất sẽ khó có thể sớm hạ nhiệt trong bối cảnh nhu cầu tín dụng từ nền kinh tế vẫn còn lớn và rủi ro tỷ giá và lạm phát vẫn còn hiện hữu khi xung đột Trung Đông chưa kết thúc,” ông Quân nói.