CATL - nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới đang nỗ lực thoát khỏi "danh sách đen" của Lầu Năm Góc. Danh sách này bao gồm các công ty bị cho là có liên hệ với quân đội Trung Quốc. Đây là yếu tố đã phủ bóng lên triển vọng của hãng tại thị trường Mỹ.

Chiến dịch này do một trong những nhà đồng sáng lập công ty dẫn dắt, theo những người am hiểu vấn đề. Pan Jian, đồng chủ tịch của Contemporary Amperex Technology (CATL), đã thực hiện ít nhất hai chuyến đi tới Mỹ kể từ năm ngoái nhằm trình bày lập luận của công ty, trong đó có chuyến thăm vào tháng 3.2025, khi ông gặp các quan chức bộ Quốc phòng tại Washington, theo các nguồn tin.

Cuộc gặp này diễn ra hai tháng sau khi CATL bị đưa vào danh sách đen của Lầu Năm Góc. Trong cuộc gặp, Pan cùng đội ngũ đã khẳng định với phía Mỹ rằng các sản phẩm pin của công ty sẽ không được sử dụng cho mục đích quân sự của Trung Quốc. Họ cũng trình chiếu video và cung cấp bộ tài liệu chi tiết nhằm củng cố lập luận, theo các nguồn tin yêu cầu giấu tên vì tính chất nhạy cảm của các cuộc trao đổi.

Dù cuộc gặp diễn ra trong không khí thiện chí, Pan rời đi với lo ngại rằng khả năng CATL được gỡ khỏi danh sách vẫn khá thấp. Sự việc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Trung xoay quanh thương mại và an ninh vẫn ở mức cao, các nguồn tin cho biết.

Ngay cả sau chuyến công tác tiếp theo vào tháng 9.2025 nhằm tiếp tục vận động hành lang và xử lý các công việc khác, công ty vẫn nằm trong danh sách của bộ Quốc phòng Mỹ, dù CATL tiếp tục tìm kiếm nhiều hướng đi để được nới lỏng.

“Chúng tôi đang xem xét các phương án pháp lý khả thi để xử lý việc bị đưa vào danh sách sai lệch,” một đại diện của CATL cho biết, đồng thời nói thêm rằng đoạn video ông Pan trình chiếu trước các quan chức Lầu Năm Góc tập trung vào “tầm nhìn và văn hóa doanh nghiệp của CATL.”

Các phát ngôn viên của Lầu Năm Góc không phản hồi đề nghị bình luận.

Những khó khăn của CATL trong việc phản đối quyết định từ Bộ Quốc phòng Mỹ cho thấy mức độ lo ngại an ninh sâu sắc tại Washington. Sự lo ngại này đang làm suy giảm nỗ lực mở rộng ra nước ngoài của một trong những “quán quân quốc gia” của Trung Quốc.

Các biện pháp hạn chế đối với doanh nghiệp Trung Quốc CATL được dự báo sẽ nằm trong chương trình nghị sự khi tổng thống Donald Trump gặp chủ tịch Xi Jinping tại hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh vào tháng tới.

Công nghệ pin đang là yếu tố then chốt đối với ngành ô tô và các trung tâm dữ liệu tiêu thụ năng lượng lớn. Dù Mỹ đang tụt lại phía sau Trung Quốc trong lĩnh vực này, CATL - công ty đầu ngành - vẫn vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các nhà lập pháp Mỹ cũng như giới chức an ninh quốc gia, những người coi sản phẩm của hãng là rủi ro đối với chuỗi cung ứng.

CATL từ lâu đã bác bỏ các cáo buộc cho rằng hãng gây ra rủi ro an ninh hoặc có liên hệ với quân đội Trung Quốc. Đồng chủ tịch của công ty, Yuqun “Robin” Zeng, từng đùa rằng dù pin là sản phẩm phức tạp để chế tạo, chúng lại “vô tri như cục gạch” và không thể phục vụ hoạt động gián điệp.

Theo các chuyên gia trong ngành, dù phần mềm quản lý hệ thống pin có thể tồn tại lỗ hổng, các thành phần điện hóa của pin lại không mang rủi ro tương tự.

Năm ngoái, CATL cung cấp gần 40% pin xe điện toàn cầu và khoảng một phần ba thị trường lưu trữ năng lượng tĩnh, theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu SNE Research (Hàn Quốc). Với định giá hiện vào khoảng 300 tỉ USD, nhà sản xuất pin này đã nhiều năm tìm cách xây dựng sự hiện diện tại Mỹ- thị trường mà hãng có thể cung cấp sản phẩm cho các khách hàng như Tesla và Ford Motor.

Việc bị đưa vào danh sách 1260H của Lầu Năm Góc vốn được xem là bước đi mở đường cho các biện pháp cứng rắn hơn từ những cơ quan khác của Mỹ. Động thái này đang bị giới đầu tư nhìn nhận như một rủi ro thị trường đáng kể và có thể làm phức tạp quan hệ của các doanh nghiệp bị nhắm tới với khách hàng và đối tác.

Các chỉ định như vậy ngày càng được sử dụng để hạn chế khả năng tham gia hợp đồng của các doanh nghiệp mục tiêu: Kể từ ngày 30.6, Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ không được phép ký mới hoặc gia hạn các hợp đồng mua hàng hóa hay dịch vụ với những công ty nằm trong "danh sách đen" nói trên.

Chính quyền cựu tổng thống Joe Biden đã đưa CATL vào danh sách các công ty liên quan đến quân đội Trung Quốc từ tháng 1.2025. Đó là thời điểm đặc biệt nhạy cảm, khi doanh nghiệp này đang chuẩn bị cho kế hoạch IPO tại Hong Kong. Chỉ vài ngày sau khi nhậm chức, ông Trump đã cam kết chấm dứt các khoản trợ cấp cho xe điện, tạo thêm trở ngại cho chiến lược của công ty.

Do phạm vi rộng của điều luật 1260H, cùng với chính sách “quân - dân hợp nhất” của Trung Quốc (tức nhà nước yêu cầu khu vực tư nhân hợp tác với quân đội), Lầu Năm Góc đã không gặp nhiều khó khăn về mặt pháp lý khi đưa các doanh nghiệp vào danh sách đen. Các vụ kiện gần đây do một số công ty đệ trình nhằm yêu cầu được gỡ tên đều không thành công. Một trong số ít cách để được loại khỏi danh sách là chứng minh không còn hoạt động tại Mỹ. Và đây là điều đi ngược lại tham vọng của CATL.

Mở rộng ra thị trường quốc tế vẫn là trụ cột trong chiến lược tăng trưởng của CATL, một phần do tình trạng dư cung và cạnh tranh giá gay gắt tại thị trường nội địa. Ngày 15.4 vừa qua, công ty báo cáo lợi nhuận quý I tăng 49%, vượt dự báo của các nhà phân tích, trong khi doanh thu tăng 52% so với cùng kỳ năm trước. CATL cho biết sẽ tiếp tục mở rộng hiện diện trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng và củng cố an ninh chuỗi cung ứng.

— Với sự hỗ trợ của Keith Naughton và Chunying Zhang