Một thử nghiệm nội bộ của Anthropic cho thấy các mô hình AI không chỉ có thể hỗ trợ, mà còn trực tiếp tham gia vào hoạt động giao dịch kinh tế dù ở quy mô còn hạn chế.

Theo TechCrunch, dự án mang tên Project Deal đã thực hiện 186 giao dịch với tổng giá trị vượt 4.000 USD. Tham gia thử nghiệm có 69 nhân viên, mỗi người được cấp 100 USD dưới dạng thẻ quà tặng để mua bán hàng hóa với đồng nghiệp. Toàn bộ quá trình thương lượng và chốt giao dịch được thực hiện bởi các tác nhân AI đại diện cho người dùng.

Anthropic thiết lập bốn thị trường riêng biệt, trong đó có một thị trường “thực”,  nơi các thỏa thuận được thực thi sau khi thử nghiệm kết thúc và ba thị trường còn lại phục vụ mục đích nghiên cứu hành vi.

Kết quả cho thấy sự khác biệt đáng kể về năng lực đàm phán giữa các phiên bản mô hình. Một agent sử dụng Claude Opus 4.5 bán được chiếc xe đạp hư với giá 65 USD, trong khi phiên bản Claude Haiku 4.5 chỉ đạt 38 USD cho cùng sản phẩm. Trên các mặt hàng được giao dịch nhiều lần, Opus giúp người bán tăng trung bình 2,68 USD và giúp người mua tiết kiệm 2,45 USD, mức chênh lệch đáng kể khi giá giao dịch trung vị chỉ 12 USD.

Đáng chú ý, các chỉ dẫn chiến thuật như “đàm phán cứng rắn” hay “trả giá thấp ban đầu” gần như không tạo ra khác biệt có ý nghĩa thống kê đối với kết quả cuối cùng. Trong khi đó, người dùng cũng không nhận ra sự chênh lệch về hiệu quả giữa các mô hình, với điểm đánh giá mức độ công bằng giao dịch gần như tương đương.

Dù quy mô còn nhỏ, thử nghiệm cho thấy tiềm năng của AI như một tác nhân kinh tế độc lập, đồng thời đặt ra câu hỏi về mức độ minh bạch và lợi thế cạnh tranh khi chất lượng mô hình không dễ được nhận biết bởi người dùng.