Mối quan hệ hợp tác kéo dài hai năm giữa Apple và OpenAI đang rơi vào căng thẳng, theo những người am hiểu vấn đề. Startup AI này cho rằng họ không thu được những lợi ích như kỳ vọng từ thỏa thuận với Apple và hiện đã bắt đầu chuẩn bị cho khả năng khởi kiện.

Theo các nguồn tin yêu cầu giấu tên vì các cuộc thảo luận mang tính riêng tư, đội ngũ pháp lý của OpenAI đang làm việc tích cực với một hãng luật bên ngoài để xem xét nhiều phương án có thể sớm được triển khai chính thức.

Một trong những lựa chọn đó là gửi cho nhà sản xuất iPhone thông báo cáo buộc vi phạm hợp đồng, nhưng chưa cần lập tức đệ đơn kiện đầy đủ. OpenAI đã thuê hãng luật bên ngoài này trong vài ngày gần đây để xử lý tình huống.

OpenAI từng tin rằng quan hệ hợp tác tích hợp ChatGPT vào phần mềm Apple sẽ giúp thu hút thêm nhiều người dùng đăng ký trả phí cho chatbot này. Công ty cũng kỳ vọng ChatGPT sẽ được tích hợp sâu hơn vào nhiều ứng dụng Apple và có vị trí nổi bật trong trợ lý Siri.

Thực tế, việc Apple ứng dụng công nghệ của OpenAI trên các hệ điều hành vẫn khá hạn chế, còn các tính năng liên quan lại khó tìm thấy.

“Về phía sản phẩm, chúng tôi đã làm mọi thứ cần làm,” một lãnh đạo OpenAI giấu tên nói. “Phía họ thì chưa, thậm chí còn chẳng thực sự cố gắng một cách nghiêm túc.”

Đại diện OpenAI và Apple đều từ chối bình luận.

Cổ phiếu Apple giảm xuống mức thấp nhất phiên giao dịch hôm thứ Năm sau thông tin này, có lúc mất 1,2% còn 295,38 USD. Tính đến hết phiên thứ Tư, cổ phiếu hãng vẫn tăng khoảng 10% từ đầu năm, gần tương đương chỉ số S&P 500.

Với OpenAI, sự rạn nứt này tiếp tục cho thấy các mối quan hệ trong giới công nghệ đang dần đổ vỡ. Công ty hiện đang vướng vào cuộc chiến pháp lý với Elon Musk, một trong những đồng sáng lập, đồng thời vừa đàm phán lại thỏa thuận độc quyền với nhà đầu tư lớn nhất của họ là Microsoft. Trong khi đó, Amazon lại tăng cường hợp tác với Anthropic, đối thủ của OpenAI.

Về phía Apple, hãng cũng có những lo ngại riêng về OpenAI, bao gồm câu hỏi liệu công ty này đã làm đủ để bảo vệ quyền riêng tư người dùng hay chưa. Ngoài ra, nỗ lực gần đây của OpenAI trong việc phát triển thiết bị phần cứng dưới sự dẫn dắt của các cựu lãnh đạo Apple cũng khiến nhà sản xuất iPhone khó chịu.

Theo các nguồn tin, nếu OpenAI có động thái pháp lý thì nhiều khả năng sẽ chỉ diễn ra sau khi phiên tòa với Musk kết thúc. Hiện chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra và OpenAI vẫn hy vọng có thể giải quyết bất đồng với Apple ngoài tòa án.

Hai công ty ở Thung lũng Silicon từng được xem là sắp bước vào một mối quan hệ chiến lược sâu rộng. Tháng 6.2024, CEO OpenAI Sam Altman ngồi dưới khán phòng tại trụ sở Apple khi thỏa thuận được công bố, còn lãnh đạo mảng phần mềm Craig Federighi gọi startup này là “người tiên phong và dẫn đầu thị trường” trong lĩnh vực AI.

Thỏa thuận cho phép người dùng truy cập kết quả từ ChatGPT thông qua Siri và dùng công nghệ AI này để tạo văn bản hoặc phân tích vật thể xung quanh bằng tính năng Visual Intelligence trên iPhone. Sau đó, quan hệ hợp tác còn được mở rộng khi Apple bổ sung ChatGPT như một lựa chọn tạo hình ảnh trong ứng dụng Image Playground và phân tích nội dung hiển thị trên màn hình.

Theo thỏa thuận, người dùng iPhone có thể đăng ký gói thành viên ChatGPT trực tiếp từ menu cài đặt iOS, còn Apple sẽ nhận một phần doanh thu thuê bao phát sinh qua nền tảng của mình.

Các lãnh đạo OpenAI từng tin rằng thỏa thuận này cuối cùng có thể trở thành nguồn doanh thu lớn khi công ty hướng tới IPO. Thay vào đó, quan hệ giữa hai bên ngày càng xấu đi, theo các nguồn tin, còn những nỗ lực đàm phán lại hợp đồng của OpenAI đều rơi vào bế tắc.

Theo các nghiên cứu người dùng mà OpenAI thực hiện và được những người hiểu vấn đề mô tả lại, khách hàng Apple áp đảo về xu hướng sử dụng ứng dụng ChatGPT độc lập thay vì truy cập công nghệ của OpenAI thông qua Siri hay các dịch vụ khác của Apple.

Cách Apple thiết kế phần tích hợp cũng khiến người dùng thường phải chủ động nhắc chính xác từ “ChatGPT” khi nói hoặc nhập lệnh vào Siri thì mới nhận được kết quả từ OpenAI. Ngoài ra, câu trả lời hiển thị qua Siri cũng bị giới hạn hơn so với ứng dụng ChatGPT độc lập, chỉ xuất hiện trong một cửa sổ nhỏ với lượng thông tin hạn chế.

Không chỉ vậy, lãnh đạo OpenAI còn cho rằng Apple đã quảng bá quá ít cho tính năng tích hợp này trên hệ sinh thái iPhone, iPad và Mac.

Ban đầu, OpenAI tin rằng thỏa thuận có thể mang về hàng tỉ USD doanh thu thuê bao mỗi năm. Thực tế hiện tại cách rất xa kỳ vọng đó. Công ty thậm chí còn cho rằng cách Apple triển khai đã gây ảnh hưởng tiêu cực tới thương hiệu ChatGPT trong mắt khách hàng.

“Khi nghe về cơ hội này, chúng tôi từng nghĩ nó thật tuyệt vời vì chúng tôi có thể tiếp cận lượng khách hàng khổng lồ và có mặt trong một hệ sinh thái di động lớn như vậy”, vị lãnh đạo OpenAI nói. Tuy nhiên vào thời điểm đó, Apple lại không muốn chia sẻ cụ thể sản phẩm cuối cùng sẽ ra sao.

“Họ gần như chỉ nói rằng OpenAI cần tin tưởng vào Apple”, người này cho biết thêm và nhận định rằng thỏa thuận cuối cùng đã trở thành một thất bại đối với startup AI này.

Trong những tháng tới, OpenAI có thể sẽ đánh mất vị thế đặc biệt trong phần mềm Apple. Bloomberg News từng đưa tin rằng nhà sản xuất iPhone sẽ mở nền tảng của mình cho hàng loạt nhà cung cấp AI cạnh tranh khác vào cuối năm nay.

Điều đó đồng nghĩa người dùng có thể cài đặt nhiều chatbot AI khác nhau từ App Store rồi dùng chúng để trả lời câu hỏi trong Siri hoặc xử lý tạo hình ảnh, văn bản.

Apple hiện đang thử nghiệm tích hợp cả Claude của Anthropic lẫn Gemini của Google trong kế hoạch này. Phiên bản Siri mới có khả năng đó, thuộc hệ điều hành iOS 27, dự kiến sẽ được giới thiệu tại Hội nghị các nhà phát triển toàn cầu WWDC của Apple vào ngày 8.6.

Kể từ năm 2024, Claude và Gemini đã trở thành những đối thủ đáng gờm hơn nhiều với ChatGPT. Bloomberg News tuần này cho biết Anthropic đang trong giai đoạn đầu đàm phán gọi vốn với mức định giá vượt 900 tỉ USD, phản ánh tốc độ tăng trưởng rất nhanh của công ty.

Vị lãnh đạo OpenAI cho biết việc Apple mở cửa cho các nhà cung cấp AI khác không phải nguyên nhân dẫn tới hành động pháp lý, bởi ngay từ đầu quan hệ hợp tác này vốn chưa từng mang tính độc quyền.

Thậm chí hệ thống tích hợp mới trong iOS 27 mang tên Extensions còn có thể giúp quảng bá ChatGPT hiệu quả hơn dù cạnh tranh gia tăng. Trong giao diện tìm kiếm hệ thống mới, người dùng sẽ thấy một bộ chọn mô hình AI, bao gồm cả Siri lẫn các lựa chọn bên ngoài như OpenAI.

Trong các cuộc thảo luận ban đầu hồi năm 2024, Apple từng mô tả thỏa thuận này có quy mô tương đương hợp tác giữa hãng với Google cho công cụ tìm kiếm trên trình duyệt Safari, theo những người hiểu rõ quá trình đàm phán. Quan hệ đối tác đó hiện mang về cho cả hai bên hàng chục tỉ USD doanh thu mỗi năm.

Việc tích hợp ChatGPT là một dự án riêng biệt với kế hoạch nâng cấp các mô hình AI cốt lõi của Apple bằng công nghệ từ đội ngũ Gemini của Google. Apple ký thỏa thuận đó vào cuối năm ngoái sau khi từng cân nhắc một hợp tác sâu rộng hơn với OpenAI.

Theo các nguồn tin, OpenAI không muốn tham gia phát triển các mô hình mới cho Apple vì cảm thấy đã bị “hụt hẫng” sau mối quan hệ đầu tiên. “Apple có quá nhiều quyền lực thị trường nên họ có thể áp đặt điều khoản”, vị lãnh đạo này nói. “Chúng tôi đã từng đặt niềm tin vào các bạn một lần và kết quả không tốt đẹp gì.”

Bloomberg từng đưa tin Apple đang trả cho Google khoảng 1 tỉ USD mỗi năm để sử dụng công nghệ AI của hãng này. CEO Tim Cook hồi tháng 2 cho biết Apple hợp tác với Google vì tin rằng “công nghệ AI của Google sẽ mang lại nền tảng mạnh nhất” cho tham vọng AI của công ty.

Cùng lúc đó, OpenAI cũng nổi lên như một đối thủ tiềm tàng của Apple trong lĩnh vực phần cứng. Năm ngoái, công ty AI này thâu tóm một startup thiết bị thế hệ mới do cựu giám đốc thiết kế Apple Jony Ive đồng sáng lập, qua đó tạo thêm một nguồn căng thẳng mới. Doanh nghiệp này hiện do hai cựu lãnh đạo Apple là Tang Tan và Evans Hankey điều hành và đang phát triển một lựa chọn thay thế cho iPhone cùng nhiều thiết bị khác.

Bloomberg News trước đó cho biết các lãnh đạo Apple đã bức xúc hơn một năm nay vì cách OpenAI tuyển dụng kỹ sư từ đội ngũ phần cứng của họ. Để thu hút nhân tài, công ty AI đưa ra các gói đãi ngộ bằng cổ phiếu trị giá cao hơn hàng triệu USD so với Apple.

Ngay từ năm 2024, Apple cũng đã có những lo ngại riêng về tiêu chuẩn bảo mật quyền riêng tư của ChatGPT. Tuy nhiên theo những người biết về quyết định này, công ty cảm thấy họ gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tích hợp công nghệ đó vì các tính năng AI tạo sinh nội bộ khi ấy vẫn còn rất xa mới hoàn thiện.

Việc Apple liên tục chậm trễ trong triển khai công nghệ AI đã trở thành một vết gợn lớn với công ty. Đầu tháng này, Apple chấp nhận dàn xếp vụ kiện tập thể trị giá 250 triệu USD với cáo buộc quảng cáo sai lệch về các tính năng Siri mới. Một phần công nghệ được quảng bá tới người dùng từ năm 2024 đến nay vẫn chưa xuất hiện trên thị trường.