Xung đột kéo dài tại Trung Đông đang củng cố vai trò thống trị của đồng USD trong thương mại toàn cầu, theo một thước đo hoạt động trên thị trường ngoại hối liên ngân hàng.

Tỉ trọng của đồng bạc xanh trong các giao dịch quốc tế đã tăng lên mức kỷ lục 51,1% trong tháng 3 từ mức 49,2% của một tháng trước đó, theo dữ liệu mới nhất do dịch vụ nhắn tin tài chính toàn cầu Swift tổng hợp. Đây là mức cao nhất kể từ năm 2023, thời điểm tổ chức điều chỉnh phương pháp thu thập dữ liệu giao dịch.

Các ngân hàng lớn trên toàn cầu sử dụng Swift để liên lạc với nhau và thực hiện các giao dịch tiền tệ liên ngân hàng. Đồng tiền dự trữ chủ chốt của thế giới đứng đầu, theo sau là euro với khoảng 21% thị phần giao dịch qua Swift, tiếp đến là bảng Anh, yen Nhật, Nhân dân tệ Trung Quốc và đô la Canada.

Trong năm 2025, một chỉ số đo sức mạnh của USD đã giảm 8%, xuống mức thấp nhất trong bốn năm. Kể từ khi xung đột với Iran bùng phát vào cuối tháng 2, đồng tiền này đã tăng khoảng 0,8%.

Hoạt động giao dịch trên thị trường tiền tệ đã biến động mạnh trong tháng trước sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Điều này kéo theo làn sóng bán tháo tài sản rủi ro trên toàn cầu, giá dầu tăng vọt và nhu cầu đối với đồng USD như một tài sản trú ẩn an toàn gia tăng.

Một thước đo về mức biến động kỳ vọng của đồng USD trong tháng tới đã tăng lên mức cao nhất trong 10 tháng vào tháng 3. Tuy nhiên, những dao động này sau đó đã hạ nhiệt khi nhà đầu tư chuyển sự chú ý sang triển vọng đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Nhận định từ các chiến lược gia Bloomberg:

“Thị trường đang đặt nhiều kỳ vọng vào mong muốn chấm dứt chiến sự với Iran của Tổng thống Trump, xem nguy cơ leo thang trở lại là thấp dù tình hình thực tế vẫn rất khó lường. Nhà đầu tư quay lại tìm điểm tựa ở kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng, động lực tăng chi tiêu cho AI và sức chống chịu của người tiêu dùng Mỹ trước giá xăng tăng cao tốt hơn lo ngại ban đầu.”

— Michael Ball, chiến lược gia vĩ mô, Markets Live.

Dù vậy, giới đầu tư vẫn theo dõi sát sao mức độ sử dụng đồng USD trên phạm vi quốc tế cũng như sức hấp dẫn của tài sản Mỹ nói chung, kể từ khi Tổng thống Donald Trump công bố chương trình thuế quan quy mô lớn vào đầu năm ngoái.

“Chúng tôi nhận thấy xu hướng đa dạng hóa rộng hơn, thay vì rời bỏ USD một cách triệt để, và dữ liệu hiện chưa cho thấy làn sóng giảm phụ thuộc vào USD trên diện rộng,” bà Chang và các cộng sự tại JPMorgan cho biết.

Dữ liệu của Swift chưa phản ánh toàn bộ thị trường ngoại hối trị giá 9,5 ngàn tỉ USD mỗi ngày. Chẳng hạn, từ năm 2022, tổ chức này đã loại một số ngân hàng lớn của Nga khỏi hệ thống sau khi xung đột bùng phát tại Ukraine. Ngoài ra, dù đo lường hoạt động giao dịch theo từng đồng tiền, các con số này không cho thấy chiều hướng dòng vốn thực tế giữa các ngân hàng. Theo báo cáo thường niên mới nhất công bố năm ngoái, đã có khoảng 13,4 tỉ chỉ thị giao dịch được gửi qua Swift trong năm 2024, tăng so với 11,9 tỉ của năm trước đó.

Trung Quốc cũng có hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới riêng mang tên CIPS, tích hợp các công cụ nhắn tin tương tự Swift. Tuy vậy, kể từ năm 2015, mức độ chấp nhận của các ngân hàng toàn cầu đối với hệ thống này vẫn tăng giảm thất thường. Trong khi đó, tỉ trọng của đồng nhân dân tệ trong các giao dịch qua Swift đã tăng lên 3,1% trong tháng 3 dù vẫn thấp hơn mức đỉnh từng ghi nhận vào năm 2024.