Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Chuyên mục
Media
Báo cáo đặc biệt
Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Khám phá nhiều hơn với tài khoản
Đăng nhập để lưu trữ và dễ dàng truy cập những bài viết bạn yêu thích trên Bloomberg Businessweek Việt Nam.
BBWV - Được hứa hẹn sẽ giải phóng con người, AI rốt cuộc lại trói buộc giới tinh hoa Silicon vào guồng quay khốc liệt hơn. Khi năng suất tăng tốc, áp lực không dám ngắt kết nối đang đẩy họ đến bờ vực kiệt sức.
Minh họa: Mina Y. Lu vẽ cho Bloomberg
Tác giả: Rebecca Torrence và Natasha Mascarenhas
27 tháng 06, 2026 lúc 9:00 AM
Tóm tắt bài viết bởi
Matt Van Horn, một doanh nhân khởi nghiệp nhiều lần và là cha của bốn đứa trẻ, không bao giờ tắt máy tính xách tay của mình nữa. Ông có hơn nửa tá agent trí tuệ nhân tạo (AI) chạy liên tục trong Claude Code của Anthropic. Cứ khoảng 10 phút, chúng lại hỏi ông phải làm gì tiếp theo.
Ông vẫn để laptop chạy khi đang ở buổi tập bóng đá của con, khi đưa chúng đến trường và cả trong khách sạn khi đi nghỉ. Khi ông đi ngủ, một agent sẽ đứng ra trông chừng những agent còn lại.
Van Horn là một trong nhiều nhà sáng lập có công việc đã được AI thay đổi hoàn toàn. Khi xây dựng công ty mới nhất của mình, ông đã sử dụng các agent AI để đóng góp vào hàng trăm dự án trên GitHub. Nhưng ông và nhiều người ủng hộ AI khác cũng đang làm việc nhiều giờ hơn bao giờ hết khi họ phải vật lộn với nỗi lo về việc AI có thể tiến bộ ra sao nếu họ ngắt kết nối.
Sau 15 phút trò chuyện với một phóng viên của Bloomberg, ông lưu ý rằng hầu hết các agent của mình có lẽ đang chờ đợi lệnh tiếp theo. "Tôi không có bác sĩ trị liệu, nhưng nếu có, họ sẽ nói kiểu, 'Không sao đâu, Matt.'" ông cười nói. "Họ nói rằng các agent được cho là sẽ làm việc thay chúng ta, nhưng tôi chưa bao giờ làm việc chăm chỉ hơn thế trong đời. Chỉ là năng suất của tôi cao hơn 100 lần so với trước đây."
Ngành công nghệ đã quảng bá AI như một công cụ giải phóng vĩ đại, với sức mạnh san phẳng hệ thống cấp bậc, loại bỏ công việc nhàm chán và giải phóng con người cho những công việc cấp cao hơn. Nhưng các cuộc phỏng vấn với hơn một chục người ủng hộ AI, bao gồm các nhà sáng lập, nhân viên, nhà đầu tư và chuyên gia tư vấn sự nghiệp, đã tiết lộ một điều phức tạp hơn: Những kiến trúc sư của thế giới không tưởng do AI hứa hẹn lại không thể ngừng xây dựng. Và điều đó đang dẫn đến một làn sóng lo âu không ngừng.
Các kỹ sư đang làm việc đến 4 giờ sáng để chứng tỏ năng suất ngang bằng với các agent mà họ đang triển khai. Các startup đang tạo ra các chương trình tư vấn nội bộ để nhân viên có thể trút bầu tâm sự về tình trạng kiệt sức do AI hoặc hợp tác với một "đại sứ AI" tự xưng, người có thể giúp họ học cách sử dụng công nghệ tốt hơn. Tại San Francisco, những cuộc đi bộ vì sức khỏe tâm thần diễn ra dưới bóng những chiếc máy bay nhỏ bay biểu ngữ kêu gọi ngừng tuyển dụng con người, và các tối thứ Sáu ngày càng có nhiều "tiệc chạm cỏ," những không gian chủ đích không nói về AI vì mọi nơi khác đã bị nó xâm chiếm.
"Khối Fortune 500 đang trải qua một cơn hoảng loạn tập thể," CEO của Writer, bà May Habib, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg News tại một hội nghị về AI ở San Francisco. "Sự căng thẳng, lo âu, không có khả năng đưa ra quyết định khi lĩnh vực này đang thay đổi quá nhanh và thực tế là không ai muốn mắc một sai lầm lớn giới hạn sự nghiệp. Chúng tôi chắc chắn đang chứng kiến điều đó."
Hiện tại, nỗi lo âu suốt ngày đêm đi kèm với việc quản lý các agent AI là phổ biến nhất trong giới lập trình viên ở thung lũng Silicon. Nhưng khi các loại công việc mà AI có thể làm ngày càng mở rộng, nhiều ngành nghề khác cũng bắt đầu cảm thấy áp lực tương tự.
Thung lũng Silicon từ lâu đã lãng mạn hóa hình ảnh nhà sáng lập nghiện công việc. Nhưng những áp lực cạnh tranh từng thúc đẩy các doanh nhân dị biệt như Elon Musk phải ngủ trên sàn nhà máy đang đạt đến một tầm cao mới với tốc độ tiến bộ của AI. Những cải tiến đột ngột trong công nghệ có thể mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các công ty và nhà đầu tư của họ và những tổn thất to lớn cho bất kỳ ai mà thị trường cho là có thể thay thế.
Đối với nhiều nhà sáng lập và nhà phát triển, việc theo kịp AI đã trở thành mục tiêu duy nhất của cuộc đời. Tanay Kothari, nhà sáng lập và CEO của startup Wispr AI, đang đối mặt với áp lực bằng cách làm việc 16 giờ hoặc hơn mỗi ngày. Vào tháng 5, anh đã ngủ tại văn phòng trong ba tuần liên tiếp, trên một trong vài chiếc giường anh mua cho nhân viên.
"Nếu Wispr không đạt doanh thu hàng tỉ đô la vào năm 2027, thì công ty sẽ tiêu đời," anh nói. "Có một mối đe dọa hiện hữu lớn đang lơ lửng. Mọi thứ cần phải xảy ra ngay bây giờ."
Sự cấp bách đó đang lan xuống các giám đốc điều hành và nhân viên khác, nhiều người trong số họ được cấp trên chỉ thị sử dụng AI càng nhiều càng tốt, nhưng lại có rất ít hướng dẫn về việc đó nên trông như thế nào, theo Kyle Elliott, chuyên gia tư vấn sự nghiệp công nghệ.
Tất cả nỗi phiền muộn vì AI đó lại tốt cho ngành tư vấn sự nghiệp: Elliott cho biết năm 2026 là năm bận rộn nhất của ông cho đến nay, khi nhân viên ở thung lũng Silicon tìm đến ông hàng loạt. Nhiều người muốn được giúp đỡ để chuẩn bị cho khả năng bị sa thải vì AI. Những người khác, suy sụp vì kiệt sức do AI, đang tìm cách chuyển sang các vai trò doanh nghiệp truyền thống hơn để cố gắng tìm lại nhịp độ chậm rãi và sự ổn định mà họ đã mất.
Khi AI bắt đầu đảm nhận các công việc hành chính, nhân viên nhận thấy mình bị cướp đi thời gian nghỉ ngơi cho tinh thần. "Tôi thấy rất nhiều người bị kiệt sức, vì tất cả thời gian của họ đều tập trung vào những việc thực sự ở cấp độ cao. Sếp của họ nói, 'Bây giờ bạn không làm công việc hành chính nữa, nên tôi muốn bạn dành tám tiếng mỗi ngày cho chiến lược', điều này thực sự mệt mỏi," Elliott nói.
Không chỉ các lập trình viên mới cảm thấy áp lực. Daniel McCallum, giám đốc marketing tại Wispr, đã có hai thập kỷ làm việc trong các vị trí không liên quan kỹ thuật. Anh chứng kiến các kỹ sư xung quanh mình trở nên năng suất hơn gấp nhiều lần với AI và đột nhiên cảm thấy như mình đang bị tụt lại phía sau. Khoảng sáu tháng trước, anh bắt đầu thử nghiệm nhiều hơn với ChatGPT và Claude Code.
"Tôi nghĩ mọi người, bất kể chuyên môn nào, đều đang tự hỏi kỹ năng mà họ đã dành rất nhiều thời gian để trau dồi sẽ còn phù hợp như thế nào trong tương lai," anh nói. "Tôi cảm thấy rất bất cập, và tôi đã phải chủ động chứng minh sự phù hợp đó cho chính mình."
Tại nhiều startup, các nhà sáng lập đang thúc đẩy đội ngũ quản lý của mình tích hợp AI vào công việc, đôi khi bằng một cách ép buộc. CEO của Chainguard, Dan Lorenc, gần đây đã nói với nhân viên rằng các quản lý kỹ thuật nên xếp hạng trong khoảng top 50% về mức độ sử dụng Claude Code so với nhân viên cấp dưới của họ.
"Những nhà lãnh đạo ở dưới mức 50% không có đủ kinh nghiệm trực tiếp về những gì có thể làm được," một bản ghi nhớ của Lorenc mà Bloomberg có được viết. "Họ không thể khoanh vùng công việc một cách chính xác, không thể đặt ra những kỳ vọng thực tế và không thể huấn luyện đội ngũ của mình về các công cụ này. Họ đang dẫn dắt một cuộc chuyển đổi mà chính họ chưa từng trải nghiệm."
Ông nói thêm, "Điều này áp dụng ở mọi nơi. Kỹ thuật chỉ là nơi chúng ta bắt đầu."
Làn sóng chốt đơn
Một dạng áp lực từ AI cũng đang gây khó khăn cho các nhà đầu tư công nghệ, khi tốc độ tăng trưởng nhanh hơn của các startup làm tăng tốc độ các thương vụ và đẩy các nhà đầu tư phải làm bất cứ điều gì cần thiết để đánh bại đối thủ cạnh tranh.
Darian Shirazi vẫn còn ở bệnh viện với vợ và đứa con mới sinh khi anh nhận ra công ty đầu tư mạo hiểm của mình sắp để tuột mất một thương vụ AI. Là một đối tác chung của Gradient Ventures, một công ty tách ra từ Alphabet, anh đang cố gắng đầu tư vào startup AI Linkup, cạnh tranh với một số công ty đầu tư mạo hiểm khác cũng đã gửi bản điều khoản cho công ty này.
Vợ anh, Hilary Shirazi, một giám đốc điều hành tại ứng dụng năng suất AI Notion, khuyến khích anh chiến đấu cho thương vụ này. Cả cô và Shirazi đều đã nghỉ phép chăm con khi đứa con đầu lòng của họ chào đời, nhưng giờ đây Shirazi cảm thấy anh không thể ngừng làm việc.
Đó là một dạng lo âu khác từ AI, một nỗi ám ảnh ngay cả những người không dành cả ngày để theo dõi các đàn agent: Tốc độ tiến bộ của AI đã tạo ra một nỗi sợ bỏ lỡ lan tỏa khắp nơi.
"Đơn giản là không thể nghỉ ngơi vào lúc này. Mỗi ngày trôi qua giống như bạn đang mất đi cả một tháng," Shirazi nói. "Trong kỷ nguyên AI, nếu bạn bỏ lỡ một vài thứ, nó có thể thay đổi cả sự nghiệp của bạn." Cuối cùng, anh đã giành được cơ hội đầu tư vào công ty.
Thêm vào nỗi lo âu về AI của thung lũng Silicon là một cuộc chạy đua tuyển dụng nhân tài hàng đầu. George Kurdin, nhà sáng lập startup tài chính AI Monk, gần đây đã đưa ra một đề nghị đáng ngạc nhiên cho bất kỳ ai chịu lắng nghe: Anh sẽ trả một năm tiền thuê nhà cho bất kỳ ai giới thiệu thành công một kỹ sư mà startup tài chính của anh sau đó tuyển dụng.
Kurdin nói rằng thời điểm này đòi hỏi anh phải tập trung vào một phân khúc của thị trường lao động mà các công ty lớn hơn đang bỏ qua: Nhân tài trẻ. Tại startup có trụ sở tại New York của mình, Kurdin đã đài thọ chi phí đi lại cho các sinh viên mới tốt nghiệp từ các trường đại học hàng đầu đến phỏng vấn và đã loại bỏ các bài kiểm tra mang về nhà để thay bằng các cuộc gặp mặt trực tiếp, điều mà anh nghĩ sẽ giúp các ứng viên trẻ có nhiều cơ hội việc làm hơn.
Nếu anh không tuyển dụng được những kỹ sư đó sớm, theo Kurdin, anh sẽ bị mắc kẹt trong cuộc chiến giành giật họ với những "con cưng" của thung lũng Silicon như Anduril. (Cho đến nay, Monk vẫn chưa tuyển được ai từ nỗ lực kéo dài hàng tháng của họ để đổi tiền thuê nhà lấy một lời giới thiệu tốt, mặc dù đã thực hiện nhiều cuộc phỏng vấn.)
Các chuyên gia công nghệ thường khuyên nhân viên đối phó với nỗi lo âu về AI bằng cách thích ứng kỹ năng hoặc chuyển hướng sự nghiệp, thay vì chống lại sự thay đổi. Và đối với một số người thực sự thích ứng, như McCallum của Wispr, một cảm giác an toàn hiếm có đang chờ đợi ở phía bên kia. McCallum nói rằng việc nắm vững những kiến thức cơ bản của Claude Code đã mang lại sự giải phóng. Anh nói, giờ đây anh đơn giản là làm tốt hơn công việc của mình, năng suất hơn 10 lần và là một nhà lãnh đạo hiệu quả hơn cho đội ngũ của mình.
Nhưng nhiều người trong ngành công nghệ nói rằng giải pháp cho sự lo âu do công việc gây ra là làm việc nhiều hơn.
Trong tháng qua, Rui Ma, một nhà phát triển 45 tuổi và là một người mẹ ở Vùng Vịnh, đã nhận được cùng một lời cảnh báo nhiều lần từ trợ lý lập trình của mình: Hãy đi ngủ đi.
Ma nói rằng hàng ngày, Claude Code nói với cô rằng họ đã làm đủ việc cho ngày hôm đó và có thể tiếp tục vào ngày mai. Khi cô nói với chatbot của mình rằng cô cần hoàn thành một nhiệm vụ trước khi đi nghỉ ở Grand Canyon, Claude Code đã nói, "Bạn nên đi nghỉ ngay bây giờ," và đề nghị hoàn thành một phần nhỏ công việc của cô để cô có thể lên máy bay đúng giờ.
Ở thung lũng Silicon ngày nay, ngay cả một lời khuyên vô thưởng vô phạt như vậy cũng được hiểu là một dấu hiệu của thời đại: Ma cho rằng đó là cách làm khôn khéo của Anthropic để hạn chế mức sử dụng. (Một phát ngôn viên của Anthropic cho biết, "Claude không được cung cấp bối cảnh về giới hạn sử dụng của người dùng trong bất kỳ sản phẩm nào của chúng tôi, và đây cũng không phải là một tính năng cụ thể nào cả.") Trong khi đó, Ma biết ơn vì AI đang trở nên đủ tốt để cô có thể đi ngủ vào nửa đêm thay vì 3 giờ sáng và việc điều hành văn phòng hỗ trợ cho công việc tư vấn của cô đang trở nên đơn giản hơn.
Và khi công nghệ không hoạt động hết công suất cho công việc kinh doanh của cô, nó lại đang xây dựng các ứng dụng AI cho các con của cô, cả hai đều dưới 4 tuổi.
"Tôi hiểu nỗi sợ bị bỏ lỡ, đã biến thành nỗi sợ trở nên lỗi thời," cô nói. Tuy nhiên, cô vẫn khẳng định, "Tôi là một người lạc quan về công nghệ hơn."
Với sự hỗ trợ từ Harry Suhartono
Theo Bloomberg
Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn
https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/ai-dang-khien-thung-lung-silicon-vua-nang-suat-vua-lo-au-va-khong-dam-ngat-ket-noi-58866.html
Tặng bài viết
Đối với thành viên đã trả phí, bạn có 5 bài viết mỗi tháng để gửi tặng. Người nhận quà tặng có thể đọc bài viết đầy đủ miễn phí và không cần đăng ký gói sản phẩm.
Bạn còn 5 bài viết có thể tặng
Liên kết quà tặng có giá trị trong vòng 7 ngày.
BÀI LIÊN QUAN