Tuy nhiên, vụ đánh cắp tiền mã hóa lớn nhất lịch sử đang phơi bày những rủi ro của mô hình này, đồng thời thúc đẩy ngành xem xét lại cách bảo vệ tài sản.

Trong nhiều năm, ngành tài sản số tìm cách làm thay đổi hệ thống tài chính bằng cách loại bỏ các bên trung gian, thời gian chờ và cơ chế kiểm soát vốn đang chi phối hoạt động luân chuyển tiền trên Phố Wall. Thông điệp mà ngành này đưa ra là giao dịch nhanh hơn, thanh toán dứt điểm và giảm số lượng trung gian có quyền can thiệp.

Tuy nhiên, vụ đánh cắp tiền mã hóa lớn nhất lịch sử đã phơi bày những nguy cơ và giới hạn của mô hình đó. Một hệ thống được xây dựng để chuyển tiền không hạn chế lại có rất ít cách ngăn chặn khi tài sản bị đánh cắp. Điều này có nguy cơ củng cố hình ảnh miền Tây hoang dã của ngành tiền mã hóa, định kiến mà lĩnh vực này đã mất nhiều năm tìm cách xóa bỏ.

Các token bị đánh cắp trong vụ tấn công trị giá 6,3 tỉ USD nhằm vào Binance có thể được theo dõi theo thời gian thực trên các blockchain công khai. Tuy nhiên, hàng tỉ USD vẫn nằm ngoài tầm với của những bên tìm cách thu hồi tài sản.

Tether và Circle, hai nhà phát hành stablecoin lớn nhất thế giới, có thể đóng băng một phần số token bị đánh cắp nhờ vẫn duy trì một hình thức kiểm soát tập trung. Đây chính là cơ chế mà phần lớn ngành tiền mã hóa được thiết kế để loại bỏ.

Hiện nay, khi ngành tiền mã hóa tìm cách mở rộng vị thế trong hệ thống tài chính Mỹ, quy mô vụ đánh cắp đang khiến những người tham gia thị trường lo ngại rằng ngành này đã quá vội vàng loại bỏ các cơ chế kiểm soát và thời gian chờ vốn phổ biến trong tài chính truyền thống.

Một số thay đổi đã bắt đầu xuất hiện trong một bộ phận của ngành. Unit, nhà cung cấp dịch vụ tài chính phi tập trung, đã áp dụng thời gian chờ đối với các giao dịch nạp và rút tiền để có thêm thời gian xác định những tài sản có khả năng bị đánh cắp.

“Tôi không muốn thời gian thanh toán T+1, nhưng có lẽ T+1 giờ”, Tian Zeng, Giám đốc điều hành quỹ đầu cơ tiền mã hóa Third Eye, nói, đề cập đến thông lệ của tài chính truyền thống (TradFi), trong đó giao dịch được thanh toán một ngày sau khi thực hiện.

“Ý tưởng là kéo dài thời gian thanh toán, bổ sung nhiều lớp kiểm soát hơn để tin tặc không thể rút tiền nhanh như vậy”.

Trên Phố Wall, các ngân hàng, mạng lưới thanh toán và tổ chức thanh toán bù trừ tạo ra những cơ hội để kiểm tra các giao dịch đáng ngờ và trong một số trường hợp can thiệp trước khi dòng tiền chuyển đến những nơi không thể thu hồi. Các cơ chế này không hoàn hảo và cũng không phải lúc nào giao dịch đã thực hiện cũng có thể đảo ngược.

Tuy nhiên, chúng thể hiện một nguyên tắc mà ngành tiền mã hóa nhiều lần chỉ trích: khả năng ngắt quãng dòng tiền đôi khi quan trọng ngang với khả năng chuyển tiền.

Ngành tiền mã hóa đã phải học một số bài học của Phố Wall theo cách đầy khó khăn. Sự sụp đổ của sàn giao dịch FTX thúc đẩy nhu cầu sử dụng dịch vụ lưu ký của bên thứ ba và những cơ chế cho phép nhà giao dịch giữ tài sản bảo đảm bên ngoài sàn giao dịch.

Trước đó, việc tích hợp giao dịch, lưu ký và các chức năng khác trên cùng một nền tảng là mô hình quen thuộc trong ngành.

Lần đánh giá lại này cũng diễn ra khi ngành tiền mã hóa đang tìm cách thu hút các tổ chức tài chính, những đơn vị vốn đã quen với hạ tầng tài chính truyền thống.

“Triết lý ban đầu của tiền mã hóa là chuyển tiền trên blockchain ngay lập tức và không thể đảo ngược. Cả các nền tảng tập trung lẫn tài chính phi tập trung đều tôn trọng kỳ vọng đó của người dùng cá nhân”, Joshua Lim, đồng Giám đốc bộ phận thị trường tại FalconX, nói. “Tuy nhiên, cơ cấu khách hàng của ngành tiền mã hóa đang thay đổi khi ngày càng nhiều tổ chức tham gia”.

Một số tổ chức ngày càng ít sẵn sàng chấp nhận rủi ro đi kèm các giao dịch không thể đảo ngược, đặc biệt sau hàng loạt vụ tấn công sàn giao dịch trong năm qua. Đối với họ, khả năng dừng hoặc đảo ngược một giao dịch có thể quan trọng ngang với tốc độ thanh toán.

Shiliang Tang, đối tác điều hành tại Monarq Asset Management, cho rằng cần phân biệt những lĩnh vực mà tốc độ của tiền mã hóa phát huy hiệu quả nhất với những lĩnh vực mà các biện pháp bảo vệ truyền thống vẫn có lợi thế.

Theo ông, công nghệ blockchain có thể phù hợp với thanh toán và quyết toán xuyên biên giới, trong khi hoạt động giao dịch có thể an toàn hơn khi được thực hiện thông qua hạ tầng tài chính truyền thống.

“Các tổ chức lớn cần cảm thấy rằng vốn của họ không thể bị tin tặc đánh cắp và các giao dịch có thể được hoàn tác”, ông nói.

Nhìn chung, vụ tấn công đang làm thay đổi cách các nhà phát triển tài chính phi tập trung suy nghĩ về an ninh. Những hệ thống được xây dựng dựa trên mã lập trình tự động thực hiện giao dịch ngày càng tích hợp thêm các hạn chế, cho phép đơn vị vận hành có thêm thời gian ứng phó khi xảy ra sự cố.

Các thành viên cộng đồng Aave hiện đề nghị áp dụng giới hạn dòng tiền đối với dự án cho vay lớn nhất trong lĩnh vực tài chính phi tập trung, sau vụ tấn công Binance.

“Các vấn đề an ninh khiến DeFi trở nên phức tạp hơn, với ít mã lập trình có tính bất biến tuyệt đối hơn và nhiều biện pháp bảo vệ tạm thời như giới hạn rút tiền. Những cơ chế này có thể được xem là một dạng kiểm soát quyền truy cập”, Tarun Chitra, Giám đốc điều hành công ty mô hình hóa rủi ro tiền mã hóa Gauntlet, nói.

Chitra cho rằng những tiến bộ của trí tuệ nhân tạo đang gia tăng áp lực phải thiết lập các cơ chế kiểm soát như vậy, bởi chúng khiến các cuộc tấn công mạng trở nên khó ngăn chặn hơn.

Tuy nhiên, việc khôi phục cơ chế giám sát và thời gian chờ không bảo đảm an toàn tuyệt đối. Các tổ chức tài chính truyền thống cũng có những điểm yếu về bảo mật riêng, trong khi lịch vận hành của họ đôi khi khiến việc ứng phó ngoài giờ giao dịch thông thường trở nên khó khăn hơn.

“Các hệ thống mã lập trình đã cũ của tài chính truyền thống, khả năng AI phân tích ngược mã nguồn đóng và việc vốn không có cơ chế ứng phó 24/7 đã khiến họ cũng dễ bị tấn công”, Chitra, người từng làm việc với tư cách nhà nghiên cứu định lượng, nói.

Đồng thời, các giải pháp bảo mật dựa trên AI cũng đang “thúc đẩy tài chính truyền thống hướng tới những hệ thống hoạt động 24/7”.