Trong giới đầu tư, có những thời điểm mà các con số tài chính đẹp đẽ vẫn khiến nhà đầu tư trở nên "vô cảm" với việc mua và nắm giữ cổ phiếu. Câu chuyện của cổ phiếu FPT trong hơn một năm qua chính là ví dụ điển hình nhất cho sự lệch pha kỳ vọng và thực tế này.

Nhìn vào đồ thị diễn biến từ quý II.2025 đến quý III.2026, chúng ta thấy một sự đối lập giữa hiệu quả kinh doanh và niềm tin của cổ đông. Về mặt lợi nhuận, "anh cả" ngành công nghệ Việt Nam vẫn duy trì một nền tảng vững chắc, khi lợi nhuận ròng liên tục giữ quanh mức 2.500 tỉ đồng mỗi quý, thậm chí đã lập đỉnh mới tại con số 2.567 tỉ đồng vào quý II.2026. 

Tuy nhiên, trái ngược với xu hướng tăng của lợi nhuận, giá cổ phiếu FPT lại vẽ nên một đường dốc xuống đầy thất vọng. Từ mức đỉnh 102.783 đồng vào đầu quý II năm ngoái, thị giá cổ phiếu này đã bốc hơi hơn 34% giá trị để chỉ còn 67.600 đồng vào sáng 31.7.2026. 

Sự nguội lạnh này không đến từ sa sút nội tại, mà phản ánh một nỗi sợ mang tính cấu trúc của các nhà đầu tư trước làn sóng AI. Các mô hình Agentic AI (AI tự vận hành dựa trên yêu cầu và quy trình của người dùng) đang phân chia lại "miếng bánh" của ngành dịch vụ công nghệ thông tin (CNTT) truyền thống, nơi mà những công việc như lập trình gia công, kiểm thử hay bảo trì đang bị đe dọa trực tiếp. 

“Các dịch vụ truyền thống như bảo trì cơ bản hay test thủ công sẽ dần mất đi hoặc bị thay thế đáng kể để nhường chỗ cho các dịch vụ chuyển đổi AI và triển khai các AI agent,” ông Nguyễn Thế Phương, phó tổng giám đốc kiêm CFO FPT, đã thẳng thắn thừa nhận trong buổi hội thảo trực tuyến ngày 30.7 do HSC tổ chức. 

Dòng vốn ngoại vì thế đã có xu hướng định giá lại toàn ngành dịch vụ CNTT, không chỉ tại Việt Nam mà còn trên toàn cầu. Tâm lý này đã đẩy P/E của FPT xuống vùng đáy 5 năm, ở mức khoảng 11,6x so với mức trung bình 20,2x trong quá khứ. Tỷ lệ sở hữu của các quỹ nước ngoài với cổ phiếu này cũng đã giảm từ mức hơn 21% vào đầu tháng 1.2026 xuống còn 16,5% vào cuối tháng 7 năm nay.

Khúc quanh khó khăn

Tại hội thảo trực tuyến của HSC, ông Phạm Minh Tuấn, Phó tổng giám đốc FPT kiêm Tổng giám đốc FPT Software, đã dùng một hình ảnh đầy ẩn dụ rằng trong các cuộc đua xe hơi, người ta chỉ có thể vượt nhau ở những khúc quanh khó khăn. Đối mặt với thách thức lớn, FPT đang nỗ lực biến cuộc khủng hoảng này thành cơ hội "sao đổi ngôi" thông qua chiến lược tái định vị từ Chuyển đổi số (DX) sang AI Transformation (AIX).

Doanh nghiệp nay định vị mình không còn chỉ "bán giờ công", mà trở thành nhà tích hợp hệ thống AI với các công cụ như FleziPT, EMT và hệ thống nhà máy AI Factory để cung cấp năng lực tính toán GPU và tư vấn, hỗ trợ hành trình chuyển đổi AI cho khách hàng. Thực tế cho thấy các tín hiệu phục hồi của doanh nghiệp đang tích cực, với lượng đơn hàng ký kết (backlog) tăng trưởng khoảng 32% trong 6 tháng đầu năm 2026. 

Tuy nhiên, con đường tiến tới kỷ nguyên AI của FPT vẫn không thiếu những rủi ro hiện hữu. Bên cạnh áp lực cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ Ấn Độ và các mô hình AI mới, FPT còn phải đối mặt với chi phí nhân sự chất lượng cao về AI và Data đang tăng nhanh. Quan trọng hơn là trong môi trường AI đang tiến hóa quá nhanh như hiện tại, tâm lý chi tiêu của khách hàng doanh nghiệp cũng sẽ mang tính ngắn hạn và thận trọng hơn.

Dẫu vậy, nhìn từ lăng kính của giới đầu tư, sự "bỏ rơi" của khối ngoại có thể đã đẩy định giá FPT về vùng hấp dẫn nhất trong nhiều năm. Ông Hoàng Huy, giám đốc Phòng Nghiên cứu Khách hàng Tổ chức tại Chứng khoán Maybank phân tích trong các năm trước, mức P/E trung bình 20x của FPT dựa trên kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận 20-25% mỗi năm. Hiện nay kỳ vọng này đang giảm còn 10-15% mỗi năm trong 2-3 năm tới. 

“Triển vọng chưa rõ ràng về điểm cân bằng của các các công ty CNTT truyền thống và các đối thủ mới là các công ty cung cấp nền tảng AI có thể sẽ tiếp tục phủ bóng lên triển vọng lợi nhuận và tâm lý nhà đầu tư. Nhưng nếu ngành dịch vụ CNTT sẽ tiếp tục phát triển và nếu FPT có thể duy trì mức tăng trưởng lợi nhuận 10-15% trong các năm tới, chúng tôi cho rằng mức định giá hiện tại đang trở nên hấp dẫn,” ông Huy nhận định với người viết qua thư điện tử.