Báo cáo mới nhất mang tên “Doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam sẽ vượt mặt các đối thủ tại Thái Lan, Indonesia và Philippines” của Bloomberg Intelligence cho thấy nhóm bán lẻ hiện đại tại Việt Nam, với các gương mặt đại diện như Thế Giới Di Động (MWG), FPT Retail (FRT), PNJ và Masan Group (MSN), đang có tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận nhanh hơn hẳn nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu như Vinamilk (VNM) hay Sabeco (SAB).

Khoảng cách giữa tăng trưởng kết quả kinh doanh của nhóm bán lẻ với nhóm tiêu dùng tại Việt Nam đang dẫn đầu khu vực Đông Nam Á khi so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành.

Dẫn đầu khu vực 

Các nhà bán lẻ hiện đại tại Việt Nam như Thế Giới Di Động, FPT Retail hay PNJ đang tăng trưởng nhanh hơn hẳn so với nhóm doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng thiết yếu trong nước, chủ yếu là các nhà sản xuất thực phẩm, đồ uống đóng gói như Vinamilk hay Sabeco.

Chuyên viên phân tích từ Bloomberg Intelligence kỳ vọng doanh thu của nhóm bán lẻ sẽ tăng nhanh hơn nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu 17 điểm phần trăm, còn lợi nhuận hoạt động thì bỏ xa tới 24 điểm phần trăm trong năm nay, và khoảng cách này được dự báo duy trì tới năm 2028.

Nói cách khác, đây là tín hiệu tích cực riêng cho nhóm cổ phiếu bán lẻ: Những nhà bán lẻ hiện đại đang vượt lên các doanh nghiệp tiêu dùng thiết yếu cùng nước với tốc độ lớn hơn bất kỳ thị trường nào khác trong khu vực Đông Nam Á.

Nhìn sang các quốc gia khác, Indonesia có mức chênh lệch doanh thu đứng thứ hai sau Việt Nam, nhưng đến năm 2026 mức chênh lệch này lại đảo chiều thành âm ở lợi nhuận hoạt động, đồng nghĩa nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu tại đây tăng trưởng lợi nhuận nhanh hơn cả nhóm bán lẻ, tín hiệu cho thấy bán lẻ Indonesia đang chịu áp lực biên lợi nhuận hoặc phải đầu tư nhiều hơn.

Philippines có mức chênh lệch doanh thu hẹp hơn Việt Nam, nhờ sức sống của mô hình tạp hóa truyền thống sari-sari khiến bán lẻ hiện đại khó bứt tốc. Còn ở Thái Lan, nơi thị trường bán lẻ hiện đại đã trưởng thành, mức chênh lệch doanh thu là nhỏ nhất khu vực, do tăng trưởng ở đây phụ thuộc nhiều vào khuyến mãi và năng suất cửa hàng hơn là thu hút khách mới từ kênh truyền thống.

"Kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026 xác nhận đúng luận điểm của chúng tôi về khoảng cách trong tăng trưởng của doanh nghiệp bán lẻ. Các nhà bán lẻ hàng đầu ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu khoảng 38% và tăng trưởng lợi nhuận hoạt động gần 80%, vượt xa nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu và nhanh hơn các đối thủ bán lẻ tại Indonesia, Philippines và Thái Lan," bà Lea El-Hage, chuyên viên phân tích tại Bloomberg Intelligence, tác giả báo cáo trả lời Bloomberg Businessweek Vietnam.

Khoảng cách nới rộng giữa bán lẻ và tiêu dùng 

Theo cập nhật trong các báo cáo từ công ty chứng khoán Vietcap, kết quả kinh doanh nửa đầu 2026 của bảy doanh nghiệp tiêu dùng - bán lẻ được nhắc tới trong báo cáo của Bloomberg Intelligence đa phần đều duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận tốt so với cùng kỳ. 

Tăng trưởng cả doanh thu lẫn lợi nhuận hoạt động của nhóm bán lẻ đang cách xa nhóm tiêu dùng. Nói cách khác, con số thực tế xác nhận đúng luận điểm về khoảng cách tăng trưởng của báo cáo BI: bán lẻ hiện đại đang tăng trưởng nhanh hơn hẳn tiêu dùng thiết yếu, cả về doanh thu lẫn lợi nhuận.

Về doanh thu, MWG tăng 29% và MSN tăng 40% trong 6 tháng đầu năm, trong khi Sabeco chỉ tăng 6% và Masan Consumer tăng 14%. 

Xét về lợi nhuận, khoảng cách còn rõ hơn: Lợi nhuận MWG tăng 88%, FRT tăng 119% Ở nhóm tiêu dùng thiết yếu, VNM tăng 38,4%, Masan Consumer chỉ tăng 12% và Sabeco tăng 18%, dù trong quý 2 công ty ghi nhận lợi nhuận giảm 3%.

Các doanh nghiệp bán lẻ - tiêu dùng phần lớn ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận tích cực từ hai tới ba chữ số, nhưng động lực phía sau lại chia thành hai nhóm rõ rệt.

Một nhóm tăng trưởng đến từ đúng mảng kinh doanh cốt lõi: MWG tăng 100% nhờ cả Điện Máy Xanh lẫn Bách Hóa Xanh đều vượt kỳ vọng của Vietcap, FRT tăng 188% chủ yếu nhờ Long Châu, còn Vinamilk tăng 38,4% nhờ biên lợi nhuận gộp cải thiện và tỉ trọng sản phẩm cao cấp lần đầu vượt hai chữ số.

Nhóm còn lại tăng trưởng chủ yếu nhờ yếu tố thời vụ hoặc nằm ngoài mảng lõi: Lợi nhuận hợp nhất của MSN tăng vọt 203% chủ yếu nhờ giá vonfram lập kỷ lục tại mảng khai khoáng, trong khi MCH, mảng tiêu dùng cốt lõi, chỉ tăng 11%, còn chuỗi bán lẻ WinCommerce dù doanh thu cùng cửa hàng của minimart vẫn giữ đà tăng hai chữ số quý thứ tám liên tiếp thì đóng góp lợi nhuận cho tập đoàn vẫn còn khiêm tốn.

Sabeco cũng ghi nhận lợi nhuận sụt giảm, giảm 3% vì chi phí quảng cáo và khuyến mãi tăng mạnh ăn mòn phần lớn cải thiện của biên lợi nhuận gộp.

Bức tranh lợi nhuận đó dẫn tới câu hỏi tiếp theo: Định giá hiện tại đã phản ánh hết những kết quả này chưa? Theo chuyên viên phân tích từ Bloomberg Intelligence, bức tranh chung phân hóa các doanh nghiệp thành hai nhóm: Định giá dựa trên tăng trưởng, và định giá dựa trên sự ổn định của cổ phiếu (phòng thủ). 

Bốn nhóm doanh nghiệp đại diện cho mảng bán lẻ MWG, FRT, MSN, PNJ đều có tỉ lệ P/E điều chỉnh theo tăng trưởng (PEG - P/E ước tính của năm 2026 chia cho tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) của lợi nhuận sau thuế (NPAT) giai đoạn 2026–2028 ước tính) dưới 1 lần, tức được định giá hấp dẫn so với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận kỳ vọng trong 2 năm tiếp theo.

Tuy nhiên, việc hiện thực hóa kết quả còn phụ thuộc vào năng suất cửa hàng, việc mở rộng biên lợi nhuận và kiểm soát vốn lưu động, theo bà El-Hage. 

Một trường hợp đáng chú ý khác là MCH công ty con của MSN phụ trách mảng FMCG có thương hiệu: Dù không nằm trong nhóm bán lẻ, cổ phiếu này đang được định giá cao thứ hai toàn nhóm theo dõi của BI, với PEG 1,9 lần, phản ánh đúng vị thế dẫn đầu ngành hàng FMCG của MCH chứ không phải một mức giá rẻ đang chờ được thị trường ghi nhận.

"MWG cho thấy tín hiệu tốt cả về tăng trưởng lợi nhuận lẫn định giá, trong khi FRT có chất xúc tác mạnh từ mảng bán lẻ dược phẩm nhưng đi kèm mức kỳ vọng cao hơn cần vượt qua. MSN cũng hấp dẫn tương xứng với hồ sơ tăng trưởng, dù đây là câu chuyện nền tảng tiêu dùng rộng hơn là một nhà bán lẻ thuần túy," bà El-Hage trả lời người viết.

Ở chiều ngược lại, VNM có PEG 1,8 lần còn SAB lên tới 3,2 lần dù tỉ suất cổ tức hấp dẫn nhất với 10,9%, tức thị trường đang trả giá cao cho phần cổ tức ổn định của hai cổ phiếu này chứ không phải cho tăng trưởng. 

Riêng PNJ cũng nằm trong nhóm định giá hấp dẫn theo bảng của BI, nhưng diễn biến kinh doanh riêng của công ty trong quý 2 là một trường hợp đặc thù không được phân tích trong báo cáo này. 

Rủi ro trong ngoài 

Rủi ro lớn nhất trong nửa cuối năm, theo chuyên gia phân tích từ Bloomberg Intelligence vẫn là sức mua tiêu dùng chung và chi phí vận hành.

Giá dầu, chi phí logistics, tiện ích và chuỗi lạnh tăng cao có thể bào mòn biên lợi nhuận ngay cả khi doanh thu vẫn tăng trưởng tốt, đặc biệt khi các chuỗi bán lẻ mở rộng vào những khu vực có mật độ dân cư thấp hơn, nơi hiệu suất từng cửa hàng khó đạt được như các cửa hàng cũ. Đây là loại rủi ro mang tính khu vực, ảnh hưởng đồng đều đến các thị trường Đông Nam Á chứ không riêng Việt Nam.

Ở cấp độ từng doanh nghiệp, rủi ro mang màu sắc riêng biệt. "Trọng tâm sẽ là liệu các nhà bán lẻ có thể duy trì tăng trưởng doanh thu cùng cửa hàng, cải thiện năng suất cửa hàng và bảo vệ biên lợi nhuận trong khi tiếp tục mở rộng mạng lưới hay không," bà El-Hage trả lời người viết.

Nửa đầu năm 2026 đã chứng minh đúng luận điểm mở đầu của báo cáo BI. Việc giữ được thành tích đó trong 2 năm tiếp theo giữa lúc rủi ro dàn trải từ vĩ mô đến nội tại từng doanh nghiệp là một câu hỏi còn để ngỏ, và chính chuyên viên phân tích từ Bloomberg Intelligence cũng đánh giá “có vẻ khó để duy trì.”