Tính ra, CPI bình quân 9 tháng đã vượt mục tiêu Quốc hội đặt ra. Theo dự báo của công ty chứng khoán Maybank, lạm phát bình quân cả năm ở mức 4,8%, với giá dầu và căng thẳng Mỹ - Iran là biến số chính.

Giá xăng dầu kéo CPI

So với tháng trước, CPI tháng 9 tăng 0,62%. Có 9 trên 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tăng giá, nhưng mức tăng tập trung ở nhóm giao thông: Nhóm này tăng 3,97%, đóng góp khoảng 0,4 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Nhóm tăng mạnh thứ hai là giáo dục, 1,41%, khi năm học mới bắt đầu. Các nhóm còn lại tăng không quá 0,35%. So với cùng kỳ năm trước, giá nhóm giao thông tăng 11,67%.

Lạm phát cơ bản, chỉ số loại trừ lương thực, thực phẩm tươi sống, năng lượng và các mặt hàng do Nhà nước quản lý, chỉ tăng 0,11% so với tháng trước và tăng 4,45% so với cùng kỳ. Khoảng cách này cho thấy phần lớn mức tăng giá trong tháng đến từ nhiên liệu.

Giá dầu Brent dao động quanh 100 USD/thùng trong những ngày cuối tháng 9 khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang trở lại. Trong chín tháng, Việt Nam nhập khẩu 8,5 triệu tấn xăng dầu, tăng 11,5% về lượng nhưng tăng 79,3% về trị giá, lên 9,34 tỉ USD.

Lạm phát so với cùng kỳ từng tăng từ 2,53% ở tháng 1 lên đỉnh 5,6% ở tháng 5, hạ xuống 4,45% ở tháng 7, rồi tăng trở lại 4,89% ở tháng 8 và 5,08% ở tháng 9.

Phụ thuộc giá dầu

Để CPI bình quân cả năm giữ ở mức 4,5%, lạm phát quý IV phải hạ về bình quân khoảng 4,4%, thấp hơn mức 4,8% của quý III và 5,08% của tháng 9.

Mức 4,8% của cả năm mà Maybank dự báo cao hơn 1,5 điểm phần trăm so với năm 2025. Theo Maybank, với độ mở thương mại khoảng 180% GDP, lạm phát của Việt Nam chủ yếu đến từ các yếu tố bên ngoài.

Trả lời Bloomberg Businessweek Vietnam, ông Suan Teck Kin, giám đốc khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của ngân hàng UOB, cho biết rủi ro lớn nhất mà ông và đội ngũ theo dõi là lạm phát trong quý cuối năm, vì diễn biến này phụ thuộc vào giá nhiên liệu toàn cầu.