Các mô hình AI hàng đầu của Trung Quốc hiện chỉ kém đối thủ Mỹ 3% về điểm số trong các bài kiểm tra chuẩn, sau khi DeepSeek ra mắt V4.1 Flash vào tháng 9, Robert Lea, chuyên gia phân tích cấp cao tại BI, viết trong báo cáo công bố hôm thứ Hai tuần trước. Khoảng cách này giảm từ khoảng 9% hồi tháng 5 và 15% đầu năm. Theo ông, năng lực cải thiện sẽ giúp các doanh nghiệp AI Trung Quốc tiếp tục mở rộng thị phần.

Đà vươn lên của Trung Quốc đến từ chuyên môn AI ngày càng sâu và khả năng tối ưu hóa mô hình cho phần cứng nội địa của các nhà nghiên cứu. Những tiến bộ này đặt dấu hỏi về hiệu quả của các hạn chế xuất khẩu công nghệ do Mỹ áp đặt, trong đó có chip Nvidia, nhằm kìm hãm sự phát triển AI của Trung Quốc và ngăn các doanh nghiệp như Huawei tiến xa hơn với những giải pháp thay thế do họ tự phát triển.

Những bước tiến của Trung Quốc “càng làm dấy lên nghi ngờ về khả năng duy trì lâu dài vị thế dẫn đầu công nghệ AI của Mỹ,” ông Lea nhận định.

Hai siêu cường đang cạnh tranh để dẫn đầu một công nghệ thúc đẩy năng suất kinh tế, ưu thế quân sự và ảnh hưởng toàn cầu. Các mô hình AI có chi phí thấp hơn của Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách về số người dùng với đối thủ Mỹ, trong lúc Anthropic và OpenAI theo đuổi mức định giá ngàn tỉ USD khi lên sàn chứng khoán, đồng thời quảng bá năng lực vượt trội của mình.

V4.1 Flash của DeepSeek đứng thứ sáu toàn cầu trên bảng xếp hạng LiveBench vào tháng trước. Đây là mô hình Trung Quốc có thứ hạng cao nhất kể từ khi công ty khởi nghiệp này tạo bước đột phá với mô hình suy luận R1 năm 2025. LiveBench chấm điểm các mô hình AI dựa trên câu trả lời và khả năng phân tích câu hỏi, câu đố hoặc nhiệm vụ, một quy trình tương tự việc đo chỉ số IQ ở người.

Điểm LiveBench gần nhất của DeepSeek là 81,1, so với mức cao nhất của Anthropic là 83,4. Theo ông Lea, kết quả này cho thấy mô hình DeepSeek có “năng lực tương đương” các hệ thống AI hàng đầu của Anthropic và OpenAI. Tuy nhiên, dù khoảng cách điểm số đã thu hẹp còn 3%, chỉ ba trong số 15 mô hình đứng đầu LiveBench đến từ Trung Quốc.

Ông Lea lưu ý thứ hạng có thể thay đổi, và việc kiếm tiền từ các mô hình vẫn có thể khó khăn bất kể điểm số trên bảng xếp hạng. Các mô hình Trung Quốc đang chịu sự giám sát ngày càng chặt chẽ của cơ quan quản lý Mỹ, thậm chí có nguy cơ bị cấm sau những cáo buộc liên quan đến việc chưng cất mô hình.

Ngành AI Trung Quốc có thể vẫn chưa có lợi nhuận cho đến năm 2030, theo ông Lea. Việc tập trung cung cấp token với biên lợi nhuận thấp, cùng cuộc chiến giá khốc liệt, có thể khiến không doanh nghiệp nào tạo được lợi thế cạnh tranh trên thị trường nội địa có hơn 1.100 mô hình ngôn ngữ lớn.

Doubao của ByteDance đang dẫn đầu về khả năng kiếm tiền từ ứng dụng AI, trong khi chatbot của các đối thủ DeepSeek và Tencent vẫn miễn phí, ông Lea cho biết.

“Để ngành AI Trung Quốc có nền tảng lợi nhuận bền vững, áp lực cạnh tranh cần hạ nhiệt, ngành cần trải qua một đợt sàng lọc và các doanh nghiệp cần định giá hợp lý hơn,” ông nói.