Ngành chip dường như đang trở thành tâm điểm của thị trường trong thời gian gần đây. Chỉ số bán dẫn Philadelphia, còn gọi là SOX, đã tăng 48% từ đầu năm. Các thị trường tại Đài Loan, Hàn Quốc và Nhật Bản cũng tăng lên mức kỷ lục, gần như bỏ qua rủi ro về cú sốc năng lượng từ xung đột quân sự với Iran.

Nhà đầu tư đang đổ dồn sự chú ý vào cổ phiếu chip. Quỹ Roundhill Memory ETF ra mắt ngày 2.4. Ba nhà sản xuất chip nhớ gồm SK Hynix, Samsung Electronics và Micron Technology chiếm khoảng 65% danh mục, và quỹ nhanh chóng thu hút dòng tiền ròng 1,4 ngàn tỉ USD. Đây là một kết quả rất tích cực với đơn vị quản lý quỹ.

Nhiều người bắt đầu nói đến một “siêu chu kỳ” mới của ngành. Khi trọng tâm phát triển AI chuyển từ huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn sang ứng dụng thực tế, danh sách doanh nghiệp hưởng lợi trong chuỗi cung ứng sẽ được mở rộng. Lợi ích không còn tập trung ở Nvidia mà lan sang các nhà sản xuất CPU, chip nhớ và các công ty thiết bị phục vụ quá trình sản xuất.

Mùa công bố kết quả kinh doanh gần đây cũng củng cố niềm tin của những người cho rằng các nhà cung cấp đang nắm lợi thế. Hynix dự báo nhu cầu sẽ vượt cung trong ba năm tới, trong khi Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) nâng triển vọng cả năm. Trong số sáu doanh nghiệp thuộc SOX đã công bố kết quả quý 1, tất cả đều vượt kỳ vọng.

Tuy nhiên, những yếu tố tích cực này cũng khiến tôi đặt câu hỏi liệu nhà đầu tư có đang quá hưng phấn hay không.

Mối lo lớn nhất của tôi là thị trường dường như đang thưởng cho mọi công ty chip như thể chỉ cần bối cảnh ngành thuận lợi thì tất cả sẽ cùng đi lên. Nhưng trên thực tế, luôn có kẻ thắng và người thua. Trong số 30 cổ phiếu thuộc SOX, chỉ có một doanh nghiệp giảm giá từ đầu năm là Qualcomm.

Câu chuyện của chip CPU là một ví dụ rõ ràng. Khi AI bước vào giai đoạn ứng dụng, các công cụ như OpenClaw bắt đầu xuất hiện với vai trò trợ lý cá nhân quản lý lịch và gửi email. Nhiều chuyên gia dự báo các trung tâm dữ liệu trong tương lai sẽ cần một CPU cho mỗi GPU, thay vì tỉ lệ một trên bốn như hiện nay.

Theo Arm Holdings, thị trường CPU máy chủ có thể tăng lên 60 tỉ USD vào năm 2030, từ mức 26 tỉ USD năm ngoái. Hôm thứ Sáu tuần trước, cổ phiếu Intel tăng vọt 24% sau báo cáo lợi nhuận vượt kỳ vọng, kéo theo AMD và Arm cùng tăng mạnh.

Tuy nhiên, cục diện cạnh tranh trong mảng CPU cho trung tâm dữ liệu vẫn chưa quá rõ ràng. Các tập đoàn lớn đang nhanh chóng tham gia. Nvidia ra mắt CPU Vera vào tháng 3, được thiết kế riêng cho AI thế hệ mới. Vài ngày sau, Arm, vốn trước đây chủ yếu cấp phép kiến trúc CPU cho các công ty khác, quyết định tự sản xuất chip. AMD vẫn là đối thủ đáng gờm.

Intel hay Arm có thể giành thêm thị phần vẫn là câu hỏi chưa có đáp án chính xác. Dù vậy, định giá của cả hai đã tăng mạnh. Intel hiện giao dịch ở mức gấp 54 lần lợi nhuận ước tính năm 2027, trong khi Arm, công ty do SoftBank nắm 87% cổ phần, ở mức 109 lần.

Khả năng cao là nhà đầu tư đang chạy theo các cổ phiếu có độ biến động cao. Phân tích yếu tố cho thấy trong tháng Tư, nhóm cổ phiếu chip tăng mạnh chủ yếu nhờ đà phục hồi chung của thị trường. Khi tin rằng xu hướng giao dịch xoay quanh AI vẫn tiếp diễn, dòng tiền nhanh chóng quay lại để đón đầu giai đoạn tăng tiếp theo. Việc chọn từng cổ phiếu cụ thể gần như chưa phải yếu tố quyết định.

Cuối cùng, sản xuất chip là một quá trình phức tạp. Thị trường có thể rất rộng nhưng chỉ một số ít doanh nghiệp thực sự vượt trội, giống như Nvidia đã thể hiện trong mảng chip huấn luyện mô hình. Việc thị trường định giá theo hướng mọi công ty đều thắng cho thấy tâm lý phớt lờ rủi ro đang gia tăng.