Ba trong số những cụm từ nguy hiểm nhất trên thị trường dầu mỏ là "OPEC đã chết". Cáo phó của tổ chức này đã được viết đi viết lại nhiều lần - và luôn là quá sớm. Giới tài chính toàn cầu cũng có một cụm từ nổi tiếng không kém: "Lần này đã khác". Việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) rời khỏi cartel dầu mỏ, được công bố vào thứ Ba và có hiệu lực từ ngày 1.5, nghiêm trọng hơn về mặt định lượng so với các lần rút lui trước đây và đặt ra cuộc khủng hoảng sống còn lớn nhất mà nhóm phải đối mặt kể từ khi thành lập hơn nửa thế kỷ trước.

Làn sóng rời đi gần như liên tục của các quốc gia thành viên khỏi tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) trong thập kỷ qua - Indonesia năm 2016, Qatar năm 2019, Ecuador năm 2020 và Angola năm 2023 - đã tạo ra nhiều cơ hội để chuẩn bị điếu văn, nhưng tất cả đều sai. Nhưng UAE ở một đẳng cấp khác: đó là một quốc gia có tham vọng bơm thêm một lượng dầu đáng kể, có trữ lượng địa chất để hỗ trợ cho tham vọng đó, và quan trọng hơn, họ có tiền để biến giấc mơ thành hiện thực.

Quyết định của UAE mở đường cho các thành viên khác có tham vọng bơm thêm dầu nối gót. Venezuela? Sẽ là nước tiếp theo, bất kể những gì bạn nghe thấy ở Caracas hôm nay. Chính phủ của bà Delcy Rodriguez vẫn cam kết với cartel, nhưng mối quan hệ giữa đảng đối lập của Venezuela, có khả năng lên nắm quyền trong cuộc bầu cử tới, và OPEC trong lịch sử luôn thù địch. Nếu quyền lực đổi chủ, Venezuela có thể sẽ theo bước UAE. Và nhìn vào liên minh OPEC+ rộng lớn hơn, rõ ràng là một số thành viên - đáng chú ý nhất là Kazakhstan - đã đặt một chân ra ngoài.

Thời điểm công bố trong tuần này, giữa cuộc chiến Iran, có thể khiến các nhà quan sát liên hệ nó với cuộc xung đột quân sự. Chắc chắn, UAE đã bị sốc bởi các cuộc tấn công của Iran, việc đóng cửa Eo biển Hormuz và phản ứng không rõ ràng từ một số nước láng giềng, đặc biệt là Kuwait và Oman. Nhưng động thái rời OPEC của họ không liên quan nhiều đến Cộng hòa Hồi giáo; con đường rời đi bắt nguồn từ Riyadh, với một ngã rẽ ở Texas.

Với việc sản lượng dầu và khí đốt tự nhiên của Mỹ tăng vọt nhờ cuộc cách mạng đá phiến, Abu Dhabi và Riyadh đã có một cuộc chiến tranh lạnh về đường hướng của cartel trong gần một thập kỷ. Tóm lại, UAE muốn sản xuất nhiều hơn, ngay cả khi có nguy cơ giá thấp hơn; trong khi Ả Rập Xê Út, liên minh với Nga, muốn giữ giá dầu càng gần 100 USD/thùng càng tốt, ngay cả khi điều đó có nghĩa là nhóm phải hạn chế sản lượng, giữ lại một lượng thùng dầu làm công suất dự phòng.

Trong phần lớn thời gian, cuộc chiến này được giữ kín, nhưng nỗ lực tăng sản lượng của UAE đã bùng nổ ra trước công chúng vào tháng 7.2021, khi Riyadh và Abu Dhabi xung đột tại một cuộc họp OPEC+, buộc nhóm phải hoãn lại. Cuộc họp đã không thể tiếp tục trong vài ngày, cho đến khi UAE nhượng bộ dưới áp lực to lớn của Ả Rập Xê Út. Đó là một trải nghiệm bẽ mặt mà Abu Dhabi không hề quên. Giờ đây, tiểu vương quốc này đang sử dụng cuộc chiến như một vỏ bọc ngoại giao. Nhưng đừng nhầm lẫn: UAE rời OPEC để sản xuất nhiều dầu thô hơn - đi ngược lại lợi ích của Ả Rập Xê Út.

Abu Dhabi đã cẩn thận để tránh gây hoang mang cho thị trường năng lượng, hứa hẹn sẽ "hành động có trách nhiệm, đưa sản lượng bổ sung ra thị trường một cách từ từ và có đo lường, phù hợp với nhu cầu và điều kiện thị trường". Nhưng rõ ràng là sản lượng của UAE chỉ đi theo một hướng: tăng lên. Trước chiến tranh, nước này đã bơm vượt xa trần chính thức của OPEC, sản xuất khoảng 3,7 triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Nước này có công suất để sản xuất gần 4,5 triệu thùng, và đặt mục tiêu có thể cung cấp 5 triệu thùng vào cuối năm 2027. Đừng ngạc nhiên nếu họ sớm công bố các mục tiêu còn tham vọng hơn cho năm 2030.

Thị trường sẽ cần nhiều dầu hơn từ UAE vào cuối năm nay khi, bởi đó là câu hỏi về thời điểm và cách thức, chứ không phải là có hay không, eo biển Hormuz mở cửa trở lại. Khi tuyến đường thủy bị chặn, nền kinh tế toàn cầu đang làm cạn kiệt vùng đệm dầu mỏ, tiêu thụ lượng dầu được lưu trữ trong cả kho dự trữ chiến lược và kho thương mại. Khi xung đột kết thúc, Abu Dhabi, thoát khỏi sự ràng buộc của OPEC, sẽ có thể bơm dầu theo ý muốn, cung cấp cho thế giới lượng thùng dầu cần thiết để tái xây dựng các kho dự trữ đó, thực chất là gây áp lực kìm hãm giá cả.

Thị trường dầu mỏ toàn cầu hiện đang phải chịu tình trạng khan hiếm cực độ. Trong vài tuần, có lẽ là vài tháng nữa, nó có thể phải đối mặt với một cơn lũ: việc mở lại Eo biển Hormuz và đồng thời là một cuộc chiến giá cả mới. Cuộc chiến gần nhất là giữa Ả Rập Xê Út và Nga vào năm 2020. Cuộc chiến tiếp theo có thể là một cuộc chiến giữa các nước láng giềng, với Riyadh và Abu Dhabi ở hai phía đối đầu.