Nhà Trắng đang khởi động lại nỗ lực bãi nhiệm Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Lisa Cook, lần này dựa trên các cáo buộc gian lận hồ sơ thế chấp và yêu cầu bà giải trình trước khi Tổng thống Donald Trump đưa ra quyết định cuối cùng.

Dan Scavino, Phó Chánh Văn phòng Nhà Trắng, đã gửi thư cho Cook trong tuần này, thông báo Trump đang "cân nhắc bãi nhiệm bà khỏi vị trí hiện tại". Bà được yêu cầu gửi phản hồi bằng văn bản trong vòng 21 ngày.

Động thái diễn ra sau phán quyết của Tòa án Tối cao hồi tháng 6, theo đó Trump không thể sa thải Cook nếu không tuân thủ các yêu cầu về quy trình pháp lý. Bức thư mới của Nhà Trắng cho thấy chính quyền đang tìm cách đáp ứng những yêu cầu này trước khi tiến hành bãi nhiệm.

Trump dựa vào một hồ sơ chuyển giao hình sự do Bill Pulte, một quan chức cấp cao phụ trách lĩnh vực nhà ở trong chính quyền, lập ra. Hồ sơ cáo buộc Cook khai sai nơi cư trú chính trong hồ sơ vay thế chấp năm 2021 để được hưởng các điều khoản vay ưu đãi hơn.

Cook phủ nhận hành vi sai trái. Các luật sư của bà cho rằng những cáo buộc này không có cơ sở và cho rằng vụ việc đang được sử dụng để tạo căn cứ pháp lý cho nỗ lực kiểm soát Fed của Nhà Trắng.

Trong một tuyên bố hôm thứ Sáu, luật sư Abbe Lowell cho biết nhóm pháp lý của Cook sẽ tiếp tục phản đối động thái của Trump và bảo vệ vị trí của bà tại Fed.

Theo các hồ sơ tài chính, chi phí pháp lý của Cook đã vượt 1 triệu USD. Các khoản quyên góp được sử dụng để hỗ trợ bà trong quá trình chống lại nỗ lực bãi nhiệm.

Cuộc đối đầu giữa Trump và Cook bắt đầu từ tháng 8/2025, khi Trump công khai yêu cầu bà từ chức rồi gửi thư thông báo bãi nhiệm. Đây là lần đầu tiên một tổng thống Mỹ tìm cách loại một thành viên Hội đồng Thống đốc Fed khỏi vị trí trước khi nhiệm kỳ của người đó kết thúc.

Cook sau đó khởi kiện, lập luận rằng tổng thống không có căn cứ pháp lý để bãi nhiệm bà và chưa thực hiện quy trình bảo đảm quyền được xem xét bằng chứng. Tòa án Tối cao cuối cùng yêu cầu chính quyền phải tuân thủ những bảo vệ thủ tục tối thiểu trước khi có thể tiến hành bãi nhiệm.

Bức thư mới của Nhà Trắng được xem là bước tiếp theo trong nỗ lực này. Văn bản cho rằng các cáo buộc trong hồ sơ chuyển giao hình sự liên quan đến "sự trung thực, đáng tin cậy và năng lực" của Cook trong việc thực hiện nhiệm vụ, từ đó tạo cơ sở để Trump cân nhắc bãi nhiệm bà.

Diễn biến mới đưa vấn đề độc lập của Fed trở lại trung tâm tranh luận tại Washington. Các nhà kinh tế và quan chức chính sách từ lâu xem khả năng Fed hoạt động độc lập khỏi áp lực chính trị là nguyên tắc quan trọng nhằm giúp chính sách tiền tệ tập trung vào lạm phát, việc làm và ổn định tài chính trong dài hạn.

Kevin Warsh, người được Trump bổ nhiệm làm Chủ tịch Fed, từng được hỏi về trường hợp của Cook trong phiên điều trần xác nhận tại Thượng viện hồi tháng 4. Warsh khi đó từ chối bình luận vì vụ kiện liên quan đến Cook vẫn đang được Tòa án Tối cao xem xét. Fed cũng từ chối bình luận về diễn biến mới.

Quan hệ giữa Trump và Fed đã căng thẳng trong nhiều năm, đặc biệt dưới thời Chủ tịch Jerome Powell. Trump nhiều lần thúc giục Fed hạ lãi suất nhanh hơn, trong khi Powell duy trì quan điểm chính sách tiền tệ cần dựa trên dữ liệu kinh tế và nhiệm vụ pháp lý của ngân hàng trung ương.

Mâu thuẫn giữa Trump và Powell trở nên gay gắt hơn vào năm ngoái, khi Bộ Tư pháp sử dụng lời khai của Powell trước Quốc hội về dự án cải tạo trụ sở Fed làm cơ sở cho một cuộc điều tra hình sự. Cuộc điều tra sau đó bị đình chỉ vào mùa xuân năm nay, sau khi một thượng nghị sĩ Cộng hòa phản đối việc xác nhận Warsh cho đến khi những vấn đề pháp lý liên quan đến Powell được giải quyết.

Powell vẫn giữ vị trí Thống đốc Fed sau khi nhiệm kỳ Chủ tịch kết thúc, thay vì rời khỏi ngân hàng trung ương như nhiều người tiền nhiệm. Nhiệm kỳ của ông với tư cách thành viên Hội đồng Thống đốc kéo dài đến tháng 1/2028, và những động thái mới nhằm vào Cook có thể tác động đến quyết định của ông về thời gian tiếp tục ở lại Fed.

Warsh cũng phải đối mặt với những câu hỏi về quan hệ giữa Fed và Nhà Trắng. Kể từ khi trở thành Chủ tịch vào tháng 5, ông duy trì liên lạc thường xuyên với Trump về tình hình kinh tế, một mối liên hệ được xem là khác thường đối với mối quan hệ giữa ngân hàng trung ương và chính quyền tổng thống.

Fed đã giữ nguyên lãi suất kể từ khi Warsh nhậm chức, dù lạm phát gia tăng khiến một số quan chức Fed, trong đó có Cook, thảo luận về khả năng tăng lãi suất. Ủy ban Thị trường Mở Liên bang gồm 12 quan chức có quyền bỏ phiếu về lãi suất và Warsh đã bỏ phiếu cùng đa số trong cả hai cuộc họp dưới quyền chủ trì của ông để giữ nguyên lãi suất.

Trump đã chỉ trích quyết định này, gọi cơ quan hoạch định chính sách tiền tệ là một "hội đồng mang tính chính trị cao" và tiếp tục yêu cầu Fed hạ lãi suất.

Cook được Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm vào Hội đồng Thống đốc Fed năm 2022. Hiện những người được Biden bổ nhiệm nắm giữ hai ghế trong Hội đồng, trong khi các nhân sự do Trump bổ nhiệm nắm giữ ba ghế. Powell được Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm vào Fed, sau đó được Trump chọn làm Chủ tịch và được Biden tái bổ nhiệm.

Việc Trump tái khởi động nỗ lực bãi nhiệm Cook vì thế diễn ra trong một Fed đang chịu sức ép chính trị lớn hơn và có cán cân nhân sự thay đổi. Bà Cook có 21 ngày để phản hồi các cáo buộc, sau đó Nhà Trắng có thể tiếp tục các bước pháp lý nhằm tìm cách đưa bà ra khỏi Hội đồng Thống đốc.