Nhu cầu tiêu thụ xăng tại Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục giảm trong năm nay, khi chiến sự Iran đẩy giá dầu đi lên và thúc đẩy quá trình chuyển dịch dài hạn khỏi động cơ đốt trong.

Theo dự báo của GL Consulting, mức tiêu thụ xăng có thể giảm 5,5% trong năm nay. Công ty này đã hạ dự báo trước đó từ mức giảm 5,2%. Nếu xảy ra, đây sẽ là đợt sụt giảm lớn thứ hai trong lịch sử, chỉ đứng sau năm 2022 khi các đợt phong tỏa nghiêm ngặt vì Covid-19 khiến nhu cầu lao dốc. 

GL cho biết việc hạ dự báo phản ánh tác động từ giá nhiên liệu tăng cao, trong bối cảnh xung đột tại Vịnh Ba Tư làm đảo lộn hoạt động giao dịch dầu và khí đốt. Nhận định này cũng trùng với các dự báo bi quan từ nhiều tổ chức khác. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho rằng nhu cầu xăng tại Trung Quốc trong quý này sẽ chững lại đáng kể, giảm khoảng 60.000 thùng mỗi ngày so với cùng kỳ năm ngoái.

Trung Quốc hiện là nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, quá trình điện hóa nhanh chóng của đội xe trong nước cùng xu hướng chuyển sang các loại nhiên liệu như khí tự nhiên hóa lỏng đã kéo giảm nhu cầu tiêu thụ. Điều này khiến Bắc Kinh phải đối mặt với tình trạng dư thừa công suất lọc dầu.

Bà Liao Na, nhà sáng lập GL, cho biết đà tăng giá dầu từ cuối tháng 2 đã làm vấn đề thêm trầm trọng, khiến nhiều tài xế hạn chế đổ xăng.

Theo dữ liệu của GlobalPetrolPrices được IEA trích dẫn, giá xăng bán lẻ tại Trung Quốc đã tăng lên khoảng 9,56 Nhân dân tệ mỗi lít vào giữa tháng 4. Mức này tương đương 1,41 USD mỗi lít và tiến sát mức cao kỷ lục. Để giảm tác động của chiến sự lên người tiêu dùng, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) đã áp trần tăng giá nhiên liệu trước khi hạ giá trở lại.

“Giá nhiên liệu tăng cao dù NDRC đã can thiệp để hạn chế đà tăng vẫn tạo tác động tiêu cực lên nhu cầu xăng và dầu diesel,” bà Michal Meidan, giám đốc Chương trình Năng lượng Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, nhận định. Bà cho biết thêm: “Áp lực lạm phát gia tăng càng làm nhu cầu suy yếu. Ngoài ra, tại phần lớn các thành phố Trung Quốc hiện nay đều có nhiều lựa chọn di chuyển thuận tiện thay cho việc lái xe.”

Hệ quả là lượng tồn kho trong nước đã tăng lên mức cao theo mùa, buộc nhà máy lọc dầu lớn nhất châu Á phải giảm công suất hoạt động và cắt mạnh nhập khẩu dầu thô.

GL Consulting ước tính nhu cầu dầu diesel tại Trung Quốc cũng sẽ giảm 4,5% trong năm nay. Trong khi đó, lượng dầu thô nhập khẩu của nước này có thể giảm gần 10%, mức giảm mạnh nhất từng ghi nhận. Sản lượng lọc dầu dự kiến giảm khoảng 4%.