Trong hai ngày cuối tuần qua, đã có 21 con tàu đi qua tuyến đường thủy này. Đây là con số tổng kết trong hai ngày cao nhất kể từ đầu tháng 3, thời điểm lưu lượng bắt đầu sụt giảm mạnh. Xu hướng này diễn ra khi chính phủ các nước đang khát năng lượng nỗ lực đàm phán để đưa tàu bè, hàng hóa và thủy thủ đoàn rời khỏi Vịnh Ba Tư, qua đó vô hình trung thắt chặt thêm quyền kiểm soát của Tehran đối với tuyến đường này. Trong số đó, 13 tàu đã tiến ra Biển Ả Rập.

Mặc dù các tàu của Iran vẫn chiếm đa số, nhưng vào Chủ nhật, một tàu chở dầu thô của Iraq đã đi qua eo biển sau khi Iran tuyên bố miễn trừ cho "người anh em Iraq". Ấn Độ — quốc gia đã đàm phán để giải phóng một số tàu và thậm chí lần đầu tiên nhập khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) từ Iran sau nhiều năm — hiện cũng có 8 tàu chở LPG đi qua thành công.

Dù con số này vẫn chỉ là một phần nhỏ so với mức trung bình 135 tàu mỗi ngày trước chiến tranh, danh sách các nước giành được quyền quá cảnh đang dài thêm. Tuần trước, hai tàu container liên quan đến Trung Quốc đã vượt qua eo biển trong nỗ lực thứ hai. Hai con tàu khác có liên hệ với Nhật Bản cũng đã lưu thông thuận lợi.

Eo biển Hormuz, hành lang hẹp nối Vịnh Ba Tư với thế giới, đã trở thành tâm điểm khi cuộc chiến bước sang tuần thứ sáu. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tấn công cơ sở hạ tầng dân sự và mang đến "địa ngục" cho Iran nếu nước này không mở lại eo biển. Phía Tehran phản hồi rằng họ sẽ chỉ thực hiện điều đó khi phí quá cảnh thu từ các tàu đủ để bù đắp các thiệt hại do chiến tranh gây ra.

"Iran đang đáp ứng yêu cầu từ các đối tác đồng thời củng cố quyền kiểm soát tại Hormuz," Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler Ltd. (Singapore) cho biết. "Việc đi lại vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào lòng trắc ẩn của Iran và tình hình có thể thay đổi bất cứ lúc nào nếu xung đột leo thang."

Iran cũng đang thúc đẩy một đạo luật chính thức hóa việc kiểm soát eo biển và phí quá cảnh. Theo các chủ tàu, động thái này nhằm hợp thức hóa một hệ thống thanh toán đặc thù đã tồn tại trong nhiều tuần qua.

Dù Tehran đang đàm phán với các quốc gia thân hữu, các điều khoản của những thỏa thuận này vẫn rất mơ hồ. Điều này đúng ngay cả với các thỏa thuận được công khai như với Iraq, và càng bí ẩn hơn trong trường hợp các tàu liên quan đến Pháp và Nhật Bản.

Tuần trước, Pakistan đã được đề nghị 20 lượt để rút tàu khỏi Vịnh — nhiều hơn số tàu họ đang bị mắc kẹt. Quốc gia này đang cân nhắc các phương án, bao gồm việc tiếp nhận các tàu chở dầu khác và có khả năng thay đổi quốc tịch tàu (re-flagging) để đảm bảo nguồn cung phân bón, dầu mỏ và các nhu yếu phẩm khác. Ngoài ra, các tàu liên quan đến Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp và Thái Lan cũng đã được ghi nhận quá cảnh thành công.

Đến nay, phần lớn các tàu được cấp phép đều đi theo lộ trình do phía Tehran chỉ định, bám sát bờ biển Iran. Tuy nhiên, một số tàu đã bắt đầu di chuyển dọc theo bờ biển đối diện. Oman, quốc gia cùng chia sẻ vùng nước tại eo biển, xác nhận vào Chủ nhật rằng họ đã tổ chức các cuộc đàm phán để giúp dòng lưu thông hàng hóa diễn ra suôn sẻ hơn.

— Với sự hỗ trợ của Prejula Prem