Gần hai tháng kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát, thị trường chứng khoán toàn cầu đang có một đợt tăng mạnh đầy thách thức. Từ Mỹ đến Đài Loan và Hàn Quốc, thị trường đang cho thấy sự lệch pha ngày càng rõ ràng. Căng thẳng địa chính trị vẫn ở mức cao, nhưng cổ phiếu lại tiến sát các đỉnh lịch sử.

Sau cú sốc ban đầu, thị trường tài chính phần lớn đã gác lại xung đột để tập trung vào nền tảng doanh nghiệp dù giá dầu vẫn ở mức cao. Nhà đầu tư quay trở lại mạnh mẽ với làn sóng AI và cổ phiếu thị trường mới nổi, cho thấy họ tin rằng giai đoạn biến động tồi tệ nhất đã qua. Đồng USD cũng đã mất phần lớn mức tăng kể từ khi xung đột bắt đầu.

“Thị trường có thể đang xem tình huống này là tạm thời, trong khi thực tế tác động của nó sẽ kéo dài và dần lan tỏa trong hệ thống,” bà Magdalena Polan, trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế vĩ mô thị trường mới nổi tại PGIM Fixed Income, nhận định. “Nhà đầu tư vẫn tập trung vào thanh khoản toàn cầu và nhìn nhận các yếu tố nền tảng theo hướng lạc quan.”

Đỉnh điểm bất định đã qua

Các nhà phân tích cho rằng thị trường đã phản ánh kịch bản xấu nhất vào giá và tin vào khả năng hạ nhiệt xung đột. Khi giới chức ở cả Washington và Tehran vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại, cùng với việc kéo dài thỏa thuận ngừng bắn, thị trường vẫn tin rằng sẽ đạt được một thỏa thuận. Nói cách khác, dù căng thẳng còn tồn tại, ngày càng nhiều người tin rằng kết quả cuối cùng sẽ là ngoại giao thay vì đổ vỡ toàn diện.

Tâm lý mua khi giá giảm

Tin tức dồn dập và các quyết định thay đổi liên tục từ Tổng thống Donald Trump đã khiến nhiều nhà đầu tư trở tay không kịp. Không ít người nhắc lại kịch bản đầu năm 2022 trong cuộc chiến tại Ukraine, khi đợt bán tháo cổ phiếu và cú tăng vọt của hàng hóa nhanh chóng đảo chiều, đưa thị trường trở lại trạng thái bình thường. Nhiều năm quen với biến động theo tin tức cùng thói quen mua vào khi giá giảm khiến nhà đầu tư ngày càng ít kiên nhẫn với quan điểm bi quan kéo dài.

Lớp đệm từ giá dầu mỏ

Cú sốc nguồn cung năng lượng do chiến sự có thể đã đẩy giá dầu và xăng tăng lên. Tuy nhiên, ngoài một số điểm thiếu hụt cục bộ tại các nền kinh tế mới nổi, tình hình chưa dẫn đến sự đình trệ diện rộng như lo ngại trước đó. Việc xả kho dự trữ dầu chiến lược ở mức kỷ lục, năng lực dự phòng từ các nước sản xuất lớn và nhu cầu suy yếu đã phần nào giảm bớt tác động. Tuy nhiên, nếu gián đoạn kéo dài tại eo biển Hormuz, rủi ro kinh tế nghiêm trọng hơn vẫn có thể xảy ra.

Lợi nhuận doanh nghiệp vững vàng

Kết quả kinh doanh đã tiếp thêm động lực quan trọng cho thị trường. Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, gần 80% doanh nghiệp trong chỉ số S&P 500 công bố kết quả quý I đều vượt dự báo lợi nhuận của giới phân tích. Nhiều công ty chứng khoán đã nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận cho cả năm, khiến các nhà phân tích trở nên lạc quan hơn về nền tảng cơ bản.

Câu chuyện AI trở lại

Cổ phiếu công nghệ đang là động lực chính của đà tăng, khi lợi nhuận cho thấy khả năng chống chịu tốt trong bối cảnh chiến sự nhờ nhu cầu trí tuệ nhân tạo vẫn mạnh. Ngày thứ Năm, SK Hynix công bố lợi nhuận quý tăng gấp năm lần, đồng thời tái khẳng định kế hoạch tăng mạnh chi tiêu.

Trước đó, Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) đã nâng dự báo doanh thu năm 2026, còn Samsung Electronics ghi nhận lợi nhuận quý tăng gấp tám lần. Các nhà phân tích cho rằng kết quả kinh doanh sắp tới cùng kế hoạch chi tiêu của các tập đoàn công nghệ quy mô lớn sẽ là chất xúc tác quan trọng để thị trường tiếp tục đi lên.

— Với sự hỗ trợ của Dan Murtaugh