Xung đột Trung Đông đang trở thành một biến số mới với nhiều nhóm ngành kinh tế tại Việt Nam, dù mức độ liên kết thương mại trực tiếp giữa Việt Nam và khu vực này tương đối thấp. 

Cụ thể, tổng kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và tám quốc gia dọc eo biển Hormuz đạt khoảng 19 tỉ USD trong năm 2024, tương đương khoảng 2% tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam, trong đó giao thương với Iran chỉ khoảng 100 triệu USD.

Theo phân tích của Chứng khoán Maybank, “bất kỳ tác động lan tỏa nào tới Việt Nam sẽ ở mức có thể kiểm soát được do mức độ tiếp xúc trực tiếp với khu vực này khá hạn chế,” tuy nhiên xung đột vẫn có thể ảnh hưởng đến từng ngành thông qua giá dầu, gián đoạn chuỗi cung ứng và biến động tỷ giá.

Nhóm được đánh giá hưởng lợi rõ rệt nhất là năng lượng. Theo Chứng khoán Maybank, các doanh nghiệp thượng nguồn như PVS và PVD có thể hưởng lợi khi giá dầu cao hơn giúp cải thiện nhu cầu dịch vụ và gia tăng biên lợi nhuận. Ở khâu trung nguồn và hạ nguồn, các doanh nghiệp lọc hóa dầu và phân phối xăng dầu như BSR hay PLX cũng có thể ghi nhận lợi nhuận tồn kho nếu giá dầu tăng trong chu kỳ tới.

Nhóm hóa chất và phân bón cũng được xem là điểm sáng. Khoảng 8 triệu tấn urê - tương đương 17% xuất khẩu urê toàn cầu - đi qua eo biển Hormuz mỗi năm. Nếu tuyến vận tải này bị gián đoạn, nguồn cung toàn cầu có thể bị thắt chặt và hỗ trợ giá phân bón quốc tế, qua đó cải thiện biên lợi nhuận cho các doanh nghiệp trong nước như DPM và DCM.

Ngược lại, một số ngành có thể chịu áp lực từ chi phí năng lượng tăng. Logistics hàng không, bao gồm Vietnam Airlines (HVN) và Vietjet Air (VJC) là nhóm nhạy cảm nhất khi giá nhiên liệu bay tăng và các tuyến bay dài qua Trung Đông có thể phải thay đổi lộ trình nếu căng thẳng leo thang, kéo dài thời gian bay và làm tăng chi phí vận hành.

Một số doanh nghiệp xuất khẩu có thị trường Trung Đông cũng có thể chịu rủi ro nếu xung đột kéo dài. Chẳng hạn, Vinamilk (VNM) có khoảng 80% doanh thu xuất khẩu - tương đương khoảng 9% tổng doanh thu - đến từ khu vực Trung Đông, khiến doanh nghiệp nhạy cảm hơn với các gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz.

Trong khi đó, các ngành ngân hàng, bán lẻ và bất động sản được đánh giá chịu tác động trực tiếp khá hạn chế. Maybank cho rằng các ngân hàng Việt Nam “có khả năng gần như không có mức độ cho vay trực tiếp đáng kể đối với khu vực Trung Đông”, trong khi những ảnh hưởng nếu xảy ra chủ yếu đến từ biến động tỷ giá hoặc chi phí nguyên vật liệu gia tăng.

Chứng khoán Việt Nam mở cửa phiên giao dịch ngày 4.3 trong trạng thái thận trọng khi căng thẳng Trung Đông leo thang. Áp lực bán gia tăng ngay từ đầu phiên khiến nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn điều chỉnh, song lực cầu bắt đáy về cuối phiên đã giúp chỉ số đảo chiều. Chỉ số VN-Index đóng cửa tại 1.818,27 điểm, tăng 5,13 điểm (0,28%), trong khi VN30 giảm nhẹ 0,14%, theo dữ liệu Bloomberg. Thanh khoản duy trì ở mức cao với hơn 1,56 tỉ cổ phiếu được giao dịch, tương ứng giá trị gần 47.736 tỉ đồng.