Khi hàng tỉ USD rút khỏi các quỹ Bitcoin và Ether, dòng tiền lại đang đổ vào một ngách của thị trường crypto, nơi hứa hẹn mang lại điều mà các nhà đầu tư từ lâu luôn chật vật tìm kiếm ở tài sản kỹ thuật số: Lộ trình rõ ràng hơn để chuyển hóa các hoạt động kinh tế thành giá trị của token.

Minh chứng rõ ràng nhất cho xu hướng này chính là token HYPE, tài sản gắn liền với sàn giao dịch tiền số đang bùng nổ Hyperliquid. Trong bối cảnh Bitcoin, Ether và các đồng altcoin nhỏ hơn liên tiếp vấp ngã trong đợt suy thoái của thị trường năm nay, HYPE lại liên tục leo đỉnh. Token này đã chạm mức cao kỷ lục mọi thời đại là 75,50 USD vào thứ Hai và đã tăng khoảng 180% trong năm nay, đẩy giá trị vốn hóa thị trường vượt mốc 16 tỉ USD, đồng thời lọt vào top 10 tài sản kỹ thuật số lớn nhất tính theo vốn hóa, theo dữ liệu từ CoinGecko.

Sự dịch chuyển này là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh tâm lý e ngại rủi ro đang bao trùm thị trường. Kể từ tháng 5, các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) Bitcoin và Ether giao ngay tại Mỹ ghi nhận mức rút ròng lần lượt khoảng 3,4 tỉ USD và 674 triệu USD. Ngược lại, hai quỹ mới niêm yết của Bitwise Asset Management và 21Shares nhằm theo dõi đồng HYPE đã thu hút được khoảng 180 triệu USD tài sản trong vòng ba tuần kể từ khi ra mắt.

Lượng vốn đổ vào này tuy còn khiêm tốn nếu so với làn sóng bùng nổ chào đón các quỹ ETF Bitcoin giao ngay trước đây. Thế nhưng, chúng lại vô cùng nổi bật trong thời điểm dòng tiền liên tục tháo chạy khỏi nhiều sản phẩm đầu tư lớn nhất của thị trường crypto. Điều này cho thấy các nhà đầu tư đang trở nên chọn lọc hơn nhiều đối với danh mục đầu tư. Thay vì mua tiền số như một kênh đầu tư vĩ mô diện rộng, họ đang chuyển hướng sang hậu thuẫn cho các đồng token gắn liền với các nền tảng giao dịch cụ thể, gắn với doanh thu và hiệu suất hoạt động thực tế của doanh nghiệp.

“Kỷ nguyên của các tổ chức tài chính lớn trong thế giới tiền số mang lại các quyết định phân bổ vốn kỷ luật hơn, đồng thời thúc đẩy sự tập trung vào các yếu tố cơ bản cốt lõi,” ông Zach Pandl, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Grayscale Investments, quỹ vừa ra mắt sản phẩm ETF Hyperliquid vào hôm thứ Tư, cho biết. “Sự thành công của đồng token HYPE suy cho cùng phụ thuộc vào doanh thu thu phí của nền tảng này, hoàn toàn tương tự như bất kỳ công nghệ tài chính nào khác.”

Trong suốt phần lớn chiều dài lịch sử, thị trường crypto thường chỉ được giao dịch dựa trên một câu chuyện chung duy nhất. Khi đó, Bitcoin được coi là vàng kỹ thuật số. Ether là một ván cược vào việc áp dụng công nghệ chuỗi khối. Còn các đồng token nhỏ hơn là những phiên bản rủi ro cao hơn của các ứng dụng được xây dựng trên mạng lưới phi tập trung. Điều thường bị bỏ qua trong là cần có câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi cơ bản của mọi nhà đầu tư: Làm thế nào để giá trị do một doanh nghiệp blockchain tạo ra có thể tích lũy và chuyển hóa trực tiếp vào tay những người nắm giữ token?

Hyperliquid mang lại câu trả lời thỏa đáng. Nền tảng này là một sàn giao dịch phái sinh trên chuỗi khối (on-chain) đang tăng trưởng nhanh và hứa hẹn trở thành một trong các giao dịch sinh lời bậc nhất trong thế giới tiền số. Đồng token HYPE của họ được hưởng lợi từ cơ chế mua lại (buyback) được tài trợ trực tiếp bằng nguồn thu từ phí giao dịch. Theo đó, khối lượng giao dịch càng cao sẽ càng tạo ra nhiều doanh thu, từ đó kích hoạt các đợt thu mua token mạnh mẽ hơn trên thị trường mở. Điều này tạo ra một mối liên kết trực tiếp giữa mức độ hoạt động của sàn giao dịch và nhu cầu nắm giữ tài sản.

“Những nhà đầu tư truyền thống, với mối quan tâm đến dòng tiền, đang nhận thấy câu chuyện của HYPE dễ hiểu hơn nhiều, và cũng giúp họ dễ dàng hơn khi định giá một khoản đầu tư dài hạn,” ông Jeff Dorman, giám đốc đầu tư tại Arca, nhận định.

Sức hút này xuất hiện sau một trong những giai đoạn khắc nghiệt nhất lịch sử thị trường crypto đối với các token mang tính đầu cơ. Bitcoin, hiện giao dịch ở mức khoảng 65.000 USD, sụt giảm gần 50% so với mức đỉnh kỷ lục thiết lập vào tháng 10 năm ngoái. Hàng ngàn đồng altcoin từng một thời thăng hoa nhờ vào làn sóng FOMO, sự lăng xê của những người nổi tiếng và động lực từ cộng đồng mạng, giờ đây hoặc là đã sụp đổ hoàn toàn, hoặc rơi vào cảnh bị lãng quên. Thực tế này buộc các nhà đầu tư phải tập trung hơn vào việc đánh giá khả năng tạo doanh thu của một dự án, thu hút người dùng và kiến tạo những giá trị thực thụ ngoài việc đẩy giá token lên cao.

Một số nhà đầu tư nhìn thấy những điểm tương đồng trên thị trường crypto với sự tiến hóa của các công ty internet sau bong bóng dotcom sụp đổ.

“Thị trường tài sản kỹ thuật số có những điểm tương đồng nhất định với thời kỳ bùng nổ dotcom. Khi đó, trong làn sóng hào hứng ban đầu về Internet, hầu như bất kỳ công ty khởi nghiệp nào trong ngành cũng đều có khả năng thu hút vốn đầu tư,” ông Stephen Coltman, trưởng bộ phận vĩ mô tại 21Shares, đơn vị cung cấp THYP, một quỹ ETF Hyperliquid vừa ra mắt vào tháng 5, cho biết. “Nhưng sau đó là một cú sụp đổ khiến phần lớn các doanh nghiệp mới này phá sản, và trong những năm tiếp theo, những kẻ chiến thắng trong từng phân khúc thị trường mới dần lộ diện.”

Đợt tăng giá này cũng phản ánh mối quan tâm ngày càng lớn đối với các dự án crypto có khả năng tạo ra doanh thu và trích một phần trong số đó để mua lại token. Sức hút này càng tăng lên khi Hyperliquid đang mở rộng quy mô vượt ra ngoài mảng kinh doanh phái sinh cốt lõi của mình để tiến vào lĩnh vực mã hóa tài sản thế giới thực (RWA), thị trường cổ phiếu trước IPO và các hợp đồng dự đoán. Theo dữ liệu từ Hyperscreener, gần một phần ba hoạt động giao dịch trên nền tảng này hiện đến từ các tài sản thế giới thực được mã hóa.

Ông Timothy Misir, trưởng bộ phận nghiên cứu tại BRN, cho biết việc niêm yết các quỹ ETF đã thu hút được một nhóm người mới gia nhập thị trường. Trước khi các quỹ này được ra mắt, nhu cầu đối với HYPE phần lớn đến từ các nhà giao dịch tiền số và các nhà đầu tư đã tham gia hệ sinh thái. Giờ đây, các quỹ ETF cho phép các nhà đầu tư truyền thống đặt cược vào sự tăng trưởng của Hyperliquid mà không cần phải tự quản lý ví kỹ thuật số hay giao dịch trực tiếp trên các nền tảng crypto, theo lời ông Misir.

Điều đó có ý nghĩa vô cùng quan trọng do mô hình kinh doanh của Hyperliquid được thiết kế để tự tạo ra nguồn cầu cho chính mình. Dữ liệu từ DefiLlama cho thấy hầu như toàn bộ phí giao dịch phát sinh từ thị trường giao ngay (spot) và thị trường tương lai vĩnh cửu (perpetual) của Hyperliquid đều được sử dụng để mua lại token, ngoại trừ một số khoản phí dành cho nhà phát triển và phí đơn vị. Hyperliquid hiện chiếm hơn một phần ba tổng doanh thu được phân phối lại cho những người nắm giữ token trong số 855 giao thức do DefiLlama theo dõi.