3 giờ sáng ngày 4.2, khi phần lớn TP.HCM vẫn còn chìm trong giấc ngủ, chị Mai, một nhân viên văn phòng 30 tuổi, đã có mặt trước cửa hàng vàng Mi Hồng trên đường Bùi Hữu Nghĩa để lấy số. Trong trường hợp bạn đã quên, chính chị Mai cũng là người liên tục mua bạc để tích lũy mà newsletter này từng đề cập vào tháng trước. 

Tuy vậy với nhiều người đang xếp hàng mua vàng cùng chị Mai vào sáng tinh mơ, việc đứng chờ nhiều giờ không chỉ là mua một món tài sản tích lũy, mà còn là một khoản đầu tư đáng kỳ vọng, đặc biệt khi vàng đã bắt đầu có nhịp điều chỉnh sau hơn một năm tăng mạnh.   

Dữ liệu Wiigroup và Phú Quý cho thấy giá vàng SJC 1 lượng bán ra và bạc Phú Quý 1 lượng bán ra tại Việt Nam đã trải qua một chu kỳ tăng mạnh trong hơn một năm qua. Tính từ ngày 2.1.2025 đến sáng 5.2.2026, vàng đã tăng từ 85 triệu đồng lên 176 triệu đồng mỗi lượng - tương đương khoảng 107%. Trong cùng giai đoạn, bạc tăng từ 1,13 triệu đồng lên 3,18 triệu đồng mỗi lượng, tức hơn 182%.

Vậy cơn sốt vàng và bạc đến từ đâu? Nhà đầu tư đã tìm đến vàng trong môi trường bất ổn địa chính trị và những lo ngại về tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Các ngân hàng trung ương cũng gia tăng nắm giữ tài sản trú ẩn này, trong khi làn sóng đầu cơ từ Trung Quốc cũng góp phần đẩy giá lên cao hơn.

Nhưng rồi thông tin tổng thống Donald Trump dự định đề cử Kevin Warsh làm chủ tịch Fed xuất hiện vào cuối tuần trước đã trở thành chất xúc tác tức thì cho nhịp điều chỉnh. Giới giao dịch xem Warsh là ứng viên có lập trường “diều hâu”, làm dấy lên kỳ vọng chính sách tiền tệ thắt chặt hơn - vốn là yếu tố có thể hỗ trợ đồng USD và gây áp lực lên vàng.

Cú đảo chiều của vàng và bạc diễn ra ngay sau đó. Sau khi thiết lập đỉnh ngày 29.1.2026, vàng đã giảm hơn 5% xuống 181 triệu đồng; đến phiên 2.2, mức giảm nới rộng lên gần 13% khi giá lùi về 166 triệu đồng. Bạc thậm chí phản ứng dữ dội hơn: Giảm gần 9% ngay phiên kế tiếp và lao dốc hơn 32% trong vài ngày, rơi xuống khoảng 3,07 triệu đồng mỗi lượng, với biên độ điều chỉnh lớn gấp hơn hai lần vàng.

Góc nhìn từ giới cố vấn tài chính

Vậy có nên mua lúc này? Các chuyên gia không đưa ra một câu trả lời duy nhất.

Omen Quelvog, cố vấn tài chính tại Formynder Wealth Management, cho rằng hiện tại “cũng như mọi thời điểm khác, là lúc phù hợp để mua”, miễn là nhà đầu tư duy trì một danh mục cân bằng. “Sở hữu kim loại quý không phải là điều tệ. Nhưng việc phân bổ tỷ trọng quá lớn vào kim loại quý chỉ vì chúng đang tăng giá trong một giai đoạn có thể rủi ro hơn nhiều so với những gì mọi người nghĩ,” ông Quelvog cho biết. Theo các cố vấn tài chính trao đổi với Bloomberg, một danh mục cân bằng nên bao gồm khoảng 3% đến 10% vàng và bạc.

Ở chiều ngược lại, James Hargrave, nhà sáng lập Pillar Financial Planning, lại không khuyến khích khách hàng mua vàng hoặc bạc do mức độ biến động cao và lợi suất lịch sử thấp hơn cổ phiếu. Ông xem vàng là một “khoản đầu tư kém hiệu quả trong dài hạn” và cho rằng nhà đầu tư cá nhân nên cân nhắc bán ra. “Vàng và bạc chủ yếu được dùng như một công cụ lưu trữ giá trị. Đầu tư với tư duy như vậy là một cách tiếp cận đầy rủi ro.”

Những lập luận ủng hộ vàng vẫn xoay quanh vai trò “vịnh tránh bão” khi niềm tin vào tiền suy giảm, động thái tích lũy vàng của Trung Quốc. Còn với bạc, đó là tình trạng cầu vượt cung, đặc biệt với bạc trong các ngành năng lượng xanh, cùng áp lực lạm phát và nợ công toàn cầu.

Ngược lại, các tín hiệu cần thận trọng ngày càng rõ. Việc mua vàng hay bạc vật chất hiện nay thực sự là một cuộc chiến: Tại các cửa hàng lớn, tình trạng xếp hàng để lấy số vẫn tiếp diễn. Giao dịch bạc "giấy" chiếm ưu thế trong cơn sốt: Có những nơi hiện chỉ bán qua hợp đồng, hẹn 4-6 tháng sau mới giao hàng. Đáng chú ý, Nghị định 340/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 9.2 quy định giao dịch trên 20 triệu đồng phải chuyển khoản và cảnh báo rủi ro tịch thu vàng nếu giao dịch tại cơ sở không có giấy phép kinh doanh vàng miếng.

Khi kim loại quý trở thành câu chuyện được bàn từ vỉa hè tới văn phòng, thị trường thường đang ở trạng thái hưng phấn cao, và lịch sử cho thấy hưng phấn quá mức thường đi kèm rủi ro. Có lẽ điều đáng suy ngẫm nhất không nằm ở việc vàng hay bạc sẽ tăng hay giảm, mà ở cách mỗi nhà đầu tư phản ứng trước biến động. 

Nếu chị Mai mua vàng để ngủ ngon hơn, đó có thể là một lựa chọn mang tính phòng thủ. Nhưng với nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận nhanh, câu hỏi quan trọng có lẽ không phải “giá sẽ đi đâu”, mà là “mình chịu được bao nhiêu biến động”.