Việt Nam đang giữ vị trí ngày càng quan trọng trong chiến lược kinh doanh của Heineken tại châu Á, cả ở thị trường tiêu dùng lẫn sản xuất. Tập đoàn bia Hà Lan đã xác định 17 thị trường trọng điểm trong chiến lược trung hạn đến năm 2030, trong đó Việt Nam được Chủ tịch Heineken khu vực châu Á, Thái Bình Dương (APAC) Jacco van der Linden đánh giá là một trong những thị trường hấp dẫn nhất thế giới.

Sau hơn ba thập niên hoạt động, Heineken đã đầu tư khoảng 1 tỉ USD vào Việt Nam và dự kiến rót thêm 500 triệu USD trong 5 đến 10 năm tới. Quy mô thị trường lớn, mức tiêu thụ bia bình quân đầu người cao cùng tốc độ phát triển kinh tế đã giúp Việt Nam nổi bật trong nhóm thị trường mà tập đoàn đặt ưu tiên.

Malaysia và Indonesia cũng nằm trong danh sách trọng điểm của Heineken tại khu vực. Tuy nhiên, theo ông van der Linden, quy mô thị trường Việt Nam lớn hơn đáng kể và mức tiêu thụ bình quân đầu người cũng cao hơn. Đây là một trong những lý do Việt Nam được đặt ở vị trí quan trọng trong kế hoạch phát triển của tập đoàn đến cuối thập niên này.

Heineken đã xây dựng vị thế mạnh tại Việt Nam nhờ các thương hiệu Heineken và Tiger, đặc biệt ở phân khúc bia cao cấp. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng tiếp theo đang được hãng tìm kiếm ở nhóm sản phẩm dành cho số đông người tiêu dùng.

Chiến lược này khiến danh mục thương hiệu của Heineken tại Việt Nam ngày càng đa dạng. Bên cạnh Heineken và Tiger, tập đoàn phát triển các thương hiệu có nguồn gốc địa phương như Larue và Bivina nhằm tiếp cận sâu hơn các nhóm khách hàng khác nhau.

"Ước mơ và tham vọng của tôi đối với Heineken Việt Nam là trở thành một tên tuổi mạnh mẽ hơn nữa ở mảng bia phổ thông", ông van der Linden nói.

Đây cũng là thị trường mà các doanh nghiệp bia nội địa như Sabeco, chủ sở hữu Bia Saigon, và Habeco, chủ sở hữu Bia Hà Nội, vẫn giữ vị thế đáng kể. Heineken đang tìm cách cạnh tranh bằng sự kết hợp giữa thương hiệu quốc tế, sản phẩm được điều chỉnh theo khẩu vị địa phương và năng lực phân phối.

Khả năng hiểu người tiêu dùng Việt Nam ngày càng trở thành một phần quan trọng trong chiến lược của tập đoàn. Theo ông van der Linden, những sản phẩm thành công tại châu Á thường được phát triển dựa trên thói quen và khẩu vị của người tiêu dùng trong khu vực, thay vì sao chép nguyên mẫu từ thị trường phương Tây.

Vai trò của Việt Nam trong Heineken còn nằm ở hoạt động sản xuất. Tập đoàn đang vận hành Nhà máy bia Vũng Tàu, cơ sở lớn nhất của hãng tại Việt Nam, đồng thời mở rộng nhà máy này nhằm biến đây thành cơ sở sản xuất bia lớn nhất của Heineken tại châu Á.

" Nấu bia là cuộc chơi về quy mô... chúng tôi muốn đầu tư vào Việt Nam để mở rộng hơn nữa", ông van der Linden nói.

Việc mở rộng công suất tại Việt Nam diễn ra trong quá trình Heineken tái tổ chức mạng lưới sản xuất tại châu Á. Tháng 3, tập đoàn công bố kế hoạch thu hẹp hoạt động tại nhà máy Tiger Beer ở Singapore và chuyển một phần sản xuất sang Việt Nam và Malaysia.

Động thái này gây chú ý bởi Tiger là thương hiệu có nguồn gốc Singapore và mang tính biểu tượng tại đảo quốc này. Tuy nhiên, Heineken cho rằng quyết định chủ yếu xuất phát từ bài toán kinh tế. Nhà máy tại Singapore đã hoạt động lâu năm, đòi hỏi khoản đầu tư lớn để tiếp tục duy trì và khó cạnh tranh về chi phí so với các cơ sở sản xuất khác trong khu vực.

Trong mạng lưới mới, Việt Nam có lợi thế về quy mô sản xuất, lực lượng lao động và thị trường tiêu thụ. Ông van der Linden đánh giá lao động Việt Nam có trình độ học vấn tốt, đặc biệt trong lĩnh vực chế tạo. Môi trường kinh doanh ổn định cũng giúp doanh nghiệp dễ lập kế hoạch đầu tư dài hạn.

"Chính phủ rất nhất quán, ổn định và hỗ trợ doanh nghiệp", ông nói, đồng thời cho rằng khả năng dự đoán các thay đổi chính sách giúp hoạt động quản lý của doanh nghiệp thuận lợi hơn.

Việc Heineken gia tăng đầu tư tại Việt Nam diễn ra trong bối cảnh châu Á, Thái Bình Dương ngày càng giữ vai trò quan trọng trong hoạt động toàn cầu của tập đoàn. Theo ông van der Linden, đây đã trở thành khu vực chiến lược cốt lõi nhờ dân số, đô thị hóa và sự mở rộng của tầng lớp trung lưu.

Thu nhập tăng đang thúc đẩy nhu cầu đối với các dòng bia cao cấp, trong khi thay đổi về lối sống tạo thêm cơ hội cho những sản phẩm mới. Châu Á cũng ngày càng có ảnh hưởng đến xu hướng tiêu dùng toàn cầu, khiến việc phát triển sản phẩm ngay trong khu vực trở nên quan trọng hơn đối với Heineken.

Tiger Crystal và Heineken Silver là hai ví dụ. Các sản phẩm này được phát triển tại châu Á nhằm đáp ứng khẩu vị địa phương, trong đó bia thường được sử dụng cùng bữa ăn. Dòng Heineken Silver có vị nhẹ hơn và ít đắng hơn, phù hợp với nhóm người tiêu dùng đang tìm kiếm trải nghiệm dễ uống.

Theo ông van der Linden, doanh nghiệp bia cần theo sát sự thay đổi trong khẩu vị và thói quen tiêu dùng tại từng thị trường. Những sản phẩm được phát triển ở phương Tây chưa chắc phù hợp nguyên bản tại châu Á.

Ấn Độ cũng được Heineken xem là cơ hội tăng trưởng dài hạn. Mức tiêu thụ bia bình quân đầu người tại nước này hiện chỉ khoảng 2 lít mỗi năm, thấp hơn nhiều so với Việt Nam, song thói quen của người tiêu dùng đang thay đổi, đặc biệt trong nhóm trẻ.

Tại Ấn Độ, bia đang dần được quan tâm hơn trong bối cảnh một bộ phận người trẻ chuyển sang những lựa chọn có nồng độ cồn thấp hơn so với các loại rượu mạnh truyền thống. Heineken đánh giá sự thay đổi này có thể tạo ra dư địa tăng trưởng trong dài hạn.

Danh sách ưu tiên của Heineken cũng cho thấy cách tập đoàn đánh giá từng thị trường châu Á. Nhật Bản là một trong những thị trường bia lớn trên thế giới, nhưng hiện chưa được xếp cùng nhóm ưu tiên như Việt Nam, Indonesia hay Ấn Độ.

Khi phân bổ nguồn lực, Heineken xem xét quy mô thị trường, tiềm năng tăng trưởng và khả năng xây dựng vị thế dẫn đầu. Nhật Bản có quy mô lớn nhưng sự hiện diện lâu đời của các nhà sản xuất bia trong nước khiến dư địa để Heineken vươn lên vị trí số một hoặc số hai bị hạn chế.

"Đối với chúng tôi, đó không phải là thị trường ưu tiên như Việt Nam, Ấn Độ hay Indonesia, vì một lý do rất đơn giản là chúng tôi không phải là thương hiệu số một hay số hai tại quốc gia đó", ông van der Linden nói.

Cách Heineken phân bổ vốn cho thấy Việt Nam đang được nhìn nhận từ hai góc độ, thị trường tiêu dùng lớn và cứ điểm sản xuất của khu vực. Khoản đầu tư 500 triệu USD dự kiến trong 5 đến 10 năm tới sẽ tiếp tục củng cố vai trò này.

Việc nâng công suất Nhà máy bia Vũng Tàu lên quy mô lớn nhất châu Á cũng cho thấy Việt Nam đang tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất của một tập đoàn bia toàn cầu. Cùng lúc, việc chuyển dịch một phần sản xuất Tiger từ Singapore sang Việt Nam và Malaysia phản ánh xu hướng tái cơ cấu mạng lưới dựa trên chi phí, quy mô và hiệu quả vận hành.

Đối với thị trường Việt Nam, cuộc cạnh tranh của Heineken trong giai đoạn tới sẽ diễn ra ở cả hai mặt trận. Một bên là cuộc đua thương hiệu tại phân khúc cao cấp, nơi Heineken và Tiger đã có vị trí vững chắc. Bên kia là phân khúc đại chúng, nơi các thương hiệu nội địa có lợi thế lâu năm về mạng lưới phân phối và mức độ am hiểu người tiêu dùng.

Khi Heineken tiếp tục rót vốn, Việt Nam sẽ vừa là nơi tiêu thụ sản phẩm, vừa đóng vai trò ngày càng lớn trong năng lực sản xuất của tập đoàn tại châu Á. Đây là thay đổi đáng chú ý sau 35 năm Heineken hiện diện tại thị trường Việt Nam.