Theo Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva, rủi ro lớn nhất hiện nay không chỉ là tăng trưởng chậm lại mà là khả năng lạm phát quay trở lại theo cách khó kiểm soát hơn nhiều so với giai đoạn hậu đại dịch. Khi xung đột kéo dài, thị trường năng lượng sẽ chịu tác động trực tiếp, đặc biệt là dầu mỏ – yếu tố đầu vào quan trọng của hầu hết các ngành kinh tế.

Trong kịch bản tiêu cực, giá dầu có thể tăng vọt lên khoảng 125 USD/thùng. Mức giá này không chỉ làm tăng chi phí vận tải mà còn kéo theo giá thực phẩm, sản xuất và dịch vụ leo thang. Khi chi phí đầu vào tăng đồng loạt, doanh nghiệp buộc phải chuyển gánh nặng sang người tiêu dùng, tạo ra một vòng xoáy lạm phát mới.

Điểm đáng lo ngại là lạm phát trong bối cảnh này không còn mang tính tạm thời. IMF nhấn mạnh nguy cơ “mất neo kỳ vọng lạm phát”, tức là người dân và doanh nghiệp bắt đầu tin rằng giá cả sẽ tiếp tục tăng trong tương lai. Khi kỳ vọng này hình thành, hành vi kinh tế sẽ thay đổi theo hướng củng cố lạm phát, khiến việc kiểm soát trở nên khó khăn hơn nhiều.

Hệ quả là các ngân hàng trung ương có thể buộc phải duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn dự kiến. Điều này sẽ làm chi phí vay vốn tăng, kìm hãm đầu tư và tiêu dùng, từ đó gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu. IMF cảnh báo rằng sự kết hợp giữa lạm phát cao và tăng trưởng chậm có thể đẩy kinh tế thế giới vào trạng thái gần suy thoái.

Rủi ro này đặc biệt lớn đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng. Khi giá dầu và khí đốt tăng mạnh, cán cân thương mại và tỷ giá có thể chịu áp lực, làm trầm trọng thêm lạm phát nội địa. Đồng thời, các quốc gia đang phát triển với dư địa chính sách hạn chế sẽ gặp khó khăn hơn trong việc ứng phó.

Ngoài yếu tố năng lượng, xung đột còn gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, làm tăng chi phí logistics và kéo dài thời gian giao hàng. Những yếu tố này tiếp tục khuếch đại áp lực giá cả, khiến lạm phát lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác nhau thay vì chỉ tập trung ở năng lượng.

IMF cũng lưu ý rằng môi trường hiện tại khác với các cú sốc trước đây. Sau nhiều năm đối phó với lạm phát cao, dư địa chính sách của các ngân hàng trung ương đã bị thu hẹp. Điều này khiến khả năng phản ứng trước một cú sốc mới trở nên hạn chế hơn, đồng thời làm gia tăng nguy cơ sai lệch chính sách.