Làn sóng đầu tư vào AI đang giúp thương mại của Trung Quốc duy trì đà tăng, nhiều khả năng vượt kỷ lục của năm ngoái. Nhờ đó, nước này phần nào bù đắp được những gián đoạn do giá dầu tăng cao sau khi chiến sự tại Iran bùng phát.

Gần 20 triệu container đã được xử lý tại các cảng Trung Quốc trong ba tuần đầu tháng 3, tăng hơn 6% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu Bộ Giao thông công bố hôm thứ Hai.

Dù thấp hơn mức tăng 12% trong chín tuần đầu năm, tốc độ này cho thấy cú sốc lan rộng từ xung đột tại Trung Đông vẫn chưa trở thành lực cản đáng kể đối với thương mại Trung Quốc. Trong bối cảnh thương mại hàng hóa toàn cầu đối mặt nguy cơ chậm lại sâu hơn nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao, xuất khẩu của Trung Quốc vẫn là điểm sáng.

Nhu cầu toàn cầu mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi đầu tư vào trung tâm dữ liệu và thiết bị điện, nhiều khả năng đang giúp doanh nghiệp Trung Quốc chống chọi với các cú sốc từ bên ngoài. Một bằng chứng là mối tương quan chặt chẽ giữa xuất khẩu của Trung Quốc và nhập khẩu từ Hàn Quốc, phản ánh mức độ gắn kết sâu giữa chuỗi cung ứng của hai nền kinh tế.

Xuất khẩu của Hàn Quốc sang Trung Quốc tăng 69% trong 20 ngày đầu tháng 3, trong khi doanh số bán chất bán dẫn ra nước ngoài tăng vọt 164%. Đà tăng này cho thấy xuất khẩu của Trung Quốc nhiều khả năng tiếp tục đi lên sau khi đã tăng mạnh trong tháng 1 và 2.

Các nhà kinh tế của Australia & New Zealand Banking Group nhận định trong báo cáo công bố hôm thứ Ba rằng sức mạnh của xuất khẩu công nghệ trong khu vực là tín hiệu tích cực cho triển vọng thương mại đối ngoại của Trung Quốc. Theo họ, chu kỳ tăng trưởng do AI dẫn dắt vẫn còn nguyên vẹn bất chấp những gián đoạn hiện tại về năng lượng.

Triển vọng thương mại là yếu tố then chốt để đánh giá sức khỏe của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Năm ngoái, Trung Quốc phụ thuộc vào xuất khẩu ròng cho gần một phần ba tăng trưởng kinh tế, mức cao nhất kể từ năm 1997. Khi chiến sự tại Iran đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt và suýt khiến eo biển Hormuz bị phong tỏa, Trung Quốc có thể đối mặt rủi ro lan truyền từ các cú sốc bên ngoài nếu tăng trưởng toàn cầu chững lại.

Tác động từ xung đột đã bắt đầu lan rộng trong kinh tế thế giới, khi nhiều chỉ số quản lý thu mua do S&P Global tổng hợp cho tháng 3 đồng loạt giảm.

Trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28.2, các nhà xuất khẩu Trung Quốc đã có khởi đầu năm rất ấn tượng.

Xuất khẩu tăng vọt 22% trong hai tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ, vượt xa dự báo của giới kinh tế. Nhu cầu liên quan đến AI đã xuất hiện rõ, khi xuất khẩu chip tăng 73%.

ANZ ước tính xuất khẩu liên quan đến AI chiếm gần 19% tổng kim ngạch của Trung Quốc trong năm 2025. Phần lớn là các hàng hóa trung gian như chất bán dẫn, cho thấy Trung Quốc ngày càng gắn sâu vào chuỗi cung ứng AI toàn cầu.

Một số nhà kinh tế cho rằng yếu tố mùa vụ có thể kìm hãm tăng trưởng xuất khẩu trong tháng 3. Tết Nguyên đán đến muộn hơn thường lệ khiến số ngày làm việc trong tháng 2 nhiều hơn, nhưng lại gây tác động ngược trong tháng này. Dữ liệu thương mại chính thức của Trung Quốc cho tháng Ba sẽ được công bố vào ngày 14.4.

Dù vậy, Trung Quốc vẫn chưa thể yên tâm khi xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và nguy cơ gián đoạn kéo dài đối với sản xuất năng lượng và chuỗi cung ứng vẫn hiện hữu.

Nhiều nhà máy tại Trung Quốc, vốn phụ thuộc vào dầu thô hoặc các sản phẩm từ dầu làm nguyên liệu đầu vào, đã bắt đầu chịu áp lực chi phí tăng mạnh.

Rủi ro là lợi nhuận của các nhà sản xuất có thể bị co hẹp nếu họ không thể chuyển phần chi phí tăng thêm sang khách hàng, trong bối cảnh biên lợi nhuận vốn đã chịu sức ép từ tăng trưởng kinh tế trong nước chậm lại. Điều này có thể kéo theo sản xuất và đầu tư suy yếu trong thời gian tới.