Đức và Pháp đang hối thúc liên minh châu Âu (EU) trao thêm quyền hạn cho Ủy ban châu Âu, cho phép cơ quan này ngăn các nước tiếp cận thị trường chung nếu Trung Quốc hoặc những quốc gia khác gây bất ổn cho quan hệ thương mại.

Đề xuất được nêu trong bức thư gửi chủ tịch ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen hôm thứ Hai mà Bloomberg News được tiếp cận.

“Chúng ta cần trao cho ủy ban một công cụ đáng tin cậy để có thể phản ứng dứt khoát và có hệ thống,” bức thư viết, đồng thời đề xuất “các biện pháp mạnh mẽ, nếu cần có thể lập tức chặn quyền tiếp cận thị trường chung.”

Bức thư cũng kêu gọi xây dựng một công cụ có thể buộc châu Âu giảm sự phụ thuộc vào nước ngoài trong các chuỗi cung ứng.

Dù không nêu đích danh Trung Quốc, đề xuất được đưa ra khi EU đang tìm cách tái cân bằng quan hệ thương mại với nước này. Sự đồng thuận giữa Đức và Pháp tạo sức nặng đáng kể cho đề xuất trước hội nghị thượng đỉnh EU vào tuần tới, nơi các lãnh đạo sẽ thảo luận vấn đề này.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết Berlin và Paris xây dựng đề xuất trong bối cảnh khối đang “chịu ảnh hưởng nghiêm trọng” từ các hành vi thương mại không công bằng, khiến ủy ban cần những công cụ hiệu quả hơn.

“Chúng tôi muốn tạo điều kiện để ủy ban châu Âu hành động nhanh chóng khi cần,” Merz nói với các phóng viên tại Berlin. “Điểm yếu của chính sách thương mại châu Âu trong những năm gần đây là quá trình ra quyết định luôn mất quá nhiều thời gian.”

Các quan chức Đức, đề nghị giấu tên theo quy định của chính phủ, cho biết công cụ kiểm soát quyền tiếp cận thị trường nên được xem là một phương án đáp trả trong cuộc chiến thương mại toàn diện với một quốc gia như Trung Quốc. Chẳng hạn, công cụ này có thể được sử dụng nếu Trung Quốc chặn toàn bộ hoạt động xuất khẩu đất hiếm, nguyên liệu mà EU phụ thuộc để sản xuất các công nghệ hiện đại.

“Liên minh châu Âu đang đối mặt với những thách thức chưa từng có,” bức thư chung của Pháp và Đức viết, cho rằng các quốc gia đang biến thương mại thành vũ khí và gây méo mó thị trường. “Chúng ta cần hành động khẩn cấp để ứng phó với những mối đe dọa này, đa dạng hóa và giảm rủi ro.”

Bên cạnh các công cụ mới, Đức và Pháp cũng hối thúc EU tăng cường điều tra liệu toàn bộ một ngành, chẳng hạn hóa chất, nhựa hay xe hybrid, có đang chịu sự cạnh tranh không công bằng từ hàng nhập khẩu được trợ cấp lớn hay không. Những cuộc điều tra này có thể dẫn đến việc áp thuế mới.

Hiện các cuộc điều tra của EU thường tập trung vào từng sản phẩm cụ thể, thay vì toàn bộ ngành.

Hồi tháng 6, các lãnh đạo EU chỉ đạo ủy ban nối lại đàm phán với Bắc Kinh về thâm hụt thương mại của khối với Trung Quốc. Mức thâm hụt đạt 360,6 tỉ euro (404 tỉ USD) năm ngoái và tiếp tục nới rộng trong nửa đầu năm 2026.

Thực hiện chỉ đạo này, ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic đã khởi động vòng đàm phán mới với Bắc Kinh. Ông sẽ đến Trung Quốc vào cuối tuần này để đánh giá tình hình trước hội nghị thượng đỉnh sắp tới.

Song song đó, các nhà hoạch định chính sách EU tại Brussels đang nghiên cứu những biện pháp thương mại mới, nhằm giúp khối phản ứng nhanh và mạnh hơn với các quốc gia gây tổn hại đến quan hệ thương mại. Họ cũng xem xét các biện pháp khuyến khích đa dạng hóa chuỗi cung ứng.

Với sự hỗ trợ của Alberto Nardelli.