Theo Báo cáo tình hình kinh tế xã hội do Cục Thống kê, Bộ Tài chính công bố ngày 5.1, tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong năm 2025 đạt gần 6,4 triệu tỉ đồng, tăng 77,8% so với năm 2024. Đây là mức tăng cao trong nhiều năm, diễn ra trong bối cảnh hoạt động sản xuất kinh doanh dần phục hồi, số doanh nghiệp quay trở lại thị trường gia tăng mạnh.

Cùng với dòng vốn bổ sung, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong năm 2025 đạt gần 297,5 ngàn doanh nghiệp, tăng 27,4% so với năm trước. Bình quân mỗi tháng có gần 25 ngàn doanh nghiệp gia nhập hoặc tái gia nhập thị trường cho thấy mức độ sôi động đáng kể của khu vực doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khi đi sâu vào cơ cấu dòng vốn đăng ký đầu tư của các doanh nghiệp thành lập mới, bức tranh cho thấy sự phân bổ không đồng đều giữa các ngành. Theo tổng hợp số liệu năm 2025, lĩnh vực kinh doanh bất động sản ghi nhận vốn đăng ký đầu tư lên tới khoảng 504,4 ngàn tỉ đồng, cao hơn gấp đôi so với ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, lĩnh vực được xem là trụ cột của tăng trưởng dài hạn, với khoảng 220,6 ngàn tỉ đồng vốn đăng ký.

Sự chênh lệch này cho thấy bất động sản tiếp tục là điểm đến lớn của dòng vốn mới bất chấp bối cảnh thị trường vẫn đối mặt nhiều thách thức về thanh khoản, pháp lý và sức cầu. Trong khi đó, các ngành sản xuất, chế biến chế tạo dù đóng vai trò then chốt trong tạo việc làm, xuất khẩu và giá trị gia tăng lại thu hút lượng vốn đăng ký thấp hơn đáng kể.

Diễn biến trên đặt ra câu hỏi về chất lượng của sự gia tăng vốn đăng ký trong nền kinh tế. Việc tổng vốn tăng mạnh phản ánh niềm tin nhất định của doanh nghiệp, song nếu dòng vốn tập trung quá lớn vào một số lĩnh vực nhất định, đặc biệt là bất động sản, rủi ro về mất cân đối cơ cấu có thể xuất hiện trong trung hạn.

Ở góc độ tích cực, vốn đăng ký bổ sung tăng cao cho thấy nhiều doanh nghiệp hiện hữu đang mở rộng quy mô, tăng vốn để tái cơ cấu hoặc chuẩn bị cho các kế hoạch đầu tư mới. Đây là tín hiệu khác với giai đoạn trước, khi tăng trưởng chủ yếu dựa vào số lượng doanh nghiệp thành lập mới nhưng quy mô vốn nhỏ. Năm 2025, vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới đạt gần 9,8 tỉ đồng, tương đương năm trước, trong khi vốn bổ sung tăng mạnh cho thấy xu hướng tăng chiều sâu.

Tuy nhiên, việc bất động sản chiếm tỷ trọng lớn trong vốn đăng ký mới cũng phản ánh thực tế rằng nhiều nguồn lực vẫn tìm đến các lĩnh vực có khả năng tạo lợi nhuận nhanh thay vì các ngành đòi hỏi đầu tư dài hạn, công nghệ và năng suất. Điều này không chỉ liên quan đến kỳ vọng lợi nhuận mà còn phản ánh môi trường thể chế, khả năng tiếp cận đất đai, tín dụng và mức độ rủi ro pháp lý giữa các ngành.

Bên cạnh đó, số liệu về doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cho thấy bức tranh chưa hoàn toàn thuận lợi. Trung bình mỗi tháng năm 2025 có gần 19 ngàn doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, chờ giải thể hoặc hoàn tất giải thể. Điều này cho thấy sức ép chi phí, thị trường và khả năng thích ứng vẫn là thách thức lớn với khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Các chuyên gia cho rằng, đánh giá chất lượng tăng trưởng không chỉ dựa vào quy mô vốn đăng ký mà cần xem xét dòng vốn thực tế được giải ngân, hiệu quả sử dụng vốn và khả năng lan tỏa sang các ngành sản xuất, dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, cơ cấu phân bổ vốn giữa bất động sản và các ngành sản xuất, công nghệ, logistics, du lịch hay kinh tế xanh sẽ là yếu tố cần theo dõi sát.

Từ góc độ chính sách, việc cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí tuân thủ, tháo gỡ vướng mắc về đất đai, tín dụng và thủ tục cho các ngành sản xuất chế biến, chế tạo có thể giúp dòng vốn dịch chuyển cân bằng hơn. Khi đó, mức tăng mạnh của vốn đăng ký bổ sung mới thực sự phản ánh sự cải thiện về chất lượng tăng trưởng, thay vì chỉ là sự mở rộng về quy mô danh nghĩa.